allah varsa niye kötülükler var

4 /
murder bar murder bar
buradan çıkan iki sonuç ya yok ya da gerçekten sadist, merhametsiz, acıdan kandan zevk alan bir model.

biz kötülük olmasın ve kötü bir şekilde sınanılmasın demiyoruz ki ama bu dünyadaki kötülüğün sınanma modeli, şeytan diye imgelenen varlığın yapacağından bile daha sadistçe ve manyakça.

hani insan düşmanına bile, böyle kötü bir şekilde sınama modeli aklına gelmez. dünyada yaşanan kötülük ve her gün yaşanan insanın aklını almayacak olaylar, böyle bir varlığın %99.99999 kötülükten ya da tamamen bilinçsiz, kaotik, acımasız, sadist ve büyük bir nefretin yokluğundan var olduğunu gösteriyor.
4
sw pls sw pls
bazı insanlar yaratıcıyı ve onun yarattığı kâinatı kendi kafalarına göre şekillendirmeye çalışıyor. aslında hata burada başlıyor. zira, iyilik ve kötülük anlayışı ve ne işe yaradığı konusunda biz sadece kendi cüzi aklımızla varsayımlar yapabiliriz.

mesela birisi 2 trilyon galaksi var, sen önemsiz bir şeysin allah senle neden ilgilensin demiş. allah her şeye gücü yetendir, elbette ki ilgilenebilir. benim vücudumdaki atom tanelerinin hareketine kadar her şeyi görmeye ve yönetmeye muktedirdir. sizin kafanızda bir çeşit genel müdür var, detaylarla uğraşmıyor sadece genel olaylara bakıyor. bu sebeple, biraz önyargıları kırın derim.

ayrıca şu "yaratıcı kötüdür" zırvasına da cevap verelim. bu dünyada ne kadar kötülük varsa hepsi insan ürünüdür. allah'ın bunları engellememesi imtihan gereğidir. isterse engeller mi? "ol der ve olur" ayeti yeterli...
muhafazakar pileyboy muhafazakar pileyboy
felsefede teodise, klasik kaynaklarda "ta'dil ve tecvir", teolojide "kötülük problemi" başlığıyla tartışılan bir sorudur. yukarıda sayfalarca süren cevapların bir kısmının ciddi ciddi mantıklı ve araştırmalara dayanan açıklamalara yer verdiğini görmekle birlikte sözlük ahalisinin ekseriyetle bu konu hakkında okuma yapmadığı çok belli.

ilahiyat fakültelerinin "sistematik kelam" dersinde bu konuya uzunca bir süre ayrılır. okumalar aquinalı thomas, maturidi, gazali, eş'ari, mu tezile ve cebri görüşlerden; leibniz, kant, hick, hume, weber'e kadar çok kapsamlı şekilde ele alınır. mehmet aydın'ın "din felsefesi" kitabı, sorunu temelden periferiye doğru özet olarak anlatmakla birlikte, ileri okumalar için spesifik olarak metin özdemir'in "islam düşüncesinde kötülük problemi" ile genel anlamda şaban ali düzgün hocamın "dini anlama kılavuzu" kitaplarına başvurulabilir.

kötülük ikiye ayrılır: ahlaki (moral theodicy) ve doğal (natural theodicy)

doğa olaylarının yani insan faktörü olmaksızın, insan iradesinden bağımsız meydana gelen "kötülük" olan sel, deprem, tsunami vb. kısmının tartışmasını cevap uzayacağından verdiğim referanslara bakmaya salık vererek bırakıyorum.

en kısa şekliyle 'ahlaki kötülük'ü kendi düşüncelerimle açıklayacak olursam:

tanrı insana antropoloji yapıyor, insan da tanrı'ya teoloji yaparak karşılık veriyor. yani kutsal metinlerde bize deniyor ki "sen yap", biz de ona "sen neden yapmıyorsun" diye soruyoruz. "tanrı mutlak iyi veya mahza adil ise neden kötülük var" ya da "demek ki tanrı yok ki kötülükler var" şeklindeki iki önermenin de cevabı insanın kendisinde yani "irade" kavramında bitiyor. tanrı bizim tanımladığımız şekilde kötülük yaratır dersek kötülük yaratık olarak bir varlık kategorisine yükselir. halbuki kötülük iyiliğin yokluk halidir, tanrı'nın yarattığı bir şey değildir. bu anlamda ehl-i sünnet doktrinindeki 'şerrin de allah'dan geldiği' fikrine katılmıyorum. tanrı her şeyi 'iyi' yani hikmete binaen yaratır. örneğin; üreme organlarımız neslin devamı, sevginin göstergesi olarak verilmiştir. bunu tecavüz için kullanıp o eylemi ve sebebi kötü yapan, onu kullanım amacı dışında negatif olarak kullanan insanın kendisidir. o zaman insandan kaynaklanan kötülüğe tanrı ancak insan eliyle/kudretiyle müdahale edebilir (nehyi an'il münker), kötülüğü yaratanı cezalandırabilir (ahkam) sonucuna varırız. insanın halife kılınmasının yani yeryüzünde diğer canlıların üstünde asalet sürmesinin temel esprisi en iyi techizata sahip olan varlığın insan oluşundadır. o sebeple sorumluluk, öğüt, emir ve yasaklar, salih ameller insana yüklenmiştir. tanrı yeryüzüne inip darfur'daki aç çocuğu doyurmaz, bunu insana söyler, insan yapar, insanın yapması beklenir, beklenmelidir. tanrı bunun için gereken vicdan, korku, umut ve dayanışma duygusunu insana vermiştir. bu manada filistin'e düşen bombalarda tanrı'ya kızmanın, akp'nin hukuku çökertip zulmetmesinde tanrı'yı suçlamanın mantıksal çerçevede bir anlamı yoktur.

edit: imla
seanvictorydawn seanvictorydawn
bir yerde adalet araniyorsa, o yerde iyi ya da kötü diye ayirim yoktur.
herkes kötüdür.

türkiye'de allah diye bir sey yok.

çünkü türkiye'de daima adalet araniyor. yenisi geliyor. eskisi gidiyor. surekli daha zalim, daha serefsiz ve daha sevimsiz oluyorlar adalet getirenler.

karanliklar lanetler ve en büyük belalar bizimdir. kendini kötü adletmeyen terörist olsun.

(bkz: kötülük varken allahlar niye yok)
4 /