amerikan doları

2 /
elladan tinuviel elladan tinuviel
bazen olur ya bir şeye çok sinirlenen yazarlar direk küfürle girerler giriye. mına kodummun hedesi gibi mesela. işte o yazarların sonu hazin olduğundan kendimi tutmak durumundayım. ama bu dolmayan şeye ben bugün gıcık oldum.

en son küçükken-bayram harçlığı alacak yaştayken- dedem 1$ vermişti. normalde para veren 1$ dan daha fazla bir meblağ ödemesine karşın dedemin biz kuzenler arasında karizması başkaydı. gıcır gıcır yeşilliği özenle katlamadan sokmuştuk cebimize. takip eden yıllar dolarlarımız birer birer arttı. işte en son o zaman dolar kaç para diye takip etmiş olmalıyım. o dolarlar hiçbir zaman bana +1 buz parmak aldıracak kadar değerlenmedi. ipnetör gücü büyüklere yetiyor tabi.

aylardır arzuladığım, son günlerde iyice beni azdıran, çevreme her baktığımda o'nu gördüğüm, aşkım, her şeyim, kınalı kuzum, sevdiceğim fotoğraf makinam bu götten bacak yüzünden artık alınabilir bir fiyata sahip değil. gün aşırı siteye girip onar beşer artan fiyatlara bakarak içimin yağları eriyor. dur mına koyim, artma artık diye haykırasım geliyor. ne bu len? türk lirasıyla satın, dışa bağımlılık, höylöylöy...

sanırım üç paragraf müzeliğe atıfta bulunmadan idare etmiş, uslu çocuk olarak şu hakkı kendimde görüyorum; kusura bakmayın. ben bu mortgage'nin amına koyayım.*
kurremkamerruk kurremkamerruk
önümüzdeki aylarda euro karşısında devalüe edilmesi tüm dünyada beklenmesine rağmen, ki konuşulan oran 2 dolar = 1 euro şeklinde, türkiye den hızla çıkan yabancıların lira pozisyonlarından bir an önce çıkıp ülkerlerine dönmeye çalışmaları ile tüm teknik analizleri alt üst ederek yükselen para birimidir.
wildboy wildboy
açıkça söyleme gerekirse(ki kimseyi sallamıyorum bunları söylerken) doların 2 liraya "kademeli" şekilde çekilmeden türkiyedeki sıcak para denilen sömürü primleri toplamını ülke sınırları içinde tutamayacağımız, böyle bir durum olması durumunda da döviz açığının türkiye ekonomisinin zaten sağlam olmayan omurgasının kaç yerden çökeceği kesindir. zira bir çok yerde tekrarlansa da belirtilmesi gereken durumlar vardır.

1)sıcak paranın tüm dünya üzerinde özellikle hedge fon ve benzeri türev araçlarına 1 e 20-30 civarlarındaki kaldıraçlarla oraya buraya saldırması, 94 asya krizinin önemli nedenlerinden biri olan overinvestmen hususunun ortaya çıkmasırna ve fazla şişen finansal balonların ardı ardına patlamasına neden olunca, rezerv para olan doların da bütün finansal yatırım araçlarından çıkarak daha güvenli limanlara ayrılması sonucunda(cari açık ama asıl deyişle dolar açığı bulunan ülkeler herhangi bir boklukta döviz yükümlülüklerini yerine getiremez diye) dolar, yerel para karşısında talep fazlası nedeni ile değer kazanır. ancak zaten tabiri caizse sömürü primini toplamış yatırımcı için bu bir kardan zarar durumu olacağından doları mümkün oloduğu kadar fırlatmak, sömürülen yani bizim gibi ülkeler için zarardan kar olacaktır maalesef.

2) döviz yükümlülüklerinin yanı sıra türkiye gibi ülke enerjisinin %92 oranla dışa bağımlı olduğu bir ülkenin, hele hele bir de döviz açığı varsa mutlaka rezervlerini korumalıdır. sıcak para yatırımcısı denilen tip eğer doların artışından endişe duyarsa(karını maksimize edemez zira) doların düşmesini ve suların durulmasını bekler. aynı zamanda elindeki güçle medya aracılığıyla merkez bankasına baskı yapıp, dolar satışını tetiklemek ister. istediğini türkiyedeki alırsa hem ülkenin döviz rezervlerini eritir, hem de karından vazgeçmemiş olur.

3) ithalat-ihracat oranı bizimki gibi %60larda seyreden ülkeler için, eğer ki siyasi irade az da olsa üretim girdilerini dolara endeksli artırmaz ise (ki öyle siyasi irade nerede) ve de emek değeri -maalesef üzülürek söylesem- dolar karşısında o oranda artırılmaz ise rekabet şansı kazanan ülke sanayisi ihracat odaklı olumlu tepkiler alabilirken, 20-30 milyar dolarlık ithalat ıvır zıvırları da ortadan kalkabilir.

4) az da olsa turizm bundan yarar sağlayabilir, zira döviz bazında konaklama ücretleri haliyle düşecektir.

ancak,

5) türkiyede özel sektörün ağırlıklı döviz yükümlülükleri 190 milyar olduğundan ani döviz artışını etkilerini sönümleyecek bir ulusal finans sistemi olmadığından 3. madde gerçeklenene kadar bir çok şirket sizlere ömür olur.

6) ağırlıklı olarak vergi gelirleriyle sağlanan kamu bütçesi, faiz dışı fazla yaratamayacağından dış borç ödemedeki imf orijinli baskı anlaşmaları revize edilmek zorunda kalır, bu da -yakın zamanda olacağı gibi- yeni stand by anlaşmasıyla yaşamak anlamına gelecektir. stand byların ülke ekonomilerine verdiği zararları anlatmaya lüzum görmüyorum.

7) döviz talebinin merkez bankası, yerli şirketler vs. tarafından artması sonucu, düşen tl arzı, tl cinsinden kağıtlardaki faiz(kazanç) oranını artıracağından, zaten anasının nikahına çıkmış kamu iç borcuna yeni inciler eklenir.

8) enerji maliyetlerinin artması çarpan etkisiyle üretim girdilerini dolayısıyla enflasyonu sert bir şekilde artıracak, bu da halkın alım gücünü düşüreceğinden tüketimi kısıtlayarak talebi azaltacaktır, bu da çarpan etkisiyle daha fazla katma değer azalmasına neden olacaktır. zaten sorunlu olan istihdam daha da sorunlu hale gelecektir.

garip bir senaryo ama neden böyle oluyor demeyin. evet aşağı da tükürsen, yukarı da tükürsen sen kendine tüküriyorsun zira koca koca siyasetçiler ve ekonomistler, sanayi büyümesi yokken, işsizlik artıyorken, sıcak balonu büyürken ortamı pohpohlayarak birilerine rant kazandırdılar da ondan. milli gelir komedisinde bas bas bağrıldığı gibi üretim ve tüketim eşitliği yaratmak için, ülke sanayisinin nasıl kaç yıllık stoklu gibi gösterildiğini görmeyenler ve bir metaya durmadan fazla fazla katma değer yaratılarak paranın nasıl çoğaltığını görmeyenler bu resimin suçlularıdır. hayır, bir gün bizi de çoğaltacaklarından korkuyorum(tabi vergi alabilmek için, zevkten değil), o yüzden dolar yavaş yavaş artsın, adamlar bir kerede ağlayarak çıksınlar istiyorum. biz nasıl olsa alışmadık mı?
wildboy wildboy
son zamanlarda değeri türkiye'nin başına dert olacak şekilde olan hatta 1.75 tl sınırını da zorlayan amerikan para birimi. zaten ülkenin düşen rezervler yüzünden dolar finansman maliyeti artmıştı, bu durumle beraber cari açığın da tetiklenmesi beklenebilir.
postmortem postmortem
'petrol' yeşili renge sahip amerikan para birimi. bu arada varil petrolun fiyatı 40.15 dolara düşmüş ne önemi var demeyin keşfedilecek yeni dünya kalmadı.
trt2dekiressam trt2dekiressam
an itibari ile 1.75 tl olan ve daha yükseleceğinden korkulan para birimi. kişisel olarak merak ediyorum. acaba merkez bankasının 80 milyar dolar rezervi var iken hala neden müdahale etmiyor? hadi hayırlısı diyorum ve yeni maceralara doğru yol alıyorum.
dünyayı kurtaran adam dünyayı kurtaran adam
tlye karşı değer kazanmasının ana nedeni, yıllarca türkiye'de baskı altında tutulmasında yatar. dolarda bu seviyeler(1,78) en son 2003 yılında görülmüştü. tl'yi değerli tutmanın altındaki politika ise enflasyon ve faizleri düşürme üzerine kurulmuştur.

bu aralar yaşanan fiyat hareketlerinin ana nedeni ise türkiye içi dinamiklerle ilgilidir. kamu bütçesinin seçimler öncesi adeta kevgire döndürülmesi*, anormal bütçe açıklarının çıkması ile abd'den gelen olumsuz haberler* * ve nasdaq'ın değer kaybetmesi ile az buçuk ilgilidir.

ha bu durumda tcmb elindeki usd rezervi ile piyasaya müdahele ederse yükseliş etkisini kaybedebilir. ama 1.50 gibi fiyat seviyelerini artık unutmak lazım. şu anki seviyede çıkartılacak ders, bugünlerde usd alıp satıp arbitraj veya spekülatif gelir elde etmek isteyenlerin bildiğin kumar oynamasıdır.
double trouble double trouble
atara geçmiş olandır. uzun zamandır beklenen bir atardır. şu beklenenin üstünde gelen veri haberlerden sıkılmıştık artık. borsa desen yüksel yüksel nereye kadar elbette ki kırılma noktası yaşayacaktı düşsün ki tekrar yükselsin.
o c o c
hayırlısıyla bugün 1.8'i de görmüştür, gün gelir 2'yi de görür, uzun vadede düşüş bekliyorum. jüpiter'e dikkat.
benjamin benjamin
allah'ın belası yöneticiler elin eşşeğini türkü çağırarak arayacağına buna müdahale etmeliler artık. altını yerin dibine soktu, kendisi arş-ı âla'da. ne ticaret kaldı arkadaş ne borç. orta ölçekte borcu olan adamlar günlük bir asgari ücret kadar kayıptalar ki bu adamlardan yüzbinlerce var türkiye'de (bkz: esnaf).

yeter ulan yeter somaliymiş yok filistinmiş. biri kurtuluş savaşı'nda bizi arkamızdan vuran köpek yunan dölü, diğeri herkes kadar üzülmemiz gereken mazlumlar. benim çocuğumun sıçtığı boktan daha önemli değiller. senin çocuğunun da tabi türkiye sözlükçüsü. acil müdahale.
2 /