behistun yazıtı

omer e omer e


(taçlandırılmış pers kralı i.darius'un önünde boyunlarına ipler bağlanmış dokuz asi lideri gösteriyor.) (sonda duran külahlı dikkatimi çekti)



(tabi buraya iskele dayanmış olmalı, kral gerçek boyutlu temsil edilmiş, referans ölçü.)
ahameniş imparatoru i. darius(mö 522-486) döneminde hazırlanmıştır.
i.darius yaşadığı çağda ortadoğu'da tam bir egemenlik kazanıp bölgenin en güçlü ve zengin medeniyetini inşa etmiştir. darius yerden yüz metre yüksekte bulunan kayalara şanlı pers tarihini ve kendi döneminde olan olayları, iç isyanları , savaşları ve ekonomik atılımları kazıtmıştır. çoğu bilim adamı, behistun yazıtının biraz politik övünme olduğu konusunda hemfikirdir. darius yazıtların bir çok tarihi sembol ile süslenmesini emretmiş ve persler'in motiflerini çağlar ötesine taşıma başarısını göstermiştir.

rosetta stoned(rosetta/raşit taşı) gibi behistun yazıtı'ndaki yazı, iki veya daha fazla yazı dilinin yan yana yerleştirilerek kolayca karşılaştırılabilmelerini sağlayan bir dilbilimsel metin türüdür. behistun yazıt üç farklı dilde kaydedilmiştir: eski farsça, elamite ve akadca denilen yeni babilce'nin çivi yazılı versiyonları . behistun metni bu eski dillerin deşifre edilmesine büyük ölçüde yardımcı oldu: yazıt, hint-iran dilinin bir alt dalı olan eski farsça'nın bilinen en eski kullanımını içerir.

(bkz: bisutün)