büyük madenci yürüyüşü

chaghdash chaghdash
30 kasım 1990 - 6 şubat 1991 arasında 70.000 maden işçisinin gerçekleştirdiği, yıldırım akbulut'u koltuğundan eden, türkiye işçi sınıfı tarihinde gerçekleşmiş en büyük işçi kalkışmalarından biridir. gelişimi şu şekilde olmuştur:

"zonguldak’taki türkiye taşkömürü kurumu (ttk) ve maden tetkik ve arama (mta) işyerlerinde örgütlü olan türk-iş’e bağlı genel maden işçileri sendikası (gmis) ile işveren arasında 48 bin işçi için sürdürülen toplusözleşme görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlanması üzerine, sendika 30 kasım 1990’da başlamak üzere grev kararı aldı.

grev, 30 kasım günü çeşitli siyasi partiler, meslek kuruluşları ve kitle örgütlerinin desteğiyle başladı. zonguldaklılar ilk gününden itibaren greve aktif bir biçimde katıldılar. ilk günkü miting daha sonra her gün tekrarlandı.

hükümetin kamu açıklarını kapama gerekçesiyle bu tür kamu işletmelerinin tasfiyesini öngörmesi, özelleştirme politikaları ve genel olarak işçi ücretleri konusundaki tutumu, zonguldak’taki uyuşmazlığın boyutlarını genişletti ve kamuoyunda büyük tartışmalara yol açtı. savunduğu ekonomik politikalar ve greve karşı tutumu nedeniyle cumhurbaşkanı turgut özal bu mitinglerde işçilerin başlıca hedefi haline geldi.

işveren 4 aralık’ta lokavt ilan etti.

hükümet, bu arada, madenlerin işçiler tarafından işletilmesi önerisini gündeme getirdi. sendika, öncelikle ''işletme-nin tüm borçlarının ödenmesi, kıdem tazminatı karşılıklarının bir yerde bloke edilmesi, türkiye demir-çelik işletmeleri’ne dünya fiyatlarının çok altında kömür satılmasından doğan zararın karşılanması ve havzanın durumunun iyileştirilmesine yönelik projelerin uygulanması'' koşuluyla bunu kabul edeceğini açıkladı.

13 aralık’ta çalışma ve sosyal güvenlik bakanı imren aykut ile gmis genel başkanı şemsi denizer arasında yapılan görüşmede, aykut, madenlerin kapatılmayacağı garantisini verdi.

14 aralık’ta çeşitli sendikalara üye 100 bin işçi, zonguldak maden işçilerine destek vermek amacıyla 2 saatlik iş bırakma eylemi yaptı.

22 aralık'ta gmis tarafından ''ankara'ya yürüyüş'' kararı alındı.

3 ocak 1991’de türk-iş tarafından düzenlenen 1 günlük işe gitmeme eylemi yapıldı.

4 ocak’ta işçileri ankara’ya götürecek olan otobüslerin zonguldak’a hareketleri ve kente girmeleri güvenlik güçlerince engellendi. bunun sendika genel başkanı şemsi denizer, işçilere ankara’ya yürüyerek gidileceğini duyurdu ve yürüyüş aynı gün gmis merkezinden başlatıldı. işçi ailelerinin de katılımıyla sayıları 70 bine ulaşan yürüyüşçüler, ilk gün zonguldak’a 33 km uzaktaki devrek’e vararak geceyi burada geçirdiler.

5 ocak’ta başbakan yıldırım akbulut, gmis genel başkanı denizer ile bolu'da görüştü, ancak bir anlaşma sağlanamadı. devrek’ten çıkarak yürüyüşe devam eden işçilerin yolu dorukhan tüneli'nde komando birlikleri ve çevik kuvvete bağlı polislerce kesildi, ancak yürüyüşçülerin kararlılığı karşısında güvenlik güçleri yolu açtılar. daha sonra bolu’nun mengen ilçesine ulaşan madenciler ve aileleri burada hükümet karşıtı gösteriler yaptılar.

6 ocak'ta zonguldak-mengen yolu kesilerek yürüyüşçülere battaniye, ilaç ve yiyecek gönderilmesi engellendi. mengen’den ankara-istanbul karayoluna doğru hareket eden yürüyüşçülerin yolu yılancık köprüsü’ne 200 m kala jandarma komandoları ve polis tarafından kesildi, yol dozerlerle kapatıldı. denizer ve sendikacılar, bolu valisi ve diğer yetkililerle görüşmek için barikatın diğer tarafına geçti, binlerce yürüyüşçü barikat önünde beklemeye başladı. işçiler geceyi dağlarla çevrili açık arazide geçirdiler ve ateşler yakarak ısındılar.

7 ocak’ta barikata yakın noktada bekleyen 200 kadar işçi güvenlik güçlerince gözaltına alındı.

8 ocak’ta ankara’daki görüşmeleri tamamlayan denizer yürüyüşe son verildiğini açıkladı. 112 kilometrelik yürüyüş ankara yolu kavşağına 8 km kala sona erdirilmişti.zonguldak’a dönen işçiler greve devam ettiler.

25 ocak’ta hükümet körfez krizi nedeniyle tüm grevleri 60 gün süreyle erteledi.

ttk ve mta’da çalışan 48 bin işçiyi kapsayan toplusözleşme, 6 şubat 1991’de imzalandı. sözleşmeyle işçi ücretlerinde sağlanan iyileşme, başbakan yıldırım akbulut’un 31 aralık’ta teklif ettiği ve sendika tarafından reddedilen rakamları aşamadı."

kaynak: (bkz:http://www.belgenet.com/arsiv/zonguldak.html#s
pelin87 pelin87
türkiye nin gördüğü son büyük işçi hareketidir.
çoluk çocuk ana kız yürüdükleri için inanılmaz destek almışlardı.(soğukta acınmıştı o çocuklara). sonra noldu
sendika başkanı jaguar aldı tuzlaya gidemeden 99ta öldürüldü.
(bkz: şemsi denizer)
özpoyraz özpoyraz
bu olayın sonunda o zamanın cumhurbaşkanı turgut özal'ın zonguldağı bitirin emriyle bir plan oluşturulmuştur . devletin her kademesinde bir bozukluk bir çatlama varken devletin bütün kurumları zonguldağı bölmek adına üstüne düşeni gerçekleştirmiştir . ilçelerden sırayla bartın ve karabük ayrılınmış yeni işçi alımı azaltılıp düşük ücretlerle emeklilik ve sağlık sigortalarından yararlanılması adına zonguldak ilinde bulunun 3 ilde emekçilere sağlık yoluyla işgenceler yapılmıştır. türkiyenin %90ına sorsanız özal iyi adamdı der ben derim ki özal hakkını isteyene hakkını veremiyecek kadar kapitalist olmuş biridir . o cumhurbaşkanı değil sadece emek hırsızıdır. yanan bizdik siz kömür sandınız .