cevat çobanlı

ofansif sol bek ofansif sol bek
kurtuluş savaşı komutanlarından. el cezire bölge komutanlığı yaptı.

14 eylül 1870'te malatya/arapkirli müşir şakir paşa'nın oğlu olarak istanbul'da doğdu. mekteb-i sultani'de (galatasaray lisesi) öğrenim gördükten sonra 1888'de mekteb-i harbiye'ye (kara harp okulu) girdi. 1891'de mülazım (teğmen) rütbesiyle harbiye'den mezun oldu. 1892'de mülazım-ı evvel (üsteğmen) rütbesine yükseldi. 20 mart 1894'te erkan-ı harbiye mektebi'nden mümtaz (kurmay) yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. mezuniyetinden bir ay önce padişah abdülhamit'in yaveri sıfatıyla saray kurmaylığına atandı. aynı yılın sonunda kıdemli yüzbaşı, 1895'te binbaşı, 1898'de kaymakam (yarbay) rütbesine terfi etti. 1899'da lahey silahların toplanması konferansı'nda osmanlı'yı temsil etti. 1900'de miralaylığa (albay) terfi etti. 1901'de mirliva (tümgeneral) oldu ve paşa unvanını aldı. 1906'da ferikliğe (korgeneral) terfi etti. ikinci meşrutiyet'in ilanından sonra, 1909'da rütbesi kaymakamlığa düşürüldü. 1910'da ikinci kez miralaylığa terfi etti. trablusgarp ve 1. balkan savaşlarına katıldı. 1913'te bulgaristan-osmanlı sınır hattının belirlenmesi için kurulan komisyonun başkanlığını yaptı. 1914'te çanakkale müstahkem mevkii komutanlığına atandı. 1. dünya savaşı'nın ilk aylarında çanakkale'ye yönelik taarruzları püskürttü. bu cephedeki başarısı dolayısıyla ikinci kez mirlivalığa yükseldi ve paşa unvanını tekrar elde etti. çanakkale'den sonra galiçya ve filistin cephelerinde de görev yaptı. 1918'de ferikliğe (korgeneral) terfi etti. 1. dünya savaşı'nın son aylarında, ordusunun ingiliz taarruzuna daha fazla direnemeyerek büyük oranda yok olması üzerine yıldırım orduları grubu komutanı liman von sanders tarafından istanbul'a gönderildi. 3 kasım 1918'de umumi karargah reisliğine atandı.

mondros mütarekesi imzalandığında erkan-ı harbiye reisi (genelkurmay başkanı) fevzi paşa'ya vekalet eden cevat paşa, 19 aralık 1918'de harbiye nazırı (savaş bakanı) oldu. bir ay süren nazırlığından sonra görevinden ayrılmak zorunda kalan cevat paşa, fevzi paşa'nın 14 mayıs 1919'da erkan-ı harbiye reisliğinden ayrılması üzerine erkan-ı harbiye reisi oldu. bu görevi sırasında milli mücadeleye karşı takındığı tavırla ingilizlerin tepkisini çekti. 2 ağustos 1919'da görevini ingiliz taraftarı olarak bilinen bağdatlı hadi paşa'ya bıraktı. damat ferit paşa'nın istifası ve ali rıza paşa'nın sadrazam olması üzerine 9 ekim 1919'da ikinci kez erkan-ı harbiye reisi oldu. bu görevi sırasında milli mücadeleye yönelik olumlu tavrını sürdürmesi üzerine, ingiliz işgal komiserliğinin sadrazam ali rıza paşa'ya verdiği ültimatom sonucunda 21 ocak 1920'de harbiye nazırı mersinli cemal paşa'yla birlikte istifa etmek zorunda kaldı. istanbul'un resmen işgalinden sonra 16 mart 1920'de tutuklandı. bir hafta bekirağa bölüğü'nde hapis yattıktan sonra malta'ya sürüldü. iki yıla yakın bir süre malta'da kaldıktan sonra 15 ocak 1922'de bir italyan vapuru ile mersin'e geldi. 9 şubat 1922'de merkezi diyarbakır'da bulunan el-cezire cephesi komutanlığına atandı. 21 ekim 1922'de 3. ordu komutanlığına atandı.

1923 seçimlerinde elazığ'dan milletvekili seçildi. 1924'te 3. ordu komutanlığı görevinden alındı. aynı yıl milletvekilliğinden istifa ederek yüksek askeri şura üyesi oldu. 1925'te musul sorununun çözümü için görevlendirilen bir heyette yer aldı. 30 ağustos 1926'da birinci feriklik (orgeneral) rütbesine terfi etti. 1927'de istanbul erkan divan-ı harp başkanı oldu. 1928'de cenevre'de düzenlenen silahların azaltılması konulu bir konferansta türkiye'yi temsilen yer aldı. 1935'te yüksek askeri şura üyesiyken yaş haddinden emekliliğe sevk edildi. 13 mart 1938'de istanbul/kadıköy'deki evinde yaşamını yitirdi. erenköy mezarlığı'nda defnedilen naaşı, 1988'de ankara devlet mezarlığı'na taşındı.

madalyaları: gümüş liyakat madalyası, 3. dereceden mecidi nişanı, bulgar prensliği liyakat nişanı, ispanya izabella katolik nişanı, almanya ikinci dereceden kron de prus nişanı, bulgaristan ikinci dereceden alexander nişanı, altın muharebe madalyası, almanya 1. dereceden crox de fer nişanı, almanya 2. ve 1. sınıf demir salip nişanları, muharebe altın imtiyaz madalyası, almanya imparatorluğu 2. dereceden aigle rouge nişanı, tedbilen kılınçlı ve yıldızlı 2. dereceden kırmızı kartal nişanı, almanya 2. dereceden kırmızı kronlu nişan, avusturya-macaristan imparatorluğu 2. dereceden harp alametli demir taç nişanı, bavyera krallığı 2. dereceden yıldız ve kılınçlı askeri liyakat nişanı, 1. dereceden mecidi nişanı, almanya 1. sınıf kılınçlı taç nişanı, avusturya-macaristan imparatorluğu 1. dereceden salib-i ahmer nişanı, istiklal madalyası.

(bkz: kurtuluş savaşı na katılan üst düzey komutanlar)