dede korkut

1 /
atidelphi atidelphi
korkut-ata adıyla da tanınan dede korkut, söylentilere göre oğuzların bayat boyundan kara hoca’nın oğludur.onun, ix. ve xi. yüzyıllar arasında türkistan'da sir-derya nehrinin aral gölüne döküldüğü yerde doğduğu, ürgeç dede adında bir oğlu olduğu, oğuz türklerinden büyük saygı gördüğü, bu bölgelerde hüküm süren türk hakanlarına akıl hocalığı ve danışmanlık ettiği destanlarından anlaşılmaktadır. (bayat boyundan korkut ata derler bir er ortaya çıktı. 0 kişi, oğuz'un tam bilicisi idi. ne derse olurdu. gaipten türlü haber söylerdi...
korkut ata oğuz kavminin her müşkülünü hallederdi. her ne iş olsa korkut ata'ya danışmayınca yapmazlardı. her ne ki buyursa kabul ederlerdi. sözünü tutup tamam ederlerdi...)
theinvisiblehand theinvisiblehand
12 tane olmak üzere öykülerin adları sırayla şöledir:

-dirse han oğlu boğaç han boyu
-salur kazanın evinin yağmalandığı boyu
-kam bürenin oğlu bamsi beyrek boyu
-kazan bey oğlu uruz beyin tutsak olduğu boyu
-duha koca oğlu deli dumrul boyu
-kanlı koca oğlu kan turalı boyu
-kazılık koca oğlu yigenek boyu
-basatın tepegözü öldürdüğü boyu
-begil oğlu emrenin boyu
-uşun koca oğlu segrek boyu
-salur kazanın tutsak olup oğlu uruzun çıkardığı boyu
-iç oğuza dış oğuzun başkaldırıp beyrekin öldüğü boyu

anlaşılabileceği gibi, kısa bir başlık koymak gibi bir gelenekleri yokmuş.
noomeckriel noomeckriel
dede korkut hikayelerinin yazarı aslında dede korkut değildir. nedense o kitabı dede korkut yazmış gibi düşünülür. sadece dede korkut hikayelerin sonunda çıkar ve ana temayı söyler gider. lütfen karıştırılmasın.
ins ins
fuat köprülü'ye göre dede korkut bir kefeye, bütün türk edebiyatı bir kefeye konsa dede korkut ağır gelir.

bu eser ki büyük ölçüde nazmını kaybetmeye mâl olsa da anonim olmanın yani çok ortaklı, çok müellifli olmanın doruk noktasındadır.

türk inanç ve töresinin islâm'a geçiş devresini temsil eder. böylece hem atalar kültü hem hakk teala inancı iç içedir.

mitoloji, efsane ve masala ulaşan hayal gücünün hudutları bize gösterir ki türk de büyük doğunun çocuğudur. batının asla ulaşamayacağı hissi haizdir.
çilem82debaşladı çilem82debaşladı
dede korkut ya da dedem korkut ya da ata olarak geçen oğuz hikayelerinin içerildiği bir kitap

ders veren kısa öykücüklerin yer aldığı kitap
atatürk ün de baş ucu kitabı imiş zamanında

iki kaynak var
biri dresten kökenli
diğeri de vatikan köklü

ilginç olan bir mevzu da şu ki mistik olan birçok şeyin vatikanla bağlantılı olması .
gerçi vatikan köklü dede korkut kitabındaki hiayelerde eksik imiş
6 adet öykü varmış ve 6. hikayenin de son 2 sf kayıpmış.
gamzee gamzee
keranetler gösteren, garipten haber veren bir oğuz ozanı, ozanlar başı. hikayeleşmiş destanı vardır: dede korkut hikayeleri. 12 kikayeden meydana gelen dede korkut kitabı'nın başında, efsanevi kişiliğini anlatan bir önsöz bulunur, sonra hikayelere geçilir. tepegöz ve deli dumrul hikayesinde;tabiatüstü kuvvetlerle savaşır. bamsı beyrek ve kanturalı kikayesinde aşk macerasını anlatır.
troia cadısı troia cadısı
"hanım hey !" diye başlayan sözle göçebe türkler'in dede korkut zamanındaki aşiret yaşantısını suat hizarcı ,varlık yayınları'nda şöyle anlatır :
"hanım hey! bir gün kam gan oğlu han bayındır yerinden durmuştu (kalkmıştı).şami günlüğü (şam işi çadırını ) yeryüzüne diktirmişti . ala sayvan (saçak)gökyüzüne ışınmıştı (ışık saçmıştı). bin yerden ipek halıcısı (halısı) döşenmişti. hanlar hanı han bayındır yılda bir kere toy edip (ziyafet verip) oğuz beylerini konuklardı . gene toy edip attan aygır, deveden buğra (erkek deve), koyundan koç kırdırmıştı . bir yere ak otağ (çadır),bir yere kızıl otağ ,bir yere kara otağ kurdurmuştu.
-kiminki oğlu ,kızı yok,kara otağa kondurun ,kara keçiyi altına döşen (döşeyin),kara koyun yahnisinden önüne getirin,yerse yesin yemezse dursun(kalksın) gitsin, demişti. oğlu olanı ak otağa kızıl otağa kondurun . oğlu kızı olmayanı allah taala karga yaptır(lanetlemiştir) biz dahi kargasız ,belli bilsin demişti ."
hiç kimse hayattan sağ kurtulamaz hiç kimse hayattan sağ kurtulamaz
içinde erotik ögeler de barındıran eser. deli dumrul'un karısı dumrul'u ne kadar sevdiğini anlatmak için "tatlı damak verip öpüştüğüm" der. üniversitede bile hoca bunu sansürlemişti de ben de bayağı hard core ibareler var sanıp kütüphaneye koşmuştum. dede korkut tabi bu bir vivid'in bir mayhem'in yerini tutamaz.
hiç kimse hayattan sağ kurtulamaz hiç kimse hayattan sağ kurtulamaz
köprülü'nün hakkında "terazinin bir kefesine dede korkut'u diğer kefesine kalan tüm türk edebiyatı ürünlerini koysanız dede korkut ağır basar" dediği türk soyunun atalar kitabı.

bugüne kadar dede korkut'un basat ın tepe gözü öldürdüğünü beyan eder adlı hikayesini oddysea'dan arak sanıyordum. ancak kyklops'un dede korkut'tan buna karşın duha koca oğlu deli dumrul hikayesinin yunan mitolojisinden arak olduğunu iddia eden bir giriye rastladım.

dede korkut hikayeleri 12 hikayelik bir yazması dresden kütüphanesi - flasher külliyatı no:86'da, 6 hikayelik bir diğer yazması ise vatikan'da, türkçe yazma eserler no:10... ekşi sözlük

ps. köprülü'nün anlatım bozukluğu içeren ifadesine rastlayamazsınız. benimse zaman zaman olabilir.

ps2. genel başkan'ın uyarısı üzerine yaptığım detaylı aramada esas oğlanın adının başat değil basat olduğunu gördüm. ben hep yanlış okuyormuşum demek ki. yalnız basat'ta türkçe değilmiş gibi bir tını var. ondan oldu o okuma. dede korkut yanlış yazmış.
1 /