elektro bağlama

1 /
tenement funster tenement funster
bir düğün sırasında yaşlıca bir akrabamızla kuzenim arasında geçen dialog:

-yavrum sen bağlama çalıyodun di mi hadi al da biraz bişeyler çal.
-ehe kem küm ninecim o elektro bağlama ben çalamam onu ben normal bağlama çalıyorum
-elektriğini çıkarıversinler a oğlum
-...
absolutely absolutely
bağlama mükemmel bir enstrüman iken elektrik vermek suretiyle işkence aletine dönüştürülmüştür. erkin baba da çalsa, angaralı turgut ta çalsa rezildir.
minero minero
doğru kullanıldığında kaliteli müzik yapılacak bir alet iken ülkemizde halk müziği kültürünün bozunmasında mimarlar arasındadır.
ikiileribirgeri ikiileribirgeri
normal şartlar altında (bağlama sever biriyimdir aslında) çalanın kafasında kırmak istememe rağmen ultra yetenekli, güzel sesli, ismini bilmediğim bir eleman çalınca sabaha kadar dinleyebileceğim enstrüman.

ek: bunu yazdığımı gören arkadaşımdan edindiğim bilgiye göre ismi can oluyormuş o arkadaşın, öğrendim başım göğe erdi.
attila the hun attila the hun
erkin koray ve orhan gencebay'ın beraber birşeyler ürettikleri dönemde ortaya çıkardıkları enstruman. erkin koray'ın rock müziği içinde arabesk tınılar kullanmak istemesi ve bağlamanın içine gitar manyetoları yerleştirerek grubuyla beraber çalabilecek hale getirmesiyle ortaya çıkmıştır. böylece bağlamanın önüne mikrofon yaklaştırmaktan çok daha temiz bir ses elde edebilmiştir.

erkin koray'ın rock-arabesk karışımı şarkılarını beğenmeyebilirsiniz ama öyle veya böyle rock müziğini türkiye'ye getiren öncülerden biridir. rock adına daha sonraki girişimler bu insanların ilk çalışmalarından cesaret almıştır. orhan gencebay'ı da sevmeyebilirsiniz, dinlemeyebilirsiniz, dinleyici kitlesini avam tabakadan bulup küçük görüyor olabilirsiniz ama müzikal altyapısını inkar etmek en hafif ifadesiyle saygısızlık olur, haddini aşmak olur.

dolayısıyla bu enstrumanın da nasıl ortaya çıktığına, hangi eserlerde kullanıldığına, bilinçli ve işinin ehli insanların kullanımıyla müzikal olarak ne gibi katkılar sağladığına bakmadan mahalle arasında yapılan düğünlerde kötü çalan bir iki saz ekibine rastlanıldı diye enstrumanı külliyen kötülemek yanlıştır, mantıksızdır.
maestromanick maestromanick
türk halk müziğimizin ana sazı olan bağlamanın elektronik donanım eklenip, bazı değişikliklere uğratılmış olan türüdür.

ilk olarak erkin koray ın plak kayıtlarında kullanıldığına dair tutarlı görüşler ortaya atılmıştır. estarabim, şaşkın, sarhoş gibiyim bu enstrümanın o zamanlar ilk olarak kullanıldığı başlıca şarkılardır.
ardından arabeskin doğuş yılları olan 1970 başları ile birlikte bu tür müziğin ana sazlarından biri olarak kabul görüp bu güne kadar gelmiştir..

o dönemlerde yeni arayışlar içinde olan müzisyenlerin bağlamayı chorus, phaser, reverb gibi efekt prosesörlerle birlikte kullanma isteklerinin sonucunda ortaya çıkmış bir enstrümandır. önüne mikrofon konularak çalınması gerekmediğinden normal bağlamaya özgü frekans, sustain ve rezonans problemleri ortadan kalkmış ve kendi alanında süratle yaygınlaşmıştır.

önceleri normal bağlamaların yapımında olduğu gibi yekpare gövdenin oyulmasıyla imal edilmiş, kısa bir süre sonra yaprak saz dediğimiz modele geçilmiştir. rezonans probleminin önüne geçmek için ses deliği iptal edilmiştir. göğüs kısmında manyetikler ve kontrol düğmeleri yer aldığından normal saza göre daha dirençli malzemeden yapılır, bu nedenle akustik kaygılar aranmaz. performansı ses gereçleri içinde değerlendirilir.

shaller, shadow, dimarzio markaları uzunca bir dönem favori manyetik olarak kullanılmıştır. günümüzde çalan kişinin talebi doğrultusunda trend manyetikler kullanılmaktadır. ilk yapıldığı yıllarda basit bir kaç kontrol düğmesiyle kullanılırken günümüzde üzerinde tuner, bir kaç bant equalizer, pil yatağı, fix monte edilmiş biçimleri yaygındır.

dört telli olarak ta çalınan bir modeli de yapılmıştır. ancak gerek akord gerek çalış tekniği olarak stabil olduğunu söylemek güçtür. bu nedenle fazla yaygınlaşamamıştır. buna karşın ismail tunçbilek ve ismet topçu gibi çok önemli iki icracının gerek türkiye de ve özellikle arap ülkelerinde star düzeyinde tanınmasını sağlamıştır.

normal bağlama çalışlarındaki ustalıklarının yanı sıra elektro bağlama çalışlarıyla da bilinen belli başlı isimler içinde başta orhan gencebay, özer şenay (rahmetlidir), ismet topçu, ismail tunçbilek, ali yılmaz (motor ali), kemal alaçayır, ismail derker, güray hafiftaş ilk akla gelen isimler arasındadırlar.

bir ana saz olan bağlamayla bu kadar benzerlikler taşımasına rağmen, türk halk müziği ruhu ve felsefesi içinde kendisine hiç bir zaman yer bulamamamıştır.kısmen ankara oyun havalarında kullanılır.

büyük usta neşet ertaş,özellikle kalabalıklara çaldığı zamanlar göğsüne bir tane manyetik eklenmiş normal bağlama tercih etmektedir. ancak bunu elektro bağlama olarak değerlendirmek doğru olmayacaktır. bu, ustaya ve onu takip eden kırşehir yöresi icracılarına mahsus özel bir durumdur.
karamuratbenim karamuratbenim
orhan gencebay'ın resmen öttürdüğü melez enstürmandır. özellikle yarabbim, leyla ile mecnun ve hatasız kul olmaz albümlerinde virtüözlüğünü konuşturmuş "elektro bağlama böyle çalınır lan" diyede göz dağı vermiştir. şu sıralar karadüzen bağlama çalan, angaralı turgut ve klonlarının elinde piç olmuş alettir.
1 /