eusebio

ageblood ageblood
anıldığı lakaplardan biri de "siyah inci" olan efsanevi futbolcu...

mozambik doğumlu olan futbolcu futbola da mozambik'te başlamış ve gençlik yıllarını yaşadığı sıralarda portekiz'in sl benfica takımına transfer olmuştur. o günden sonra hem sl benfica hem de portekiz milli takımı ile birçok başarılı maça imza atmıştır. 15 sene oynadığı sl benficakulübünün tarihindeki en iyi dönemini yaşamasında büyük emeği olan futbolcu bu dönem içerisinde kişisel olarak da birçok başarı elde etmiş ve 1 defa avrupa'da yılın futbolcusu olmasının yanında yıllarca portekiz liginde yılın futbolcusu da seçilmiştir...
sycrone one sycrone one
dünya futbol tarihinde görülmüş en başarılı oyunculardan birisidir eusebio. futbol'un unutulmaz yıldızları pele ve maradona arasında kesinlikle ismi anılmalıdır bu adamın. topu istediği yere yollayabilen yetenekli ayaklarının yanında, topla da acaip hızlıymış. tam 90'lara gönderdiği birçok golü var kendisinin. frikik, top sürme, son vuruş. hepsi varmış adamda.

mozambik'te doğan, beyaz baba ve siyahi annenin çocuğu olan bu başarılı adamın o yıllarda oynadığı futbol, o dönemde sömürgesi oldukları portekizlilerin dikkatinden kaçmamıştı. küçüklükten beri taraftarı olduğu benfica'ya gelmesi pek uzun sürmemiş. ve bu birliktelikten sonra özellikle 60'lı yıllarda gelen başarılar kesinlikle dikkatlerden kaçmamalıdır.

eusebio'nun portekiz'e gelmesi sonrası özellikle o yıllarda avrupa kupalarında çok başarılı olan real madrid'in yanında bir takım daha çıkmıştı ortaya. bu süreçte benfica o dönemin 1962 yılı şampiyonlar ligi finalinde real madrid'i 5-3'le geçerken 2 gol atıyordu eusebio, sonraki yıllarda 3 final daha oynamalarına karşın ulaşamıyorlardı kupaya. ayrıca onun oynadığı dönemde de benfica portekiz ligi'nde de altın dönemini yaşadı. tam 11 lig şampiyonluğu gördü.

milli takım olarak da portekiz formasıyla özellikle 1966 dünya kupası'nda adını altın harflerle kazıttı. özellikle pele'nin portekiz karşısında aldığı ciddi darbeler sonrası sakatlanmasından sonra gruplardan yarı finallere kadar eusebio parmak ısıtmış izleyenlere. özellikle çeyrek final'de karşılaştıkları kuzey kore'ye karşı 3-0 geri düştükten sonra yaptıkları geri dönüşte eusebio'nun 4 gol atması dikkate değerdir. lakin yarı final'de şampiyon ingiltere'ye kaybetmişler ve 3. sırada bitirmişlerdir dünya kupasını. eusebio 9 golle açık ara gol kralı olmuştur.

bu yetenekli adamın en iyi yıllarını izleme şansını ne yazık ki hep portekizliler yaşamıştır. zira o dönemlerde sıkı bir rejimle yönetilen portekiz'de eusebio'nun yurtdışına transferine, diğer sıkı yönetimli ülkelerde olduğu gibi izin verilmemiş. bir nevi pele vakası işte.
rick blaine rick blaine
gerçek adı eusebio da silva ferreira'dır. 1942 yılında mozambikli bir anneyle angola'lı bir babanın oğlu olarak mozambik'in başkenti maputo'da dünyaya geldi. henüz sekiz yaşındayken babasını kaybetti, annesi tarafından çok zor koşullarda büyütüldü.

18 yaşına geldiğinde ünü o zamanlar bir portekiz sömürgesi olan mozambik'in sınırlarını çoktan aşmıştı. ancak küçük bir sorun vardı: doğup büyüdüğü maputo'da oynadığı takım, portekiz'in üç büyüklerinden sporting'in pilot takımıydı. sporting bu genç yeteneğe 'nasılsa bizim oyuncumuz' gözüyle bakarken hemşerisi ve ezeli rakibi benfica, mozambik'e bir yöneticisini yolladı. eusebio'nun abisi ve annesiyle görüşerek daha profesyonel koşullar öneren bu işbilir yönetici, takımı yıllarca sırtında taşıyacak büyük yıldıza ilk imzayı attırıverdi. hatta lizbon havalimanı'nda indiklerinde onu uçaktan iner inmez bir otomobile bindirip terminalde bekleyen sporting yöneticilerini atlatarak kaçıracaklardı.

1961 yılında finalde barcelona'yı yenerek avrupa şampiyon kulüpler kupası'nı yani bugünkü adıyla şampiyonlar ligi'ni kaldıran benfica'da eusebio yedekti ama bir sonraki yıl 5-3 biten o unutulmaz finalde real madrid filelerine 2 gol birden bırakarak şampiyonluğun başmimarı oldu. bu sayede henüz 20 yaşında iken avrupa'nın en iiyi futbolcusuna verilen altın top ödülü'nde de ikinci sırayı almıştı. eusebio'lu benfica 1963, 1965 ve 1968'de de şampiyon kulüpler kupası'nda final oynadı. 1968'de wembley'deki finalde manchester united'la karşı karşıya geldiler. skorboard 1-1'i gösterirken eusebio'nun köşeye giden şutunu, united kalecisi stepney kurtardı ve maçı uzatmalara taşımayı bildi.

o gece uzatmada coşup, 4-1 galip gelen manchester, zafer şarkıları eşliğinde kupaya yaklaşırken, eusebio, kaleci stepney'in degaja hazırlandığı bir pozisyonde ona doğru birkaç adım attı ve alkışlamaya başladı. finalin kahramanına verilen en büyük ödül ve eusebio'yu anlatan en iyi şey buydu: en zorlu rakipten zarif bir jest...

1960 - 1975 arasında 301 kez sırtına geçirdiği benfica formasıyla tam 317 gol atıp (maç başına 1,05 gol) tarihe geçti. 1966 yılı dünya kupası onun tüm dünyada daha çok tanınmasını sağladı. pele daha ilk turda sakatlanıp turnuvaya veda edince , aynı grupta brezilya'yı geride bırakan portekiz, eusebio'nun sıraladığı gollerle yarı finale kadar çıktı. hele çeyrek finalde takımı kuzey kore karşısında 3 - 0 yenikken ipleri eline alıp dört gol birden atarak maçın gidişatını tamamen değiştirmesi ve 5 - 3'lük galibiyetin mimarı olması unutulur gibi değildi.

yarı finalde rakip ingiltere idi. nedendir bilinmez, organizatörler, o güne kadar görülmemiş bir şey yaparak maçı son anda liverpool'dan wembley'e aldı. portekiz kafilesi tren yolculuğu yaptı ve maçı da 2 - 1 kaybetti. kara panter'in turnuvanın gol kralı olması portekizli futbolseverler için teselliydi.

1965'te avrupa'da yılın futbolcusu ve altın top ödülü'nün sahibi. 1968'in avrupa gol kralı. puskas ile di stefano'nun bayrağı pele ve george best'e devrettiği dönemin biraz da gölgede kalmış süper yeteneği. dizinden yukarı doğru genişleyen ve muhtemelen oynadığı dönemin en geniş quadriceps kası olarak kayıtlara geçmesi gereken olağanüstü bacakları sayesinde 100 metreyi 11 saniyede koşabilen eusebio ne yazık ki sadece tek bir dünya kupası'nda oynadı. 1966 sonrasında cazip kontrat önerileriyle karşısına gelen real madrid, milan, inter, juventus, barcelona gibi avrupa'nın dev kulüplerinden birine tranfer olacağını tahmin edenler yanıldı. eusebio kariyerinin sonbaharı sayılabilecek olan 1975 yılına kadar benfica forması giydi. sonraki yıllarda da sadece para kazanabilmek adına bazı amerikan takımlarında oynadı. rivayet odur ki eusebio'nun benfica'da kalmasını portekiz devlet başkanı salazar istemişti. diktatörün niyeti, kırmızı beyazlıların onun önderliğinde avrupa'yı titretmesi, portekiz hallkına sevinç ve gurur yaşatması,o yıllarda nüfusu 9 milyonu bulmayan bu ülkeden uluslararası arenada sıkça söz edilmesiymiş.
sataramazan sataramazan
kendisini burdan kıvançla anıyoruz. benfica'da oynarken gösterdiği başarıyıda imrenerek okuyoruz. yakabilirler, cam mezarda sergileyebilirler... o yüzden toprağı konusunda bi temennide bulunmak istemem.
trengo trengo
bugün 71 yasında hayata gözlerini yumarak portekizlileri derinden üzmüştür.
aslen mozambikli olmakla birlikte, mozambik in portekiz sömürgesi olduğu zaman portekize gelmiş ve portekiz milli takımında oynamayı seçmişti.
futbolculuğu dışında insanlığıyla, efendiliğiyle, alçak gönüllülüğüyle, yardım severliğiyle efsane olmuştur. sevmeyeni yoktu.
an itibariyle binler , benficanin estadio da luz stadyumuna, ona son kez saygılarını göstermek için akın etmekte.
portekiz de anısı için 3 gün ulusal yas ilan edilmiştir.
trengo trengo
bir futbolcudan daha fazlasıydı. naaşı, parlamentodan alınan özel izin ile, sadece çok unlu sanatçıların, yazarların, topluma mal olmuş insanların naaşlarının olduğu lisbondaki panteão nacional'a defnedilmiştir.