gedik

ustacekirge ustacekirge
ket veya kert fiilinden türeltilmiş kertilmiş, çentilmiş, delinmiş anlamlarındaki ve ilk hali gedük olan türkiye türkçesi bir kelime. dede korkut kitabında kara polad öz kılıcı gedük oğlan sözü ile de kılıcın çentilmiş, yani körelmiş olduğu belirtilir.

öte yandan osmanlı esnafının koordinasyonunda etkinliğe sahip loncaların, özellikle merkezi otoritenin etkisinin artırıldığı 1600-1700'lü yıllarda merkantilist avrupa ekonomisinin yıkıcı rekabetine karşı yürürlüğe koyduğu düzenlemelerin başında gelenlerden biri meslek erbabına sınırlı sayıda verilen lisans hakkı yani gediktir. (kelime kökeni itibariyle bağlantı tahminim, bu hakkın sınırlı sayıda olmasına ve dolayısıyla o meslekte bir delik, çentik bulma fırsatına sahip olmak yönündedir.)

loncaların merkezi konumundaki şehr i istanbul'da özellikle deri işlemecileri ve kundura imalatçıları işbölümü ve uzmanlaşma yönlerinden sıkı biçimde örgütlenmişlerdi. (ilginç bir nokta, bu meslek erbabı gedikpaşa semtinde yoğunlaşmıştır.)