gramer

düzen ve kargaşa düzen ve kargaşa
öncelikle (bkz: dil bilgisi)

türk dil kurumu, "dil bilgisi" olarak açıklasa da, dil bilimcilerin tanımı ve kapsamı konusunda çelişkiye düştüğü bir sözcük.

agop dilaçar, dil bilgisi ve gramer arasındaki ilişkiye şöyle bir açıklama getiriyor: "dilbilim, gramer'i şu şekilde tanımlar: 1. biçim, cümle yapısı, söyleniş, anlam ve söz tarihi bakımından belirli bir düzenlilik gösteren sistemli söz gruplanmalarından meydana gelen dilin bu yönden incelenmesi. 2. belli bir çağda belli bir dilin bu bakımdan incelenmesinin konusu olan görüngüler ve bunların sistemi. 3. bu görüngüleri yöneten kurallar. 4. bu kuralları öğreten ders kitabı. 5. bir sözün ya da yazının bu kurallara uyup uymama derecesi. bu tanımlardan anlaşıldığına göre, gramer yalnız dil bilgisi değildir; bilgi'ye dayanmayan tarafları da vardır. dilin kendisi, varlığı, yapısı ve kuralları bizim bilgimize bağlı değildir. bilsek de bilmesek de onlar vardır, işlemekte ve yaşamaktadır."

muharem errgin, türk dil bilgisi adlı eserinin ön sözünde "bu kitap, batı türkçesinin gramerini içine almaktadır. gramer tabirini brada geniş manası ile alıyor ve dil bilgisi karşılığı olarak kullanıyoruz. dar manası ile gramer, dil bilgisi'nin fonetik ve sentaks kısımlarının dışında kalan bahisleri için kullanılır." demektedir.

zeynep korkmaz ise gramer terimleri sözlüğü'nde "gramer" sözcüğünü şöyle tanımlıyor: "bir dili ses, şekil ve cümle yapıları ile dilin çeşitli ögeleri arasındaki anlam ilişkileri açısından inceleyerek bunlarla ilgili kuralları ve işleyiş özelliklerini ortaya koyan bilim. ses bilgisi, şekil bilgisi, cümle bilgisi (söz dizimi) ve anlam bilgisi gramerin başlıca bölümleridir. tür olarak tasvirî gramer (durgun gramer, statik gramer), tarihî gramer ve karşılaştırmalı gramer gibi türleri vardır. bk. ve krş. dil bilgisi."

ana britanica'nın 1988 basımında da "dil bilgisi" kavramı şöyle tanımlanıyor: "gramer olarak da bilinir. bir dilin, ses, sözcük, tümce gibi ögeleri ve özellikleriyle bunların birlikte oluşturduğu düzeni ortaya koyan ve açıklayan kurallar bütünü. kuralların ortaya konduğu kitaplara ve dilin soyut özelliklerini inceleyen dala da dil bilgisi denir.

dilek erenoğlu ise dilbilgisi ve gramer sözcüklerinin anlam ve kullanımlarını karşılaştırdığı yazısının sonuç bölümünde şöyle diyor: "gramer terimi ile kapsamlı olarak türk dilini inceleyen bilimi ifade etmek üzere sunulan dil bilgisi terimi, zamanla ayrı anlam yüklenmiştir. genel şekliyle gramer kitapları, bilim alanında dilin varlığı ve kullanımıyla ilgili kurallaşmalarını notlarken dil bilgisi kitapları, tespit edilmiş kuralları bilgi seviyelerine göre öğretime sunmaktadır. dili araştırmak ve tespit etmek üzere yapılan çalışmalar 'gramer', dili öğretmek amacıyla yapılan çalışmalar ise 'dil bilgisi' terim adlarıyla anlam bulmaktadır."
agnes nutter agnes nutter
yıllardır kendisine çektirilen cefanın, yapılan eziyetin hesabını sormak için bir gün tüm gücünü toplayıp gelecek olandır. işte o gün, sizin boku yediğinizin resmi olacaktır.