hafız i şirazi

1 /
kırbaç süleyman paşa kırbaç süleyman paşa
ünlü iran'lı filozof, şair vs. çok adam kısacası. 15.yy'ın başlarında ölmüştür. iran'ın şiraz kentinde gömülüdür. bizdeki divan edebiyatı'nın öykündüğü adam ve bu edebiyatın manevi babası, kurucusu.
şirazi şirazi
goethenin, son eseri west östlicher diwan isimli şiir kitabını kendisinden etkilenerek yazdığı iranlı şairdir. doğu ile ilgisi daha öncelere uzanan goethe, hâfız'ın joseph von hammer-purgstall tarafından manzum olarak almanca'ya çevirilen divan'ını okumuş ve adeta hâfız'a aşık olmuştur. goethe'nin west-östlicher diwan'ı yazması ile birlikte, hâfız almanya ve avrupa'da meşhur olmuştur. bugün der spiegel'in internet sayfasında dahi hâfız'ın şiirlerinden tercümeler bulmak mümkündür.

(bkz: doğu batı divanı)
widowmaker widowmaker
(khace hafeze shirazi) künyesi ve takma adı (lisan-ul-gayıp yada lesan-ol-gheyb) olan ''baha-al-din'' oğlu şiraz kentinde yaşayan/vefat eden ve şiraz türklerinden olan ''şemseddin muhammet hafız şirazi'' (shams-al-din mohammad hafeze shirazi),çoğunluk olarak gazel türünde yazılan şiir divan kitabının sahibi iranlı şair. aynı zamanda mesnevi, rübai, kaside ve kıta türlerinde de beyitleri vardır. ayrıca kuran'ı ezbere bilmesi ve 14'ten fazla yöntemde okuyabilmesi, hafız lakabını kullanmasına neden olmuştur.
''divane hafeze'' şiir kitabı bu beyitlerle başlar:

ela ya eyyohassaghi eder ke-sen ve navelha
ke eshgh asan nemud evvel veli oftad moshkelha

be buye nafei kakher seba zan terre bogşayed
ze tabe ceede meşkineş çe khun oftad der delha....
serpico serpico
a href="http://www.neyestan.com/DivanHafez.asp?pic=1" target="_blank">http://www.neyestan.com/DivanHafez.asp?pic=1
bu linkten hafız gazeliyatının tamamı dinlenebilir.
die for morrison die for morrison
"eger an turk-i şîrâzî bedest âred dîl-î mârâ
be hal-i hinduyeş bahşem semerkand u buhârârâ"

"o şirazlı güzel, bize iltifat eder, gönlümüzü alır, aşkımızı kabul eylerse yanağındaki kara bene semerkand'i de bağışlarız, buhara'yı da" anlamına gelen bu beyiti timurlenk'in kulağına gitmiş ve timur şairle görüştüğünde:

"semerkand'le buhara iki mamur ve büyük islam şehri. sen nasıl oluyor da onları sevgilinin bir benine bağışlıyorsun?" demiş.

hafız da yırtık pırtık üstünü başını işaret ederek:

"işte bizi bu hale koyan da hep o yolsuz bağışlamalar ya" diye cevap vermiş. bu rivayettir, başka türlüsünde:

"ben, semerkand u buhara demedim... se men kand u du humara (üç batman şekerle iki hurma) dedim" dediğinden bahsediliyor.

bir de çok güzel ahenkli bir beyit;

dest ez taleb nedârem tâ kâm-ı men berâyed
yâ ten resed be cânan yâ can zi ten berâyed

(muradıma erişinceye kadar aramaktan el çekmem... ya ten sevgiliye ulaşır, ya can tenden çıkar.)
keep your ass keep your ass
kaybolan yusuf döner kenan iline gam yeme,
gün gelir hüzün dolu kulüben döner gül bahçesine gam yeme.

dizelerinin sahibi iran lı üniversal kişilik.
ctrlaltdelete ctrlaltdelete
aşıkla maşuk arasında hiçbir engel bulunmamaktadır. engel sen... hafız aradan çekil.

***

toz gibi olan tenim, can çehresine perde olmakta. o yüzden perdeyi kaldırıp attığım an, ne güzel bir andır.
bu çeşit kafes, benim gibi güzel bir kuşa layık değildir. rıdvan gülşenine gideyim, ben o yeşilliğe layıkım.
niçin geldim, neredeyim? belli olmadı gitti. yazık, yazık kendi işimden bile habersizim.

***

yol üzerinde perde sinsin hafız, aradan çekil. bu yolda perdesiz bir şekilde gidene ne mutlu!

(bkz: hafız divanı)
ctrl x ctrl x
divan edebiyatına girecek olanlar için temel taşıdır, bu işte zirvelerdendir. divanı fars'çadır. bostan ve gülüstan adlı doğu klasikerlinin de müellifidir.
seker kız hamdi seker kız hamdi
olursam sarhoşluk yüzünden helak,
sarhoşların töresiyle atın üstüme toprak.

asma tahtasından yapın tabutumu,
meyhane yolunda verin toprağa beni.

meyhane suyuyla gasledin beni,
sonra bir sarhoşun omzuna koyun beni.

dökmeyin mezarıma şaraptan başka.
getirmeyin matemime rebaptan başka.

ancak şartım var: ölünce ben
inlesin mutlak mutrib ile çengzen.

ey hâfız, kaldırma başını sarhoşluktan,
istemez çünkü sultan vergiyi haraptan.

[hâfez-e shirâzî / hâfız-ı şirâzî]
ctrlaltdelete ctrlaltdelete
senin güzel yüzün bizden niye gizli, dedim. benim yüzüm gizli değil, ancak sen perdesin, dedi.
ayrılık ne zamana kadar, dedim. sen var olduğun sürece, dedi.
nefs bu mudur, dedim. söz odur, dedi.

(bkz: hafız divanı)
rutubetli gözler rutubetli gözler
iran'ın büyük şairi. klasik edebiyat dersinde orhan hoca'nın yüksek, sınıfı dolduran hatta taşan sesiyle söylediği şu beyitle hatırlarım onu. ezberlemek lazımdı, yerine getirildi.

eger ân türk-i şîrazî bedest âred dil-i mârâ
be hâl-i hinduyeş bahşem semerkand ü buhâra râ.
inanna salome inanna salome
''ben kaderin çemberini çevirmem, eğer istediğim yönde dönmezse onu yok ederim!''


şarabın teranesi

dedi lâl rengi saf şarap kadehe

dört yerde dört cevherim hep ben

asmada zümrüdüm, şişede akik

küpte süheylim, kadehte güneş

kim demiş bana haram; içerken beni

doğumda helalzade, olur haram?
inanna salome inanna salome
üzülme

"kaybolan yusuf döner gelir kenan'a;

üzülme.

bir gün döner hüzünler kulübesi gül bahçesine;

üzülme.

ey gamlı gönül;

iyileşirsin nasıl olsa.

getirme aklına kötü şeyler.

bu perişan başın da gelir hale yola,

üzülme.

ey güzel sesli bülbül;

devam edersen çimen tahtında kalmaya,

yine başına çiçekten güneşlik takarsın;

üzülme.

şu kısa ömrümüzde felek

dönmezse bir iki gün muradımızca,

gerçekleşmezse arzularımız,

devam etmez ya bu hep böyle;

üzülme.

umutsuzluğa kapılırım deme

gayb aleminin sırlarını bilmiyorsun çünkü.

perde arkasında,

nice gizli oyunlar var.

üzülme.

hey gönül;

söküp götürse de yokluk seli varlığımızı,

üzülme.

nuh gibi kaptanın var;

üzülme.

batarsa deve dikenleri her yanına

giderken kâbe yolunda

üzülme.

olsa da konak yerleri tehlikeli,

olsa da menzilin uzak,

bitmeyen yol yok,

üzülme.


bir yanda dosttan ayrılığın acısı,

bir yanda rakîbin rahatsız edişleri.

biliyor bunların tümünü

halleri değiştiren tanrı.

üzülme.

ey hâfız,

düşmüyorsa dilinden dua, kur'ân,

çekilmişken fakr köşesine, halvete,

gerçekleşecek arzuların;

üzülme,

üzülme,

üzülme.
''
1 /