kurt gödel

stairway to heaven stairway to heaven
1978 yılında kendi kendisini açlığa mahkum ederek hayatını kaybetmiştir. birtakım insanların onu zehirlemeye çalıştığına inanıyordu ve bu nedenle hiç bir yiyeceğe el sürmeyerek sonunda açlıktan öldü. gödel konusunda anlatılan bir öyküye göre: gödel'in orada bulunmadığı bir sırada onu ziyarete gelen bir meslektaşı bir süre onun odasında beklemiş, giderken de masasında bir not bırakmıştı. notta gödeli göremediği için üzgün olduğunu ve ileride kendisini daha yakından tanımak fırsatını elde etmeyi umduğunu belirtiyordu. bir süre sonra posta kutusunda gödel'den gelen bir zarf buldu. zarfın içinde sadece kendi yazmış olduğu not bulunuyordu ve "ileride sizi daha yakından tanımak fırsatını elde etmeyi umuyorum" cümlesinin altı çizilerek kenarına kurşun kalemle "tam olarak ne demek istiyorsunuz?" yazılmıştı.
recai pengül recai pengül
rivayetlere göre amerikan vatandaşlığı başvurusu için yaptığı bir sınav hazırlığı esnasında amerikan anayasasını incelerken sistemde bir açık olduğunu ve tamamen kurallara uygun olarak sistemin bir diktatörlüğe dönebileceğini farketmiş. vatandaşlık başvurusu sırasında görevliye bu derdini anlatmaya çalışırken yanında ona şahitlik yapan einstein ve diğer bir arkadaşı tarafından (işi karıştırıp da sınavda kalmasın diye) susturulmuş.

bu açığın ne olduğu konusunda doğal olarak benim bir fikrim yok. ama bu konu üstünde çalışanlar olmuş. şu sayfa ilgi çekici:

http://www.telecomtally.com/blog/2006/01/what_was_it_tha.html
mihman mihman
dağ einsteinidir. einstein'in karda yürürken kart kurt sesi çıkartmasıyla oluşmuştur.

ben söylemiyorum bunu, bilim söylüyor.
mihman mihman
ismi ile müsemma, bertrand russel'ı da göd etmişliği vardır. ulan sen tut, koskoca kitabı yaz, uğraş didin, whitehead'ın yazdığı bölümleri okuma, sonra zibidinin biri gelsin, "hacı sen baştan yanlış yaptın" desin. evlat acısı gibi koyar yemin ederim.

(bkz: principia mathematica)

edit: ha bir de, (bkz: eksiklik teoremi)
ascension84 ascension84
bilgisayardan 30-40 sene önce proglamlama dilini kullanarak eksiklik teoremini ortaya atarak matematiğe bakış açısını değiştirmiş bir bakıma yapay zekanın temellerinin atılmasına vesile olmuştur.hilbertin tüm matematiğin biçimselleştirilebileceği görüşünü tamamen yıkmıştır.bir bakıma matematiğin kuantum kuramına temel atmıştır.herkesin zehirlemek istediği paranoyasıyla öldüğünde 27 kilodur.einstein'ın kankasıdır.einstein'ın kuantum kuramına olan karşıtlığından etkilenmiştir.heralde dahilik böyle bir şey olsa gerek 30-40 sene sonra bilim dünyasında varolacak bir şeyi o gün kullanmak.eksiklik teoremini tam olarak anlayanların sayısının o günün dünyasında 5 kişiden az olduğu söylenmektedir.güncel yayınlarından çıkmış olan gödel einstein buluşması ilgilenenler için tavsiye edilir.
yesilcuppelipenguen yesilcuppelipenguen
albert einstein'ın çok yakın arkadaşıdır gödel. bu iki muhteşem beyin princeton'da çok şey paylaşmışlar.

her konuda anlaştıklarını söylemek mümkün değil ama. mesela tanrı konusunda çok farklı yerlerde duruyorlar. einstein, baruch spinoza'yı takip ederek "kişisel bir tanrı"dan söz ederken gödel, gottfried wilhelm leibniz'in izinde teizm yollarına düşer.

bir de gödel ve einstein'ın meşhur bir fotoğrafı var:



insan merak ediyor, 20. yy.'ye damgasını vuran bu ikili bu fotoğraf çekildiğinde neler konuşuyorlardı acaba...
don quixote rosinantee don quixote rosinantee



1940 ve 1950'lerde new jersey'deki princeton sakinleri, bu üniversite şehrinin sokaklarında sık sık garip görünümlü iki adama rastlamaktaydı. bu adamlar genellikle hararetli bir biçimde sohbet etmekte ve almanca konuşmaktaydı. dış görünüşleri ise birbirinin tamamen zıttıydı. yaşlı olan giydiklerine hemen hemen hiç önem vermiyordu. çoğu zaman çorapsız gezip koca göbeğinin taştığı pantolonuna kemer bile takmıyordu. genç ve zayıf olan ise başına bir fötr şapka geçirip çelimsiz vücuduna bol gelen beyaz bir keten takım elbise giyiyordu.


yaşlı olan dünyanın en ünlü fizikçisi albert einstein'dı (1879–1955). genç olanın adı ise kurt gödel'di (1906–1978). matematiğin temellerini sarsan buluşları arkadaşının teorileri kadar bilinmese de, gödel'in matematiğe katkıları en az einstein'in kuramları kadar önem taşımaktadır.


gödel günümüzde çek cumhuriyeti sınırları içerisinde kalan brno şehrinde doğdu. üniversiteye viyana'da gitti. burada sanatçıların, filozofların ve bilim adamlarının müdavimi olduğu, şehrin kafe kültürüne kendini kaptırdı. gece kulüplerinde dans eden adele porkert (1899–1981) ile tanıştı ve ailesinin karşı çıkmasına rağmen 1938 yılında onunla evlendi.


avusturya 1938 yılında nazi almanyası tarafından ilhak edildi. gödel'in hitler'in ordusunda askere alınma ihtimali ortaya çıkınca eşiyle birlikte 1939 yılında ülkeden kaçtılar. trans-sibirya treniyle rusya'yı baştan sona geçtiler. ardından pasifik okyanusu üzerinden deniz yoluyla abd'ye gittiler.


gödel "kusurluluk teoremleri" ile ün kazanmıştı. her mantık sisteminde doğrulanamayacak veya yanlışlanamayacak önermelerin bulunduğunu kanıtlamıştı. böylelikle, matematikçilerin kurallar ile tamamen mantıksal bir kuram inşa etme umutlarını suya düşürmüştü.


1955 yılında einstein'in ölümü gödel için ağır bir darbe oldu. dengesiz ve paranoyak bir hale geldi. evindeki buzdolabı ve radyatörlerin kendisini zehirlediğini düşünüyordu. sık sık taşınmaya başladı. yiyeceklerine zehir konulabileceğinden şüphe ediyordu. sadece tereyağı ve bebek maması yiyip müshil kullanıyordu.


1977 yılında adele hastalandı. gödel artık kendi kendine bakmak zorundaydı. yemek yemeyi reddediyordu. 1978 yılının ocak ayında princeton'da bir hastanede gıda yetersizliğinden öldü. gödel öldüğü sırada 29.5 kg ağırlığındaydı. ölüm nedeni ölüm sertifikasına "kişilik bozukluğuna bağlı açlık ve zafiyet" olarak yazıldı.


ek bilgiler


1- biyografi yazarı rebecca goldstein'a (1950–) göre gödel meraklı bir çocuktu. öyle ki ailesi ona "bay neden" adını takmıştı.


2- einstein'in yönlendirmesiyle 1948 yılının nisan ayında abd vatandaşlığına başvurdu. vatandaşlık sınavına hazırlanırken anayasada mantıksal bir hata buldu. ona göre, buna dayanarak bir diktatör bütün gücü eline geçirebilirdi. new jersey'deki trenton'da sınavını değerlendiren yargıca bu durumu belirtti. eleştirilerine ve şikayetine rağmen abd vatandaşlığına kabul edildi.


3- gödel'in en sevdiği film pamuk prenses ve yedi cüceler'di (1937). "yalnızca masallar dünyayı olması gerektiği gibi ve sanki bir anlamı varmışcasına yansıtıyorlar," diyordu.