notaların kökeni

yildimurat yildimurat
'si' hariç diğer notaların isim babası pomposa manastırının italyan rahibi gui d'arezzo'dur. (990-1050)
arezzo bu adları aziz johannes battista ilahisindeki mısraların birinci hecelerinden alarak takmıştır.
nota sistemini, öğrencilerin yeni eserleri öğrenirken hocalarına muhtaç kalmaması amacıyla geliştirdiği de iddia edilir.
yedinci notanın adı uzun zaman 'b' olarak kalmış, sonradan 13. yüzyılda sanete lohannes kelimelerinin baş harflerinden meydana gelen 'si' adını almıştır.
2
mordor belediye başkanı mordor belediye başkanı
notaların kökeni aslında ünlü matematikçi pisagor' a dayanır.
amcamız bir gün, demirci dükkanının önünden geçerken, demircinin tezgahta duran demirleri dövdüğü esnada farklı sesler çıktığını fark eder ve içeri dalar. tezgahın üzerine farklı ebatlarda demir çubuklar koyar ve demirciden bunları dövmesini rica eder. demirci önce kıllanır tabi ama amcanın ısrarını kıramaz ve başlar demirleri dövmeye. her birisinden ayrı ses çıktığından iyice emin olan pisagor bu olayı incelemeye karar verir.
hemen okuluna döner ve öğrencileri etrafına toplayıp, çeşitli ebatlarda demir ve ahşap çubuklar getirmesini söyler. çubuklar alınır ve başlanır bunlara vurulmaya. çubukların boyuna göre seslerin ince ve kalın çıktığını keşfeder ve bunları kayıt altına alır.
tabi bu amca bilimi sadece bilim için yapar ve ''şuraya bir formül, harfli bir sistem koyayım da ileride insanlar bu formülü kullanıp güzel güzel şarkılar yapsınlar'' gibi bir kaygısı yoktur o sıralar. çünkü asıl matematikle kafayı sıyırmıştır ve bu olaydan nasıl bir sayısal istem çıkaracağının derdindedir.
işte pisagor amcamızın bulduğu bu ses ölçülerini, kendisinden yüzyıllar sonra, arezzo' lu guido (gui d' arezzo) notalama sistemi olarak bugünkü haline getirmiştir.

gui d'arrezo' dan sonra, başka abiler notalamanın dört temel parametresini (süre, yükseklik, şiddet ve tını) bir araya getirmiş ve notaları beş çizgiden oluşan porte nin üzerinde sıralayarak, kesin biçimde belirlenebilir hale getirmişlerdir.

tabi bu kadar bilgi kastıktan sonra, notaları da bir kere daha harf karşılıklarıyla yazalım ki amme hizmeti tamamına ersin.

do (c)
re (d)
mi (e)
fa (f)
sol (g)
la (a)
si (b)
aspie aspie
tarihte ilk kez guido d'arezzo tarafından notalara verilen isimlerin kökenleri:

do - dominus : yaradan, mutlak
re - rerum : madde
mi - miraculum : mucize
fa - familias planetarium : gezegen ailesi yani diğer adı ile güneş sistemi
sol - solis : güneş
la - lactea via : samanyolu
si - siderae : yıldız
la barba la barba
ya kalıntılarda mezar taşlarında yazıyordu çok daha eskiye dayanıyor kökeni sonra editlicem bu girimi.
edit: seikilos mezar yazıtı:
1882-1883 yılları arasında, en büyük arkeoloji hırsızları çetesinden oluşan yol mühendislerinin aydın-izmir demiryolu yapımı sırasında, yine bir tarih hazinemiz bulunur.
demiryolu inşası sırasında, tralleis antik kentinde: mö.200 ve ms.100 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen, seikilos isimli bir şahsın; karısı veya oğlu euterpe'nin mezar taşında; taşa kazınmış halde "notalar" görülür ve bunların, tarih sahnesinde, bilinen ilk müzik parçasının notaları olduğuna inanılır. çünkü: pergamon krallığına bağlı bir kent olan trailes'de: her yıl "athena" ve "eumeneia"da olduğu gibi, pergama krallarının onuruna, düzenli olarak dinsel içerikli oyunlar ve müzikal şenlikler düzenlenirmiş.
o sırada demiryolu şirketinin müdürü edward purse'dir. mezar yazıtı: bir şekilde, purse'nin eline geçer.
mezar taşı: sütun gövdesi şeklindeki bir mermer kolonun üzerine kazınmış, iki bölümden oluşmaktadır. antik grek müzik notalı lirik şiir, şarkı sözü notaları ve mezar yazısı: alt alta yazılmıştır. yani: tamamen müzik kompozisyonu şeklindedir ve dünyada müzikal nota olarak bilinen en eski yazılı kayıt kalıntısıdır.
yazının transkripsiyonunda: müzik sözleri, harflerle sembolize edilerek, kısa bir müzik notası ortaya çıkarılmıştır. müzik: mö.2'nci yüzyılda, phrgia'da bilinen nota sistemine uygun yazılmıştır.
şiiri oluşturan sözler: 6/8 lik nota ölçüleriyle ezgiye dönüştürülerek batıda müzik marketlerde özgün müzik olarak müzikseverlere sunulmuştur. grekçe olan şiirin, türkçe sözleri şu şekildedir: "yaşadığın sürece dertsiz-tasasız ol. hiçbir şeyin, seni üzmesine izin verme. hayat çok kısa. ve zaman her şeye gebedir."
evet, kolonun alt kısımları oldukça eğri-büğrü olduğundan, mss. pulse tarafından düzgün bir şekilde kestirilmiştir. ancak, bu kestirme sonucunda, yazıtın en alt kısmında tamamlanmamış satırı da yok olmuştur.
seikilos mezar taşı: bulunduktan sonra, izmir'e götürülmüş, de joung isimli şahsın, özel koleksiyonunda uzun süre muhafaza edilmiştir. çünkü: bu şahıs, mezar yazıtını bulan purse'nin kızı ile evlidir ve ingiliz gemi sahibi bu şahsın, izmir yakınlarında, buca'da bir vilları bulunmaktadır. mezar anıtı: 1923 yılındaki kurtuluş savaşı dönemine kadar, onların bahçesinde bulunur. ama, kurtuluş savaşı sonucunda ülkemizin düşmandan temizlenmesi sürecinde, korkarlar ve mezar anıtını yurt dışına yollarlar. şubat 1954 tarihinde: isveç-stockholm hollanda büyükelçisi olan hollandalı diplomat w. daniels; kendisine kayınvalidesinden miras kalan bu mezar yazıtını: satışa çıkarır. kopenhag üniversitesi klasik filoloji bölümünde görevli prof. c.hoeg; satışa katılır, kolonu inceler ve dönüşünde carlsberg vakfı'na verdiği rapor sonucu, eser, 1966 yılında satın alınır.
1923 yılından sonra yurt dışına kaçırıldığına inanılan kalıntı: 1966 yılında danimarka-kopenhag müzesine taşınmış ve sergilenmeye başlanmıştır.
ay zeytin gece ay zeytin gece
ortaya tam olarak ne zaman çıktığı tam olarak bilinememekle birlikte nihai ve günümüze ulaşan halini 1030 yılında toscana'daki arezzo katedralinin rahibinin verdiği bilinir. rahip, guido d'arezzo, öğrencilerinin aziz lohannes battista ilahisini kolay öğrenebilmeleri için öğrencilerinin parmak ve el ayalarına ilahinin ilk hecelerini yazmış ve söz gelimi notalar ortaya çıkmıştır.


ut queant laxis
resonare fibris
mira gestorum
faamuli tourum
solve polluti
labii reatum,
sancte iohannes

do sesinin orijinal hali ut olup kullanım kolaylığı açısından sonradan değiştirilmiştir.


ayrıntısı çün:
Guido d’Arezzo