sinestezi

1 /
kafeinsiz kahve kafeinsiz kahve
izmir'in rock barlarında boy gösteren sağlam bir izmirli gruptur...bengi şit (vokal), tarık çakır (davul) , teoman özhelvacı (bas gitar) ve gökhan yetim(gitar) 4lüsünden oluşur...
genellikle bornovada sahne alan grup alsancağa da uğrar arada...programı şöyledir :

salı @ guardian rock bar (22:00)

çarşamba @ bios bar alsancak (23.30)

perşembe @guardian rock bar (22.00)

cuma @guardian rock bar (22.00)

cumartesi @bios bar (22:30-00:10)

pazar @guardian rock bar (22.00)

bir bukle de örnek video vereyim tam olsun :


yeşil paprika yeşil paprika
sinestezya, santral sinir sisteminde bir duyu yolağının uyarımının, başka bir duyusal yolun uyarımını da tetiklemesi sonucu, algıların birbirine karışması, bir "sentez" oluşturmasıdır.

kelime, syn(birlikte) + aisthesis (duyu, his) parçalarından oluşur.

sinestezi deneyimi(yapay olarak mdma, lsa gibi ajanlar ile tetiklenebilir), çoğu zaman hoşlanılabilir bir içeriğe sahiptir(harfler ve sayıların kendilerine ait farklı renklere bürünmesi, farklı notalarla ifade olunması gibi) ve multimedyatik özelliğinden ötürü hafızada uzun süre muhafaza edilebilir.
haziran haziran
duyu organlarının algılarında bir karışıklık diye tabir edebiliriz. sinestezik kişi, örneğin sarı rengini 'gevrek' diye adlandırabilir.
lka lka
bir duyu organı uyarıldığında diğer duyu organının algılaması. örnek verelim mesela kırmızı rengi duyma
tanrının kırbacı tanrının kırbacı
beynin lobları arasında normal dışı bağlantı nedeniyle oluşan çift duyu hissidir. sinestezi kelimesinin anlamı çift histir. örnek verecek olursak:
--sesleri duyduğunda gözünde renkler belirme. mesela mi notasında kırmızı, fa notasında yeşil renk belirir gözde.
--rakamları renkli görme. 1i kırmızı, 2yi sarı... görme
--isimler söylendiğinde ağızda tat belirme. ceyda isminin çikolata tadı vermesi, koray isminin meyveli şeker tadı vermesi.

acaba bende de hafiften var mı diye düşünmedik değilim. internette ya da billboardlarda yanıp sönen reklamları gördükçe kulağımda uğultular duyuyorum. reklam yandıkça ses oluyor, söndükçe sessizlik.
meli canan meli canan
tıp anlamı ile bir hastalık olan fakat bir çok profesörlere göre farklılık diye adlandırılan bir algılama değişikliliğidir.

sinestezik olan kişiler güncel hayatlarında adapte zorluğu çekerler, kolay bir konu üzerinde bile çoğu zaman yoğunlaşıp bir sonuca ulaşamazlar. çünkü gördükleri kelimeler, rakamlar bu kişilere renkleri anımsatırlar. zaman zaman bu kişiler karşılarında duran insanlar içinde bir renk giydirebilirler ve dinledikleri müzikleri daha zevkli hala getirip renga renk yapabilirler.

sinestezi bir farklılık gibi görünse de kişiler için gerçek bir rahatsızlıktır.
kim bukim kim bukim
alıntıdır.



insanın varoluşu, dış dünya ile sürekli ve karşılıklı bir diyaloga dayanır. duyularımız dış dünyadan bilincimize veri ulaştıran kapılardır. duyma, görme, koklama, tatma, dokunma, zaman hissi. bu duyuların bir kısmı fizyolojik süzgeçlere sahiptirler.


gözümüzün elektromanyetik tayfın hepsini değil de sadece "görünür" tayfını algılaması örneğindeki gibi. bu alan, tayf içinde çok küçük bir bölüm oluşturur. aynı, sınırlı alan işitilen sesler için de geçerlidir

fiziksel dünyanın ve alıcıların sınırlamasının ötesinde, beyin de girdileri kontrol ederek belli oranlarda sınırlama oranını artırır. duyularımızdan gelerek toplanan uyarılar, iletim istasyonları tarafından "yararsız ve geçersiz" bilgi miktarı azaltılarak beyine ulaştırılır. bu nedenle, "bir azize bakan hırsız sadece ceplerini görür". ya da siz sokakta yürürken ne görür ne duyarsınız? reklam panolarını, otomobil seslerini, arabaların lastik seslerini, sağdan soldan geçen insanların mimiklerini, konuşmaları? ya odanızda? saatin tik-taklarını, yürürken ayağınızın sürtme sesini, eklem hareketlerinizi... asla hepsini aynı anda algılayamayız. seçilen girdilerden kişisel bir bilinç inşa ederiz ve sürekli değişen bilgi akışından bir kısmını kalıcı olarak fark ederiz. yani, dikkatimizi belli bir alana yoğunlaştırarak, girdi "gürültüsünü" azaltır, uyaranın kalitesini artırırız. dıştan gelen uyaranları tümüyle varolduğu şekliyle algılayamayız. eğer böyle olsaydı gereksiz bilgilerle boğulur giderdik. sonuçta, bilince ulaşan veriler az ve küçük olsa da kalite olarak yüksektirler.

sinestezi nedir?

sinestezi, bilinçli zihinsel olayların tetiklemesiyle ortaya çıkan bilinçli bir duyusal bir deneyimdir. "synesthesia", yunanca syn:(birlikte) ve aesthe-sis: (algılamak) sözcüklerinin birleşiminden oluşan istemsiz bir deneyimdir. birleşmiş duyular ya da "eşduyum" olarak da ifade edilebilir. sinestezi, istemsiz yoğunlaşma sonucu ortaya çıkan belirgin canlı ve güçlü duyusal deneyimdir. yalnızca, insanların çok azı günlük olağan durumda bu deneyimi yaşarlar. bazı araştırmacılarca dil dışı düşünmenin özel bir belirtisi olarak kabul edilirken, bazılarınca tam bir "hastalık", "anormallik" ve mucize, mistik bir insan yeteneği olarak kabul edilir. hatta, sinesteziyi biyolojik bir olaydan ziyade sosyal ve kültürel bir fenomen olarak görenler de vardır. sinestezi bir hastalık olarak değil de bir duyusal algılama "hediyesi" olarak görülebilir. sinestezinin birçok şekli vardır. en sık izlenen şeklinde kişi, harfleri renk olarak deneyimler. her harf, kişinin kendisine göre farklı bir renk olarak algılanır. bu kişiler (sinestezikler), eğer erken çocukluk döneminde bu deneyimi yaşamaya başlarlarsa sinezteziyi günlük normal, olağan bir olay olarak düşünürler. sinesteziklerin çoğu, diğer insanların algısal deneyimlerinin bir parçası olarak aynı deneyimleri yaşamadıklarını öğrendiklerinde büyük bir şaşkınlık yaşarlar. çünkü, o zamana kadar herkesin kendisi gibi algıladığını kabul etmiş ve düşünmüştür.


sinesteziyle ilgili yayınlanmış ilk olgu john locke'a (1690) aittir. locke'un özelliklerini aktardığı kişi, kördü ve tam bir sinestezik değildi. fakat algılamada duyusal birleşmenin görüldüğü ilk örnekti. borazan sesini "kırmızı" olarak deneyimliyordu. daha sonra, uzun süre ciddi olarak sinesteziyle ilgilenen bilim adamı olmadı. öznel bir deneyim olması ve iki kişinin bile benzer deneyimleri yaşamaması nedeniyle sinestezinin bilimsel bir inceleme alanı olamayacağı düşünüldü. ancak zamanla biriken olgu örnekleri ve kanıtlarla incelenmesi gereken bir konu olarak tekrar değer kazandı. nörolog dr. richard e. cytowic, "a union of the senses" (1989) ve "the man who tasted shapes" (1993) adlı iki kitap kaleme aldı ve dikkatin tekrar sinesteziye çekilmesini, sonuçta da sinestezi araştırmalarında bir rönesansın ortaya çıkmasını sağladı.


sinestezi deneyimi birbiriyle ilişkili iki kısımdan oluşur. bunlar tetikleyiciler ve eşleniklerdir. tetikleyicilere harfleri örnek verebiliriz. eşlenikler ise harfler algılandığında, her harfe eş olarak deneyimlenen algılar (renk, ses, dokunma, koku) tanımlanabilir. ya da ağlayan bir bebeğin sesi (tetikleyici) sinestezik bir kişide hoşa gitmeyen sarı renk (eşlenik) olarak deneyimlenir. sinesteziklerin çoğu için, sinestezi tek yönlüdür. yani, sesleri renk olarak deneyimleyen bir kişi, renkleri ses olarak deneyimlemez. tetikleyici ve eşlenikler arasındaki ilişki bir düzen içindedir. her eşlenik, özel bir tetikleyici tarafından tetiklenir. bir kişiye, aynı tetikleyicilerin uygulanması durumunda aynı eşlenikler algılanır. örneğin, bir kişi a harfini kırmızı olarak deneyimliyorsa, farklı el yazılarıyla veya küçük karakterlerle yazılsa da, a harfini daima kırmızı olarak deneyimler. özetle, tetikleyicilerin büyük bir esnekliğe izin vermesine rağmen, eşlenikler sabit kalırlar. harf-renk sinestezisinde, harflerin kimliği renklerin kimliğini belirler. konuşulan harfler için sesin şiddeti, söyleniş tipi, harflerin eşlenikleri üzerine etki etmez. ses-renk sinestezisinde genellikle, kişiler gözlerinin önünde renkler görürler ve sesin perdesinin değişimiyle renkler de değişir. bu kişiler görme alanlarının tamamen renklerle dolduğunu ifade ederler.


sinestezi tipleri

sinestezinin birçok biçimi vardır. temelde her duyu bir sinestezi tipini oluşturabilir: işitme, tatma, koklama, görme, dokunma. bunların her biri gerçekte olduğundan farklı bir eşlenik olarak deneyimlenebilir. beş duyu, 10 olası farklı sinestezi eşleşmesi oluşturabilir. nadir olarak koku ve tadın her ikisi sinesteziyi tetikler veya eşlenikler olarak deneyimlenirler. bazı kişilerse beş duyudan farklı olarak farklı vücut durumlarını farklı ses ya da renk olarak deneyimlerler.


araştırmacı sean day, 175 hastadan elde ettiği verilerle sinestezinin 19 farklı tipinin olduğunu belirlemiştir. ancak, bu olguların bir kısmında birden fazla tipte sinestezi deneyimi yaşanıyordu. bu ikincil deneyimler de kendiliğinden ortaya çıkıyor ve istemle baskılanamıyordu. en sık izleneni, harflerin renk olarak deneyimlenmesidir. konuşulan harfler (phonomes) ya da yazılan harfler olsun (graphemes), her iki durumda da bu tür sıktır. tetikleyicinin, duyusal veya kavramsal olmasına göre de iki ana tipi vardır. duyusal tipinde, eşlenikler özel duyusal bir uyarının algılanmasıyla ortaya çıkar. kavramsal tipindeyse özel kavramların düşünülmesiyle eşlenikler tetiklenerek deneyimlenir. sayı-yer sinestezisinde, her hesaplanan sayı onun çevresindeki uzayda yerleşmiş olarak algılanır.


benzer olarak, zaman aralığı-yer kavramsal sinestezisinde, zaman aralıkları uzamsal bir planda düşünülür.

sinestezinin nedenleri

sinestezi deneyimi üç yoldan biriyle ortaya çıkabilir: gelişimsel, kazanılmış ve farmakolojik sinestezi şeklinde. bunların arasında en sık rastlanılanı, gelişimsel sinestezidir. bu kişiler, erken çocukluk döneminden başlayarak, olağan bir şekilde algısal ve/veya kavramsal sinestezi deneyimi yaşarlar. gelişimsel sinestezinin nedeni bilinmemekle birlikte genetik olarak baskın kalıtım veya x-kromozomuna bağlı bir geçişi olabileceği yönünde kanıtlar vardır. bir ailede birden fazla kişide bu yetenek ortaya çıkabilir. bu ailelerden en ünlüsü rus yazar vladimir nabokov'un ailesidir. bu sinestezik ailelerin varlığı sinestezinin genetik temelli olduğunu gösterir. sıklığı kesin olmamakla birlikte 2000'de 1 ila 25.000'de 1 kişide ortaya çıkar. kesin olan, kadınlarda erkeklerden 3-8 kat daha sıklıkta ortaya çıktığıdır.


farklı olarak sinestezi deneyimi beyin travmaları sonrası veya duyusal girdilerin azalması-kaybolmasıyla (işitme, görmenin kaybı gibi) erişkinlik döneminde başlayabilir. bu tipe, gelişimsel olanına göre daha az rastlanır. kazanılmış sinestezide yalnızca sinestezik algılama oluşur, kavramsal sinesteziye rastlanmamıştır. son olarak da, lisejikasit dietilamid (lsd) veya meskalin gibi halüsinojenik ilaçların alımıyla sinestezi deneyimi ortaya çıkabilir. buna farmakolojik sinestezi denir. lsd'nin oluşturduğu sinestezik duyum, beraberinde kişide duygu, düşünce ve davranış değişiklikleri (korku, endişe, titreme, kalp hızında ve kan basıncında artış) meydana getirir. algılama açısından işitsel, görsel ve dokunsal halüsinasyonlar yapar.



sinesteziklerin çoğunluğu solaktır. herhangi bir ruhsal ve beyinsel rahatsızlık eşlik etmez, sağlıklıdırlar. hepsinin olmamakla birlikte, çoğunluğunun bellekleri çok iyidir. ancak, hatırlamada daha çok eşlenikleri kullanırlar. nesnelerin uzamsal yerleşimini çok kesin olarak hatırlarlar. yüksek zekalarına rağmen, bir kısmı belirgin olarak hesap yapmada zorlanır. sağ-sol yanlarını sıklıkla karıştırırlar. birinci derece akrabalarında disleksi (okuma bozukluğu), otizm ve dikkat eksikliği normal toplumdan daha sık olarak, %15 oranında rastlanır. bilinmeyen bir nedenle homoseksüel tercihler sinesteziklerde sıktır (%10). yaşamışlık hissi (deja vu), olacak olayları önceden rüyalarında görme gibi "nadir deneyimleri" de sık yaşarlar.


sinestezi tetikleyicileri

tetikleyiciler müzik notaları, harfler, rakamlar, dokunma, tat, koku, görme, ses, ayrıca zaman birimleri olan yıl, ay, hafta veya gün olabilir. rakamsal olanlarda, "5+2" toplamını düşünen birisi 7'ye karşılık gelen rengi sonuç olarak deneyimler. birçok kişi sinestezik deneyimi, herhangi bir duyusal uyarana maruz kalmadan, istemli şekilde hayal ederek yaşar. hayal etme eylemi, beynin birçok kısmını uyarır ve bu alanlar algılama esnasında da uyarılırlar. yeterli uyaran olmadığında ve hayal etme sırasında hiç bir dışsal girdiye gerek olmadığı halde, yaşanması, algılama esnasında duyusal uyaranın, normalde geçeceği sinirsel yollardan farklı bir yol izlediğini düşündürüyor.



eşlenikler

farklı kişiler sinestezinin aynı tipini deneyimledikleri gibi tetikleyicileri de aynı olabilir. ancak, sinestezik eşlenikler kişiler arası büyük faklılıklar gösterirler. alfabenin aynı harflerini, aynı renk olarak deneyimleyen iki kişi bulma şansı çok azdır. eşleniklerde kişiler arası farklılıklar olmasına rağmen, kişilerin deneyimledikleri eşlenikler ileri derecede özel ve uyumludur. aynı kişi belli harfleri belli renkler olarak deneyimliyorsa, o harfleri sürekli olarak aynı renkler olarak deneyimler. normal kişiler (sinestezi yeteneği olmayanlar) ve sinestezikleri içeren bir çalışmada, her iki gruba 117 harf ve kelimeye bir renk anlamı vermeleri istenmiş. bir hafta sonra normal kişiler işaretlerin yalnızca %38'inde aynı renk anlamlarını tutturabilmişler. ilginç olarak, bir yıl gibi uzun bir süre sonra sinesteziklerden oluşan grupta bu oran %92 olarak ortaya atılmış. bu test sinestezinin eşleniklerinin ne kadar sabit olduğunu ve sinestezinin objektifliğini ortaya koyuyor.



aslında sinesteziye benzer deneyimleri hergün hepimiz yaşarız. örneğin, bazı müzikleri "sıcak, soğuk", bazılarını "keskin" olarak hissederiz. neden? acaba, işittiğimiz seslerin sinirsel ağları, sinestezikler kadar olmasa da kısmen beyindeki "sıcak, keskin" algılama alanlarına mı karışmakta? richard c. cytovvic'e göre "... tümümüz sinestezikiz ve ama algılamanın holistik (bütüncül) doğasının bilinçli şekilde farkında olan, yalnızca bir avuç insan". peki sinestezinin bir yararı var mı? cytovvic'e göre insanda dilin evrimsel gelişimi çapraz (cross-modal) çağrışıma bağlıdır: "dil, olasılıkla ilk insanlarda, sinestezide görülen çapraz çağrışımın bir türü olmadan asla evrimleşmeyecekti". bu düşüncesi aslında dil üzerine çalışmalarıyla tanınan norman geschvvind'inkiyle aynıdır: "dil yeteneğini kazanma, çapraz-çağrışım yeteneğine gerek duyar". buna göre sinestezi, türe bağlı veya türün kendi gelişimi sırasında beyinlerimizde kalmış "bilişsel bir fosil"dir. ancak, fosili her beyinde bulmak mümkün değildir. doğadaki normal fosiller gibi, "bulunabilmesi" için içinde yer aldığı ortamın (beynin) onun kalıcılığına uygun şartları sağlamış olması gerekir.


eğer sinestezi gerçekse, normal insanların yaşayarak deneyimlediği gerçek nedir? birinci kişi, öznel olarak bir sinestezik, gerçeği algıladığı gibi deneyimliyorsa (harf-renk) ve bu deneyimin normalden farklı olduğunu bir ikinci kişiden, yani diğer insanlardan edindiği bilgiyle öğreniyorsa, bizim beyinlerimizle algıladığımız öznel gerçek nedir? hepimizin öznel gerçekliği neden aynı değil? ya hepimiz dünyayı-evreni olduğundan farklı algılıyorsak ve onların gördüğü gerçekse!
faradaykafesindenkaçanbülbül faradaykafesindenkaçanbülbül
bende sayılarla ve az sayıdaki harfle baş gösteren durum.ben yıllar yılı bütün insanların sayıları renkli gördüğünü düşünmüştüm oysa ki.hatta küçükken anneme sorardım 3 sence ne renk diye,kadın da tip tip bakardı tabi bana.ama o ne bilsin yokmuş ki onda sinestezi falan.neyse şimdi sinestezimi keşefedişime gelelim: efenim yıllar yıllar önce (2 yıl olabilir bu) empatiyi okumaktaydım.adam harfleri sinestezisinden dolayı renkli görmektedir tarzı bi cümle vardı şimdi tam hatırlayamadım.neyse her ne boksa. benim kafada o an bi ampul yandı 'laaaan ben de renkli görüyorum laaann!!!!' diye.neyse araştırdık testler yaptık falan sinesteziğiz. işte gelgelelim bu sinesteziklik ne yararlar sağlıyo:
1-) sinesteziklerin daha zeki olduklarına dair bi görüş var.ki ben de çok destekçisiyim.
2-) yer yön bulma kabiliyeti kesinlikle sıfır.binaları 3 boyutlu olarak anında ezberlerim ama asla biyerden biyere gidemem. beni tanıyan herkes bilir bunu.
3-) sanatsal yön gelişmiş oluyo evet.ama bu demek değil ki matematik zekası yok.aksine ünlü fizikçilerden feynmann'ın da sinestezik olduğu bilinmekte(hatta o da benim gibi sayıları renkli görüyormuş.kahretsin ya zekiliğim burdan belli) neyse işte ben de feynmann'ın yolundan gidip fizikçi olmayı çok isterdim ama maalesef ülkemizde bilimle uğraşmak beş para etmiyor.zaten biraz araştırsanız lisemi öğrenirsiniz ve bu zekayla ne kadar da 'şanşlı' olduğumu görürsünüz.
4-) sinestezik olmak çok havalıdır.mesela anlattığınız insanlar arkadaşlarına anlatır onlar da arkadaşlarına derken ününüz yayılır.ayrıca yukardakinin bi' lütfudur herkese de vermez.boru mu 25.000'de bir.
not:lisemi öğrenin falan dedim ya ama yapmayın yani insanların benim yüzümden kendini bu kadar ezik hissetmesini istemem.yani lisem o kadar mükemmel o kadar mükemmeldi ki anlatamam.yani yarı açık cezaevlerinin hiç biri eline su dökemez.hele o idare koridoru o disiplin kurulu amanınnn.işte bu yüzden kendinizi ezmeyin boşuna.kahretsin ya zeki insanların da kalbi var.
kronosaeon kronosaeon
yapılan araştırmalara göre bebeklik döneminde, yamulmuyorsam ilk 3 ay, her insanın yaşadığı deneyimdir. beyindeki bazı nöronların arasındaki bağlantıların kaybolmaması sonucu bazı insanlarda devam eder. duyuların algilanmasanda yaşanan karmasa olarak da düşünülebilir. işin enteresan yanlarından birisi işe bir çok sinestezik insanın bu karmaşanın herkeste olduğunu sanması ve bu yüzden çok geç fark edenlerin olmasıdır.
yak bi winston yak bi winston
psikoterapi esnasında anksiyetemi çözmeye çalışan psikoloğun bahsetmesiyle öğrendiğim ve yıllardır ayların ve günlerin hatta öğrendiğim duaların 3 boyutlu, çarşambanın mavi, cumartesinin turuncu, üçgenin ekşi, kare ve dikdörtgenin tuzlu, yakın arkadaşlarımın ve aile üyelerimin 4,7,9,3,2,1..(böyle gider) ve benim nasıl da tam anlamıyla bir sekiz oluşumun sebebini kavratan durumdur.
bir şeyleri anlatırken neden bu kadar çok betimleme kullandığımı, kokularla yılları ve insanları deli gibi eşleştirip beynimin bu yorgunluğa bir gün dayanamayacağını düşündürüyor.
1
monpti monpti
çok farklı boyutları olan bir tür nörolojik bozukluk. kimilerine göre harflerin manası oluyor ya da rakamların. bendeki türü her harfin renkleri olması şeklinde baş gösteren bozukluktur. yalnız çoğu pek çok havalı olur. en havasızı benimkisi, hala üzülürüm bu duruma.
1 /