vakti öldürmek

the light in abyssal zone the light in abyssal zone
insanda vakti, vakitte de insanı katli vaciplik normal olandır. suç teşkil etmez.
hayvanlar vakit öldürürken, insan donanımı itibari ile vakti de öldürebilecek bir alternatife sahiptir. çoğu zaman bunu yapabilse de farkına varmadığından mıdır bilmem pek söz konusu olmaz.

genelde zaman ve mekandan münezzehlik durumu insanda böyle zuhur eder. günlük hayattaki örnekleri genelde aşk, ibadet ve tam odak halinde gerçekleşiyor. örneğin; bir kitap okurken(belki yazarken), sevdiği biri ile iletişim halindeyken ya da ritüellerinin getirmiş olduğu alışkanlıktan kurtulunca.

bir nevi anda kalmak. vakit öldürmek ile vakti öldürmek küçük çaplı bir memento mori ile carpe diem çatışması gibi. nice sanat eseri, şiir, kitap vaktin ölümü ile gerçekleşmiştir. ölümsüzlükleri de buradan kaynaklanır. çünkü insan vakti öldürdüğünde yorulmaz, sıkılmaz, yalnız kalmaz. bunların farkına ancak tabiri caizse o trans halinin dışına çıktığında, etkilerini görmek/hissetmek ile varır.

hem platon'un "sen bir zamanlar tanrıydın ama unuttun" sözüne hem de kalu bela istiaresine de atıfla; bu konu üzerine tefekkür etmiş her bilinçli beyin, bedenin ve çevrenin ruh üzerindeki baskısı bir anlığına kalktığında bile "yaşamın bu kadar değersiz olmadığının" farkına varacaktır.

insan deyince basit kaçıyor fakat bu tezi destekler nitelikte üftade muhammed muhyiddin beytinde şöyle diyor:

"ehl-i irfan dediler sen çıkmayınca aradan
bilemezsin kimdir kendûyi pünhan eyleyen
sen çıkınca aradan
kalır seni yaratan"

yoruma açıklık çeşitliği artırsa da, vakit öldürmek, arada kalmak; vakti öldürmek, aradan çıkmaktır. çık bakalım aradan, geriye "vakit" mi yoksa "sen" mi kaldın? vakti mi öldürdün yoksa vakit mi seni öldürdü?

not: beytin kaynakçası için
acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr

www.academia.edu