15 16 haziran direnişi

mrsteacher mrsteacher
türkiye işçi sınıfının tarihinde gerçekleştirdiği en büyük direnişlerdendir.

bizzat bu sebepten, hiçbir yerde anlatılmaz, konusu geçmez. resmi tarih 15-16 haziran'ı hiç yaşamamıştır.

bu direnişten çıkarılması gereken bir çok ders vardır. ama en temellerini söyleyecek olursak:

mdd'cilerin her fırsatta dile getirdikleri "ordu-gençlik elele" şiarının işlemezliğini göstermiş, proleteryanın politik bakımdan olgunlaşmadığını varsayan mdd tezini de büyük ölçüde çürütmüştür.

"sarı sendikacılığa karşı sınıf sendikacılığı" anlayışının direnişidir.

o güne kadar türkiye'de bir işçi sınıfının olup olmadığını tartışanları hayrete düşürmüş direniştir.
çingene kanunları çingene kanunları
'' türkiye tarihindeki en büyük işçi eylemlerinden biridir.

1970'te, çalışma yaşamını ve temel sendikalar mevzuatını düzenleyen 274 sayılı toplu i̇ş sözleşmesi, grev ve lokavt yasası ile 275 sayılı sendikalar yasası'nda değişiklik yapan tasarı, adalet partisi ve cumhuriyet halk partisi'nin işbirliğiyle önce millet meclisi ardından senato'dan geçirildi.yapılan değişiklik, işçilerin sendika seçme özgürlüğünü önemli ölçüde kısıtlamakta, sendika değiştirmeyi güçleştirmekteydi.yasa taslağı 11 haziran 1970'te cumhurbaşkanı cevdet sunay'ın onaylamasıyla yürürlüğe girdi.

kanunlaşan tasarı esas olarak türk-i̇ş'ten di̇sk'e işçi akışını önlemeyi amaçlamaktaydı.di̇sk ve bağlı sendikalar yeni yasaya tepki gösterdiler. türkiye i̇şçi partisi ise sözkonusu yasa değişikliklerini anayasa mahkemesi'ne götüreceğini açıkladı ve iptal davası açtı.
di̇sk'li sendikacıların ve yöneticilerin tepkileri, 15 haziran 1970 sabahı, i̇stanbul'un belli başlı merkezlerine doğru yürüyüşe geçmeleriyle yeni bir evreye girdi. son 1,5 yıldır bazı büyük fabrikalarda çeşitli işçi hareketleri ve direnişleri sürmekte olduğundan birçok fabrikada ve işçi semtinde gerginlik artmıştı.15 haziran 1970'te patlak veren olaylar da bir nevi dışavurum oldu.kentin anadolu yakasında başlayan yürüyüş kartal i̇lçesi'nden yürüyüşe katılan işçilerle ankara asfaltı (e-5 karayolu) boyunca ilerlerken, kendilerine başka fabrikalardan da katılanlar oldu.göztepe dolaylarında, otosan fabrikası işçileri ile dmo işçileri de onlara katıldı ve yürüyüş saat 17:00'ye kadar sürdü.bir başka yürüyüş kolu da beykoz ve paşabahçe'den üsküdar'a doğru oluştu.16 haziran'da ise gebze'den başlayan işçi yürüyüşü, kartal'dan katılan işçilerle birleşerek bağdat caddesi üzerinden kadıköy i̇skele meydanı'na kadar ulaştı.

avrupa yakası'nda ise 15 haziran 1970'te, bakırköy - topkapı - sağmalcılar güzergahında yürüyüş yapıldı.16 haziran'da da, kentin topkapı dışındaki kesimlerinden gelen kollar birleşip, aksaray üzerinen önce sultanahmet'e, oradan cağaloğlu ve vilayetten (valilik) geçip eminönü'ne geldiler.valilik haliç üzerine yer alan o zamanki iki köprüyü de açtırarak, eylemcilerin beyoğlu tarafına geçmesini engelledi.levent ve beyoğlu'nda da küçük yürüyüş kolları oluşmuştu.

gösterilere pekçok fabrikadan 75,000 dolaylarında işçi katıldı.gösterilen tepki esas olarak di̇sk üyesi işçilerden geldiği halde, yürüyüşlere çok sayıda türk-i̇ş işçisi de toplu halde katıldı.olayların birinci günü akşamı bakanlar kurulu 60 günlük bir sıkıyönetim ilan etti.di̇sk ve bağlı sendikaların yöneticilerinin pek çoğu sıkıyönetim mahkemelerince tutuklandılar ve yargılandılar.kadıköy'de meydana gelen olaylarda 2 işçi, 1 polis ve 1 esnaf yaşamını yitirdi.16 haziran'da ankara, adana, bursa ve i̇zmir'de de küçük çaplı olaylar yaşandı.

olayların ardından chp genel sekreteri bülent ecevit, genel başkan i̇smet i̇nönü ile birlikte partisi adına, ti̇p'den ayrı olarak anayasa mahkemesi'ne başvurdu. anayasa mahkemesi, yasa değişikliği konusunda açılmış olan davaları daha sonra karar bağlayarak, söz konusu yasa değişikliklerini iptal etti.

dünya işçi sınıfının bir parçası olarak türkiye işçi sınıfının sömürüye karşı verdiği mücadelede, 15-16 haziran direnişi, yarattığı sonuçlar itibariyle ve özellikle de birleşen işçilerin kendi güçlerini kavramaları bakımından önemli bir dönemeç noktası oluşturur. bu direnişin ortaya koyduğu mücadelecilik ve başkaldırı ruhu, bugün de hâlâ aşılamamış bir eylem olarak tarihimizde iz bırakmıştır. ''
onbirincitez onbirincitez
vehbi koç'un damadı i̇nan kıraç'a ancak işçi tulumu giyip sokağa çıkabileceğinin gösterildiği ve iki gün istanbulun gerçek sahiplerince teslim alındığı ayrıyetten "zengin mutfağı" oyununa ilham veren şanlı işçi ayaklanması..
maszn maszn
bu gün 15 haziran. türkiye emekçi ve işçi sınıfının; saraçhane mitingi, kavel direnişleriyle 1963 yılında anayasal hak olarak gücüyle kazandığı toplu i̇ş sözleşmesi ve grev hakkını düzenleyen 274 ve 275 sayılı kanunun bazı maddelerinin değiştirilerek, emek gücünün sendikal mücadelesine set çekmek isteyen "malum" müdahaleye güçlü itiraz günlerinin seneyi devriyesi. bir zamanların emek gücünün ekonomik avangart teşkilatı di̇sk ve bünyesinde barınan en atılımcı maden i̇ş sendikası, onun güzel lideri kemal türkler ve arkadaşları; rıza kuas (lastik i̇ş), i̇brahim güzelce (basın i̇ş) öncülüğünde teşkilatlı itiraz eylemi; türkiye siyaseti tarihine 15 16 haziran direnişi olarak geçmiştir. selam olsun 1970lerin türkiye i̇şçi sınıfına, selam olsun alanları, caddeleri dolduran türkiyenin emekçi ve emekten yana insanlarının bu kutlu direnişine.