9 ocak 2017 tbmm anayasa değişikliği görüşmeleri

snow flake
millet iradesini ortadan kaldırmaya yönelik bir anayasa için yapılan görüşme.

anayasa'nın 6. maddesi'nde belirtilen "egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir" hükmünün özünü oluşturan "hakimiyet milletindir" yazılı levha, 30 kasım 1925'te büyük millet meclisi kürsüsünün arkasına asıldı.




siz bu egemenliğin kullanılmasını tutup dolaylı temsil yoluyla milleti temsil eden 550 milletvekili yerine yani 550 akla değil de yalnızca bir kişinin aklına emanet ediyorsunuz.

1984 anayasasında anayasa değişikliği yapılacak zamana dair herhangi bir dönem yasağı bulunmuyor. ama sağduyulu düşünürsek olağanüstü hal zamanında bir anayasa değişikliği için görüşme yapmanın pek tutarlı bir tarafı olmadığını görürüz. üstelik bu acele ve telaş ile yapılmak istenen değişiklikle ülkenin rejimi değiştiriliyor. görüşmeler sırasında meclis tv' nin kapatıldığını, halkın ve kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini de düşünürsek işin nasıl oldu bittiye getirilmek istendiğini de görürüz.

başkanlık sistemi ile parlamenter sistem karşılaştırması:

bs: başkanlık sistemi

ps: parlamenter sistem

bs ps

iistikrar: yüksek düşük

etknlik : yüksek düşük

hesap sorulabilirlik : yüksek düşük

önceden belirlenebilirlik : yüksek düşük

sistemin tıkanması ihtimali: yüksek düşük

katılık/esneklik: katı esnek

kutuplaşma: yüksek düşük

iktidarın kişiselleşmesi ihtimali: yüksek düşük

devlet başkanının ılımlaştırıcı etkisi: yok var



yürürlükte olan 1982 anayasasına göre anayasa değişikliği:

"anayasayı değiştirme yetkisinin hangi organa ait olduğu yine anayasalarda belirtilmektedir. değiştirilme yetkisini anayasalar, kendi kurduğu organlardan birine vermektedirler. anayasayı değiştirme yetkisi genellikle normal yasama organının nitelikli çoğunluğuna verilmektedir.

dönem yasağı- diğer bazı anayasalar da kendilerinin belirli dönemlerde değiştirilmesini yasaklamaktadırlar. bazı anayasalar da savaş, sıkıyönetim ve olağanüstü hal durumlarında anayasanın değiştirilmesini yasaklamaktadırlar. (örneğin 1978 ispanyol anayasası, m.169; 1976 portekiz anayasası m.2?9)' tali kurucu iktidara getirilen bu tür sınırların varlık sebebi, ülke yönetiminin
nazik ve kırılgan olduğu bir döneminde, anayasa gibi önemli bir konuda değişiklik yapılmamasıdır.

teklif yetkisi anayasalar."anayasa değişikliği teklif etme yetkisi' ni çeşitli organlara vermektedirler.

bazı anayasalar, bu yetkiyi sadece yasama orgamna tanımaktadır.

örneğin;
1787 abd anayasasında (m.5) anayasa değişikliği teklif etme yetkisi münhasıran kongreye aittir. yürütme organının (başkanın) anayasa değişikliği teklif etme yetkisi yoktur. benzer bir şekilde, 1982 türk anayasasına göre (m.175/1) de anayasa değişikligi teklif etme yetkisine sadece yasama organı (tbmm üyelerinin üçte biri) sahiptir.

türkiye'de anayasa değişikliğini teklif etme yetkisi tbmm üye tam sayısı'nın üçte biri tutarındaki üyeye aittir. (ay m. 175)

bazı anayasalar, anayasa değişikliği tekliflerinin iki defa görüşülmesini ve bu iki görüşme arasında belirli bir bekleme süresinin olmasını şart koşmaktadırlar.

örneğin;
1947 italyan anayasasına göre (m.138/1), iki görüşme arasında en az üç aylık bir süre bulunmalıdır. 1959 tunus anayasası ise birinci ve ikinci görüşmeler arasında en az iki aylık bir sürenin olmasını öngörmektedir (m.73)

türkiye'de ise bekleme süresi sadece 48 saattir (tbmm içtüzüğü, m.93).

bu tür kuralların amacı, anayasa değişikliği gibi önemli bir konunun aceleye getirilmemesi ve bu konuda sakin bir şekilde rahatça düşünülmesin! sağlamaktır. benzer bir amaçla bulgar anayasası ise (m. 154/2), anayasa değişikliği teklifi verilmesiyle görüşülmesi arasında en az bir aylık sürenin bulunmasını öngörmüştür.

karar yeter sayıları- anayasa değişikliğinin kabul edilmesine ilişkin olarak en önemli şart anayasa değişikliğinin hangi çoğunlukla kabul edileceğine ilişkin kurallardır. genellikle anayasalar, değişiklik teklifinin kabul edilebilmesi için normal kanunların kabul edilmesi için aranan çoğunluktan daha yüksek bir çoğunluk aramaktadırlar. "karar yeter sayısı salt çoğunluktan beşte dört çoğunluğa kadar yükselebilmektedir. haliyle karar yeter sayısı yükseldikçe, o anayasa o derecede katılaşmaktadır.

onay safhası, anayasa değişikliğinin son safhasıdır. artık görüşülüp, parlamento tarafından karara bağlanmış bulunan değişikliğin, yayınlanıp yürürlüğe girmeden önce, aşması gereken son engeldir. bu şekilde anayasa değişikliği üzerinde kesinleşmeden önce bir defa daha düşünülme imkanı elde edilmektedir.

yeni anayasının onay safhası 1982 türk anayasasına göre meclisin üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edilen bir anayasa değişikliği cumhurbaşkanının isteğiyle halkoylamasına sunulur. (m.l75).'

(bkz: kemal gözler)
bu başlıktaki 119 giriyi daha gör