aral gölü

1643 red 1643 red
orta asya'daki aral gölü'nün kuruması tarih boyunca insan eliyle gerçekleştirilen en büyük doğal afetlerden birisi. pamuk rekoltesini artırabilmek için sovyetler birliği döneminde yapılan plansız sulama projeleri, dünyanın en büyük dördüncü gölü olan aral'ın yüzde 90'ını kurutup çöle çevirmişti.



aral gölü'nün kuruyup çöle dönmesi sadece 40 yıl aldı. bir zamanlar teknelerin yüzdüğü yerde şimdi çorak toprağın ortasında paslanmış gemi kalıntıları var.
eskiden 60 bin kilometre karelik bir alanı kaplayan aral, yer yer 40 metre derinliğe ulaşıyordu. şimdiyse bu heybetli doğa harikasının sadece %10'u geriye kalmış durumda.



aral'ın kuruması son yüzyıllarda görülmüş en büyük yeryüzü dönüşümü olarak kabul ediliyor.
orta asya'nın iki büyük nehri amu derya ve siri derya aral'ı besleyen kaynaklardı. ancak sovyetler birliği döneminde bu iki nehir pamuk tarlalarının sulanması için kullanılmaya başladığında aral gölü'nün de geleceği belirsiz hale geldi.
sovyetler birliği'nin planlamacıları orta asya'yı dünyanın en büyük pamuk üreticisi haline getirmeyi tasarlamışlardı. bu politikanın sonucunda özbekistan 1980'lerde dünyanın en büyük pamuk üreticisi haline geldi.



aral'ın yüzölçümü daraldıkça daha çok böcek ve haşare çekmeye başladı. buna karşılık balık nüfusu da giderek azaldı.

başka bir deyişle sovyetlerin pamuk üretimi hayalleri dev bir gölün ve balıkçılığın yok olmasına neden oldu.
aral'ın kurumasıyla bölgedeki iklim de değişti. yağmurlar azaldı, yeşil alanlar kuraklaştı.
aral'a yakın tatlı su göletleri de aral'la birlikte kurudu.
aral'ın beslediği bitki örtüsü içerisinde yaşayan antilop sürüleri yeryüzünden silindi.

bu başlıktaki 12 giriyi daha gör