aral gölü

maximus maximus
kazakistan ve özbekistan arasındaki göl. rusçada, kazakçada ve özbekçede büyüklüğünden dolayı aral denizi olarak geçer. 1960 yılında 68.000 km2 lik yüzölçümüyle dünyanın en büyük 4. gölüydü. bu nehre dökülen amu derya ve sır derya nehirleri, sulama amaçlı olarak tarlalara yönlendirildi. bunun sonucunda hızla kuruyarak 2004 yılında %25'i, 2007 yılında %10'u kaldı. tuz oranı 10 g/l'den 100 g/l'ye çıktı. bunun sonucunda göldeki bitki örtüsü ve hayvanlar öldü. göl dört parçaya bölündü. göl kıyısındaki ve ekonomisinin tamamı göle bağlı olan aral şehri denizden 100 km uzaklaştı. işsizlik arttı. göle dökülen kimyasal atıklar kanseri patlattı. şu anda kazakistan hükümetinin yaptığı çalışmayla su seviyesi yükseldi, bazı balık türleri görüldü. bu göle yapılan eziyet, asrın çevre felaketlerinden biridir.
stocky2001 stocky2001
rusların aral denizi dedikleri, ortasında sscb'nin en büyük biyolojik silah laboratuarları olan ancak günümüzde yağlamalanmış, yıkılmış ve bilinen bilinmeyen onlarca hastalık etrafa yayılmış, gölün kirlenmesine neden olmuş, çevresinde yaşayanları kanser başta olmak üzere bir çok hastalıkla tanıştırmış tesislere sahip göl...
x ray x ray
bir zamanlar gerçekten denizi anımsatması nedeniyle adı aral deniziydi.seksenli yıllardan sonra kurumaya başlamış,günümüzde işe %75 civarı su kaybı yaşayan,üzerinde sovyet döneminden kalma devasa gemiler bulunan göl.
(tabi göl demek artık yanlış kaçabilir)
1643 red 1643 red
orta asya'daki aral gölü'nün kuruması tarih boyunca insan eliyle gerçekleştirilen en büyük doğal afetlerden birisi. pamuk rekoltesini artırabilmek için sovyetler birliği döneminde yapılan plansız sulama projeleri, dünyanın en büyük dördüncü gölü olan aral'ın yüzde 90'ını kurutup çöle çevirmişti.



aral gölü'nün kuruyup çöle dönmesi sadece 40 yıl aldı. bir zamanlar teknelerin yüzdüğü yerde şimdi çorak toprağın ortasında paslanmış gemi kalıntıları var.
eskiden 60 bin kilometre karelik bir alanı kaplayan aral, yer yer 40 metre derinliğe ulaşıyordu. şimdiyse bu heybetli doğa harikasının sadece %10'u geriye kalmış durumda.



aral'ın kuruması son yüzyıllarda görülmüş en büyük yeryüzü dönüşümü olarak kabul ediliyor.
orta asya'nın iki büyük nehri amu derya ve siri derya aral'ı besleyen kaynaklardı. ancak sovyetler birliği döneminde bu iki nehir pamuk tarlalarının sulanması için kullanılmaya başladığında aral gölü'nün de geleceği belirsiz hale geldi.
sovyetler birliği'nin planlamacıları orta asya'yı dünyanın en büyük pamuk üreticisi haline getirmeyi tasarlamışlardı. bu politikanın sonucunda özbekistan 1980'lerde dünyanın en büyük pamuk üreticisi haline geldi.



aral'ın yüzölçümü daraldıkça daha çok böcek ve haşare çekmeye başladı. buna karşılık balık nüfusu da giderek azaldı.

başka bir deyişle sovyetlerin pamuk üretimi hayalleri dev bir gölün ve balıkçılığın yok olmasına neden oldu.
aral'ın kurumasıyla bölgedeki iklim de değişti. yağmurlar azaldı, yeşil alanlar kuraklaştı.
aral'a yakın tatlı su göletleri de aral'la birlikte kurudu.
aral'ın beslediği bitki örtüsü içerisinde yaşayan antilop sürüleri yeryüzünden silindi.

sychtianarch sychtianarch
sovyetlerin bölge halkına (kazak, özbek) attığı kazıklardan biri. insanın görünce içi acıyor. nükleer kazaları ve denemeleri saymazsak aral gölünün kuruması belki en hafif faciadır.

bölgede yaşayan insanlarda göl tabanındaki kumun savrulmasından dolayı akciğer hastalıkları baş göstermiş. çevre felaketinin yanında bölgenin ekonomisine büyük darbe indirmiş. gölün çevresinde yaşayan halk türki olunca insan daha da fazla üzülüyor.




pink floyd - louder than words (aral gölül)
mekan tipik bir pink floyd klibine dekor olmuş. zıtlıkların böyle sergilendiği bellki böyle bir yer daha bulamazlardı. insanlığın başına gelebilecekler hakkında emraler "kelimelerden daha kuvvetli" şekilde gözümüze sokulurcasına ve çaba sarfetmeden anlatılmış. çölün ortasında duran balıkçı tekneleri, kayıklar, özlem, çöl ve göl, yaşam, ölüm, kuraklık, acı ve o, tarifi imkansız boşluk...

sscb : #14337243

not: bölgede bir de teoman'ın çekilmiş klibi var. sanırım gemiler cover şarkısıydı.


ek: yahu merak ediyorum hakikaten, şu yazıya eksi verirken kıstasın neydi? tamam belki şu tepkim olgun bir davranış olarak görülmeyebilir. kabul ediyorum ama, bu nedir kardeşim? burada bir çevre felaketi ve insanlık dramı var. konuyla bağlantılı olarak bir de müzik klibi eklemişim. bu, kimin götündeki kurdu hangi sebeple dürter; anlamış değilim. sovyetler birliğine laf söylemişim, türki halklardan birinin başına böyle bir çevre felaketi geldiğinden dolayı daha fazla üzüldüğümü belirttmişim... karın ağrına sebep olan bunlar mı? neden arıyorum anladın mı totoş!

oğlum ne cins adamlarsınız siz lan. babanızla yaşadığınız ergenlik travmalarından mı ya da aşırı şiddete maruz kalmaktan dolayı mı hıyarlık yapıyorsunuz, anlayamadım doğrusu. sivilceli ergen gomonislerin gücüne gitti sanırım.