binbaşı mehmet fazıl bey

ofansif sol bek ofansif sol bek
kurtuluş savaşı komutanlarından.

1889'da aydınlı kadı abdurrahman bey ile saadet hanım'ın oğlu olarak işkodra'da doğdu. fransız mektebi'nde öğrenim görürken kuleli askeri idadisine (lisesi) geçti. 1907'de girdiği mekteb-i harbiye'den (kara harp okulu) 29 mart 1910'da mülazım (teğmen) rütbesiyle mezun oldu. 1912'de, o yıllar yeni yeni oluşturulmaya başlanan hava sınıfına geçti. ingiltere'de bristol havacılık okulu'nda eğitim görmeye başladı. balkan savaşı'nın başlaması nedeniyle eğitimini yarıda kesip edirne'deki hava müfrezesine atandı. 1914'te yeşilköy tayyare mektebi başöğretmenliğine atandı. 1. dünya savaşı'nda çanakkale cephesi'nde savaştı. çanakkale'den sonra irak'a gönderildi ve 4. ordu'ya bağlı birüssebi hava müfrezesi komutanlığına atandı. irak'taki çarpışmalarda gösterdiği yararlılıklar nedeniyle 1915'te mülazım-ı evvelliğe (üsteğmen) terfi etti. 1917'de bir süre berlin'de görev yaptı. berlin'den sonra istanbul'da görevlendirildi. 25 ekim 1918'de istanbul'a hücum eden beş ingiliz uçağıyla saatlerce vuruştu ve yaralanmasına karşın onları püskürttü. bu başarısından dolayı yüzbaşılığa terfi etti. söz konusu çarpışmadan sonra iki ay hastanede yattı.

mondros mütarekesi'nden sonra yeşilköy tayyare istasyon komutanlığına getirildi. tayyare istasyonunun maltepe'ye taşınmasından sonra, işgal altındaki istanbul'dan anadolu'ya uçak kaçırılması için çalışmaya başladı. bir süre istanbul'da faaliyet yürüttükten sonra maltepe'den kaçırdığı bir uçakla anadolu'ya geçerek kurtuluş savaşı'na fiilen katıldı. konya'daki tayyare istasyonundaki faaliyetlere katıldı ve kartal müfrezesi isimli bir hava birliği oluşturdu. cephedeki havacıların en kıdemlisi ve en rütbelisi olarak bütün muharebelerde türk hava gücüne komuta etti. özellikle büyük taarruz öncesi yunan hava gücünün havada keşif yapmasını önleyerek taarruz hazırlıklarının gizlenmesini sağladı. büyük taarruzda gösterdiği yararlılıklardan ötürü rütbesi 31 ağustos 1922'de binbaşılığa yükseldi.

izmir'in kurtuluşundan sonra izmir hava grup komutanlığına atandı. aynı zamanda havacılık okulu'nda da öğretmenlik yaptı. 27 ocak 1923'te, bir eğitim uçuşu sırasında yanındaki astsubay mehmet emin'le birlikte geçirdiği kaza sonucunda yaşamını yitirdi. izmir hava şehitliği'nde defnedildi.

madalyaları: harp madalyası, muharebe gümüş liyakat madalyası, 5. dereceden kılınçlı mecidi nişanı, gümüş imtiyaz madalyası, istiklal madalyası, takdirname.

(bkz: kurtuluş savaşı na katılan üst düzey komutanlar)