cemil cahit toydemir

ofansif sol bek ofansif sol bek
kurtuluş savaşı komutanlarından. 5. kafkas tümeni ve 10. tümen komutanlıkları yaptı.

büyük çerkes sürgünü ile osmanlı topraklarına göçen bir ailenin oğlu olarak 1883'te istanbul'da doğdu. 14 mart 1900'de girdiği mekteb-i harbiye'den (kara harp okulu) 6 aralık 1902'de mülazım (teğmen) rütbesiyle mezun oldu. mezun olduktan sonra beyrut ve hicaz'da kıta görevine çıktı. hicaz'da şimendifer hat komiserliği yaptı. 15 haziran 1909'da iki rütbe birden atlayarak yüzbaşılığa terfi etti. yüzbaşı rütbesiyle trablusgarp ve 1. balkan savaşlarına katıldı. 1912'de istanbul küçükzabit (astsubay) mektebi'nde bölük komutanlığına atandı. 8 ocak 1915'te binbaşılığa terfi etti. 1. dünya savaşı'nda kafkasya cephesi'ndeki çarpışmalarda alay komutanı olarak görev yaptı. 28 temmuz 1918'de rütbesi kaymakamlığa (yarbay) yükseldi.

15 temmuz 1919'da 5. kafkas tümeni komutanlığına atandı. doğu cephesi'nde yeni kurulan ermenistan ordusuyla yapılan çarpışmalarda görev yaptı. bu cephenin kapanmasından sonra rütbesi 12 eylül 1921'de miralaylığa (albay) terfi etti. 21 ocak 1920'de 10. tümen komutanı oldu. 10. tümen komutanı olarak büyük taarruza katıldı. büyük taarruzdan sonra, 18 ekim 1922'de jandarma 1. bölge komutanlığına atandı.

1923'te 41., 1926'da 11. tümen komutanı oldu. 30 ağustos 1927'de rütbesi mirlivalığa (tümgeneral) yükseldi ve paşa unvanını aldı. 18 ocak 1932'de müdafaa-i milliye vekaleti (milli savunma bakanlığı) kara müsteşarlığına atandı. 30 ağustos 1933'te rütbesi ferikliğe (korgeneral) yükseltildi. ferik rütbesiyle 1936'da askeri yargıtay 2. başkanı, 12 ocak 1939'da jandarma genel komutanı oldu. 1940'ta 20. kolordu komutanlığına atandı. 30 ağustos 1942'de rütbesi orgeneralliğe yükseltildi ve askeri yargıtay başkanı oldu. 1943'te 1. ordu komutanlığına getirildi. bu görevi sırasında almanya cumhurbaşkanı hitler'in davetiyle türkiye'yi temsilen almanya'ya giden askeri heyete başkanlık etti. 25 haziran-7 temmuz 1943 tarihleri arasındaki bu geziden sonra bir rapor hazırlayıp cumhurbaşkanı inönü'ye sundu. 1. ordu komutanı olduğu 15 haziran 1946'da emekliye ayrıldı. emekliye ayrıldıktan sonra siyasete atılan toydemir, 1946 seçimlerinde chp'den istanbul milletvekili seçildi. recep peker hükümetinde 7 ağustos 1946-5 eylül 1947 tarihleri arasında milli savunma bakanlığı yaptı. bu görevi sırasında ordudaki revizyon çabalarının yarattığı rahatsızlıkların sonucunda istifa etmek zorunda kaldı. 1950 seçimlerinden sonra aktif siyasi yaşamdan çekilen cemil cahit toydemir, 15 temmuz 1956'da hayatını kaybetti. edirnekapı şehitliği'ndeki naaşı, 1988'de ankara devlet mezarlığı'na nakledildi.

madalyaları: osmanlı'dan çeşitli nişan ve madalyalar ile tbmm'den istiklal madalyası aldı.

(bkz: kurtuluş savaşı na katılan üst düzey komutanlar)