cortex

van den budenmayer van den budenmayer
1 mm. kalınlığında, girintili-çıkıntılı, kabuk görünümlü, gri hücrelerden oluşan bir yapıda ve beynin her 2 yarısını kaplayan bir zardır...

beynin bu bölümünü açıp yayarsak 1,5 m2'lik bir alanı kaplar...

bu bölümle okuruz, yazarız, düşünürüz, konuşuruz, çalışırız etc...

beynimizde iq'nun ölçebildiği alan burasıdır...

beyinde kapladığı alan maksimum %28'dir...

(bkz: alt beyin)

(bkz: bilinçaltı)
tohum tohum
insan olarak neden, niçin, nasıl sorularını sormak cortex'in (üst beyin) işleridir.
konuşma, düşünme, felsefe yapma,sorular sorma görevini yönetir.

acaba üst beynim olmasa ben arayış içinde olur muydum?
mihman mihman
beynin hücre bedenlerini içeren, en dıştaki kısmı. iki şekilde inceleniyor, altı tabaka halinde yukarıdan aşağıya ve kortikal kolonlar şeklinde sağa sola (bunun yönünü belirtemedim valla)

altı tabaka, en dıştan içe doğru belli bir düzenle (muhteşem bir düzenle) sıralanmış, her biri kendine göre göreve sahip;
1- en dış tabaka; neredeyse hiç bir şey yok, sinir hücrelerinin dentritleri çıkıyor bu tabakaya, birbirleriyle sinaps yapıyorlar. böylelikle iletişime geçiyorlar.
2 ve 3: yani dış granüler ve dış piramidal tabakalar. bunlar kortexin kendi içindeki impuls alışverişlerini yapıyorlar. assosiyasyon alanları denilen, asıl düşünce'nin oluştuğu bölgelerde bu tabakalar kalın.
4: iç granüler tabaka, bu alıcı. beyne giren bilgilerin tümü -evet tüm- bu tabaka aracılığıyla giriyor. sonra bu tabaka diğer tabakalara dağıtıyor gelen bilgileri. duyu bilgilerini alan kortex alanlarında bu tabaka kalın.
5: bu da ana output tabakası, kortex dışındaki noktalara ana çıkış burdan. kortex içine dış piramidal demiştik.
6: bu tabaka da kortex ile thalamus'un irtibatını sağlıyor, hatta daha ziyade kortexten talamusa bilgi göndererek, durumun ne olduğunu anlatıyor, geribildirim (feed back) veriyor. thalamus, cortexe gelen tüm bilgilerin düzenlendiği yer. yani altının görevi bir nevi kendine gelen bilgilerin son halini thalamusa ileterek yeni bilgi gelmesinin gerekip gerekmediği konusunda onu uyarmak.

kortikal kolonlar; zekayla alakalı asıl dalga bu. kortexin kalınlığı türden türe farklılık göstermiyor (memeli varsayıyoz hepsini) ama kortikal kolon sayısı çok değişiyor. her kortikal kolon kendine has bir duyusal veya motor veya başkasal bir görevi üstleniyor.

örneğin; primer duysal alanda, yani duyuların kortexe ilk girdiği yer olan alanlarda, bir kortikal kolon uyarılınca hasta mesela "sağ işaret parmağımın en ucu" uyarıldı diyor. burası primer, bilgi daha işlenmemiş. eğer bilginin biraz daha işlenip birleştirildiği bir assosiyasyon alanına (bizim örneğimizde sekonder duysal alan) uyarı verilirse bu sefer hasta (örneğin) sağ elimin üç parmağı uyarıldı diyor. uyarıldı dediğim işte tutuoylar veya basıyolar o tarz şeyler.

aynı durum motor kortex, yani hareketleri düzenleyen kortexte de geçerli. primer motor kortexte uyarı tek eklemin çalıştığı basit hareketleri ortaya çıkarırken, motor assosiyasyon alanları çok eklemli hareketleri yaptırıyor. hatta bazı noktaları uyarınca ses çıkarıldığı, konuşulduğu filan bile oluyormuş.