de

1 /
troke troke
de yazılışı ki ile birlikte en problem olan bağlacımızdır ve yazılımına sanki pek dikkat etmiyoruz gibi. ünlü popüler kültüre hizmet veren sanatçı arkadaşlarımızın albümlerinde de görmekteyiz bu yanlışı. hemen örnek vermek gerekirse;

bırakta git (çelik)
sende yap (athena)
sevmesende olur (ibrahim erkal)
gelde içme (yoncimik)
sen yok desende(hakan peker )

not: shockhaber.com'dan örnekler çarpmadır.
düzen ve kargaşa düzen ve kargaşa
"bağlaç" olarak kulanıldığında ayrı, "bulunma durum eki" olarak kullanıldığında birleşik yazılır.

"bağlaç" olarak kullanılanı cümleden çıkartıldığında cümlede anlamca bir bozulma olmazken, "bulunma durum eki" olarak kullanılanı cümleden çıkartılınca cümlenin iflahı kesilir, anlamı kayar, şekli şemalı bozulur, cümle neye uğradığını şaşırır!

misal, şu cümlede bağlaç olarak kullanılıyor:
"bizim bahçedeki ağaç da çiçek açtı." şimdi bu cümledeki bağlacı çıkartalım... "bizim bahçedeki ağaç çiçek açtı." bu da diğeri kadar anlamlı bir cümle. değil mi?

misal, şu cümlede de bulunma durum eki olarak kullanalım:
"kedi yolda kalmasın, ezilir mezilir allah muhafaza!" şimdi bu cümledeki bulunma durum ekini çıkartalım... "kedi yol kalmasın, ezilir mezilir allah muhafaza!" ne oldu şimdi! ne olacak! cümlenin anasını belledik! çıkartma o eki, kalsın yerinde. çıkmaz o!

de, "bulunma durum eki" olduğunda eklendiği sözcüğün içinde veya üstünde bulunulduğunu belirtir.
"kitap masada duruyor." "-de" bulunma durum eki, kitabın masanın üzerinde bulunduğunu belirtiyor.
"çocuk evde uyuyor." "-de" bulunma durum eki, çocuğun evin içinde bulunduğunu belirtiyor.

"de", bağlaç olduğunda "bile", "dahi" anlamlarını verir. size saçma da gelse, "de"yi, "da"yı gördüğünüzde yerine "bile" sözcüğünü koyuverin. eğer koyabiliyorsanız o bağlaç oğlu bağlaçtır! ayırın onu, ayrılmazsa kafasına kafasına vurun ayrılır o!
"bizim bahçedeki ağaç da çiçek açtı." ---> "bizim bahçedeki ağaç bile çiçek açtı." olabilitesi var mı? var var! olma mı!

bu arada şu notu da düşelim: "de" zaman anlamı verdiğinde birleşik yazılır.
"sen buraya geldiğinde, biz gitmiş olacağız." ---> "sen buraya geldiğin zaman, biz gitmiş olacağız." örnekte de görüldüğü üzere, -de'nin yerine "zaman" sözcüğü kullanılabilmekte. dolayısıyla bu ekin de birleşik yazılması gerekiyor.

anladık mı? anlamayan, sorusu olan?
hubede hubede
okutgaç. giri " müzikte de kullanılır bu tarz yaklaşımlar... " gibi bir giriş cümlesiyle başlar ise, son yazılan haricinde başlığın diğer girilerini de okuyorsunuz meraktan. yani iyi birşey.
adnan adnan
güzel türkçemiz de 3 farklı kullanılış amacı olan ve kullanılış amacına göre bağlaç/sözcük/ek olarak adlandılan hede hödö*.. sözlük içinse ayrı bir önemi var.. hepimiz çok dertliyiz yazımı konusun da.. ismin de hali bitişik yazılıyor fakat de bağlacı ve dahi anlamındaki de ayrı yazılıyor.. ve "de" nin yazımından kaynaklanan ayarlar veriliyor sürekli..

(ara: de bağla*)
(ara: dahi anlamındaki de*)
(ara: ismin de*)

bakarsanız eğer şunu göreceksiniz.. ismin de hali hiç dikkat çekmiyor sözlükte.. kimse nasıl yazıldığına bakmıyor.. hiç kimse size "ismin de halini ayrı yazmışsın" tadında bir uyarıyla gelmez.. çünkü kimse farketmiyor bile.. sözlük ahalisi birleşik olan "de" acaba ayrı mı yazılmalıydı diye bakıyor.. buna programlanmış.. ayrı yazılan "de"ler kimsenin umrunda değil, kimse onlara bakmıyor bile..

giriden çıkarılacak ders: tüm deleri ayrı yazın kurtulun..

peşin not: bana bu giri de hatalı yazım var diye gelmeyin*
1 /