faz

jellyjam jellyjam
pratikte miks işleri yaparken insanı epey derde sokabilecek ses fiziği terimi. tanımla başlamak gerekirse,

kısaca iki değişik frekans arasındaki açı farkıdır diyebiliriz. iki sinyal arasındaki görsel farkı tanımlayan bir kavramdır.
bir sinyal önce pozitif noktasına, sonra negatif noktasına ulaşıyorsa doğru faz; önce negatif, sonra pozitif noktasına ulaşıyorsa ters fazlıdır.

doğru fazdaki sinyaller birbirlerinin genliklerini, haliyle güçlerini arttırır. buna karşın ters fazda olan (180 derecelik farktaki) iki sinyal bir araya gelirse nötr olur ve birbirlerini götürürler.

aynı frekans aralıklarındaki enstrumanlar mikrofonların yerleştirilişleri sebebiyle faz farklılıkları gösterebilirler. neden olduğunu bir örnekle açıklayalım.
mesela en çok karşılaşılan davuldaki üst trampet mikrofonu ile alt trampet mikrofonunun arasındaki faz farkıdır. bu örnek üzerinden gidebiliriz. mikrofonların ikisini de deriye de bakacak şekilde yerleştirdiğimizi düşünelim. baget tepkisiyle birlikte üstteki deri ilk hareketi aşağı doğru yapacaktır. alttaki deri de öyle. yani trampet çevresindeki hava partikül titreşimi önce aşağı yönde hareket gösterecektir. üstteki mikrofon başağı, alttaki mikrofon da yukarı baktığı için bu hava partikülü hareketi iki mikrofonun diyaframını ters yönlerde hareket ettirerek titreşime başlatacak ve bu da faz farkı yaratıp bazı frekansların duyulmamasına (özellikle bas frekansların) sebep olacaktır.
çözümü ise kanal üzerindeki waveformu sonuna kadar büyütüp ikisinin görüntüsünü kıyaslamaktır. arada bir fark varsa kanallardan birini bir kaç mili saniye kaydırarak bu fark giderilebilir. canlı seslendirmelerdeki analog masalarda ise fazı tamamen ters çeviren bir buton olur, buna basarak elde edilen duyum ile basılmadan elde edilen duyumu kıyaslayarak bir seçim yapmak ses operatörünün işidir.