kafkas tebeşir dairesi

infante defunte infante defunte
brecht 1944 te yazdığı bu oyunu broadway canlılığı ile sergilenen ama broadway karşıtı bir dramatürji anlayışı içeren bir oyun olarak niteler. revülerden, müzikallerden, sitilizasyonlardan yararlanılabileceğini, zaten oyunun da bu havada yazıldığını, ancak asla bir broadway prodüksiyonuna dönüşmemesi gerektiğini savunur. kafkas tebeşir dairesi, brecht'in en uzun oyunudur ve asıl öyküden bağımsız bir çok öyküyü içerir. oyun, cesaret ana'dan ve diğer oyunlarından çok farklı bir yapı içerir. yine farklı bir tarihsel dönemde model oluşturma çabası vardır. ancak, bu model evrensel bir nitelik taşır; iyilik, dürüstlük, özveri, mülkiyet gibi "insanlık değerlerinin", çok farklı karşılıklar bulabildiği bir "masal"dan hareket ederek birliksiz, bütünlüksüz, episodik bir dünya sergilenir. çelişkileriyle yaşayabilen ama bir katlanma ya da ızdırap durumu yerine mücadeleyi kişilik edinen bir insan tipi ima edilir. "grusha, çocuğun hayatını kurtarma derdine düştükçe kendisininkini riske atar; üretkenliği onu kendi yıkımına sürükler. adalet onda hem bir suçluyu, hem bir kurtarıcıyı görür. fukaralığı çocuk için bir tehlikedir ve çocuk bu fukaralığı kışkırtır. çocuk için zorunlu bir evlilik yapar ama bu evlilik sevgilisi için bir ihanet olabilir. azdak, öyküyü dinleyenleri hayalkırıklığına sürüklemeyen bir karar verebilir. yine de, kararı başkaları için bir hayalkırıklığıdır (yasal adalet, asil anne). azdak çocuğu yetiştiren anneyi gerçek anne ilan eder ama erdeminden degil. çocuğun çikarlariyla, grusha'nin çıkarları artık bir olduğu için… mutlu son yoktur. "oyun, ön-oyunda ortaya atılan bir erdemin, tarihsel ve imgesel bir düzenleme (setting) içerisinde olabilirliğini (practicibility) hatta evrimini sergiler. hiçbir şey kanıtlama derdinde değildir. seyirciler öyküde geçen herhangi bir insan olabilirler. bütünlüklü dünyaları, değerlerinin çelişik karşılıklar bulduğu episodik bir dünyada çözülmeye terkedilir. artik, ne, "epik tiyatro" tanımından bahsedilebilir, ne de, "bilim çağı tiyatrosu" tanımından: tiyatro, diyalektik olmak zorundadir.
bayannihayet bayannihayet
şu sıralar dokuz eylül üniversitesi güzel sanatlar fakültesi sahne sanatları bölümünün barış erdenk rejisiyle sergilediği, epik tiyatronun en iyi örneklerinden olan oyun..gerçek annenin doğuran mı yoksa büyüten mi olduğu tartışılır.oyunun kırılma noktası mahkeme sahnesidir. yargıç çocuğun velayetini vermek için çocuğu mahkemenin ortasına koyar. ve hem gerçek annesini hem de çocuğu büyüten kadını sınamak ister..çocuğu kollarından çekmeleri sonucu çocuk kimin elinde kalırsa velayeti ona vereceğini söyler. çocuğu doğuran anne var gücüyle asılır çocuğun koluna..büyüten ise çekemez bırakır..çünkü canının yanmasından korkmaktadır...
barış erdenk epik sahneleme teknikleriyle oyunu yönetirken, müzik ve dans unsuruyla da oyunu renklendirmiştir...
the girl with red hair the girl with red hair
oyun çin tiyatrosuna ait bir söyletiden (tebeşir dairesi üstüne bir anlatı) yola çıkılarak brecht'in amerika'da yaşadığı dönemde yazılıyor. bu oyunu bir ön oyunun da içine alan altı perdeden oluşmaktadır. oyun başlıca dört öyküyü içerir:ön oyun, gruşa ve çocuğun öyküsü,azdak’ın öyküsü,kafkas tebeşir dairesi sınaması.
brecht oyununu emek/ mülkiyet ilişkisi üzerine kurar. ve izleyicisinin, bu ilişki içinde, “emeği” belirleyici değer olarak görmesini ve günlük yaşamını/ yönetim biçimini bu değer üzerinden şekillendirmesini ister.
tumuyasi tumuyasi
sadri alışık tiyatrosu tarafından 2013-2014 sezonunda sergilenmiş oyun. bugün bu sezon için son kez oynandı. sadece başrollerdeki songül öden ve levent ülgen'in performanslarını izlemek için bile gidilebilir. levent beyin tiyatrocu olduğunu biliyodum da songül öden'den böyle bir performans beklemiyordum. dizide oynayıp bölüm başı milyarlar kazanmak varken tiyatro yapması takdire şayan. oyun boyunca çok iyi bir oyunculuk ve performans sergiliyor. müzikal olan oyunda tüm danslara ayak uydurmasının yanı sıra sesinin de gayet güzel olduğunu öğrenmiş olduk.
yoksa şüphen mi var yoksa şüphen mi var
bu sezon iki kez izleme şansını bulduğum etkileyici tiyatro oyunu.

kafkas tebeşir dairesi ile ilgili genel bilgiler vererek oyun eleştirisine geçecek olursak:

kafkas tebeşir dairesi; şair, oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni olan eugen berthold friedrich brecht'in, çin efsanelerinden esinlenerek kaleme aldığı müzikal epik tiyatro oyunudur.

oyun, anne - çocuk ilişkisi üzerinden basit ve eğlenceli bir dil kullanarak emek - mülkiyet ilişkisini sorgulatmak üzerine kurgulanmıştır. yazar genelde yapılanan aksine oyunun kaderini de izleyiciye bırakmayıp emeği yüceltme yoluna gitmiştir.

nazi almanyası döneminde gürcistan'ın işgali ve işgal sürecinde halkın direnişi oyunun alt metnini oluşturmaktadır. savaş sonrası ortaya çıkan karmaşa, sorumsuz yöneticilerin halka dayattığı yoksul yaşam biçimi eleştirel bir gözle yansıtılmıştır.


sadri alışık tiyatrosunun bu sene sahnelemeye başladığı oyun 2 perdeden oluşuyor. oyun için basit ve göz yormayan bir sahne tasarımı hazırlanmış. hemen her sahnede görebileceğimiz halatlı makara, dekorun ve oyunun en önemli unsurlarından biri.

oyuncuların kendi aralarında sohbet etmesi ve bu sohbet sırasında rollerin dağıtılması kurgusuyla başlayan oyunun ilk perdesinin yıldızı, valinin karısı rolünde harika bir iş çıkartan ilknur güneş adlı oyuncu.

oyun, izleyiciyi sıkmayan bir havada ilerliyor ve arada yer verilen danslı müzikal kısım izleyiciyi oyunun içine çekmeyi başarıyor. bunda da en büyük pay hiç kuşkusuz canlı enstrümanların kullanılmasının etkileyiciliği.

songül öden gerçekten başarılı bir oyuncu olduğunu bu oyunda gösterdiği performansla tekrar kanıtlıyor. hareketli ve temponun genelde yüksek seyrettiği bir oyunda kendini öne çıkarmayı başarıyor. özellikle son dakikalarda oyunculuğu zirve yapıyor. yine de keşanlı ali destanı adlı oyunda daha iyi bir iş çıkardığını söylemeliyim.

ikinci perdeyle oyuna dahil olan ve oyunu sırtlayan kişi ise levent ülgen. oyuncu, oyunun en renkli karakteri olan azdak'ı oynarken sahneye sığmıyor. böyle bir oyuncunun yıllarca dizilerde basit rollerde oynaması ise oldukça düşündürücü.

levent ülgen ve songül öden'in gerçek hayatta konservatuvar sırasında hoca - oyuncu ilişkisi sahneye yansımış ve güzel bir uyum oluşturmuş.

oyunun sponsoru olan anadolu efes'e(?)sanata verdiği destek nedeniyle teşekkürlerimi iletiyorum.