karanlık enerji

1 /
luto luto
evrenin genişleme hızının azaldığı zannedilirken * arttığının tesbit edilmesi sonucunda buna neden olduğu düşünülen enerji.
tabii ki şu an için teoridir. tıpkı baskın çıktığı, evreni bir arada tutan karanlık madde gibi...
ariel ariel
karanlık maddeye karşı baskın olduğu düşünülen şey. evrenin büyümesine neden olduğu tahmin edilmektedir. karanlık enerjinin ne olduğu anlaşılabilirse evrenin sonunun tahmini daha kolay yapılabilecek. şu an ki genel kanı evrenin büyüyerek mevcut galaksilerin enerjisinin tükeneceği yönünde. hayırlısı.
jordankg jordankg
evren enerjisinin ortalama yüzde 73 ü olduğu söylenen , ayrıca evrenin başlangıçta ışık hızından daha fazla bir hızla şişmesini sağlayan enerjidir.
paranteziniçindekiünlem paranteziniçindekiünlem
evrenin %72'sini oluşturduğu sanılan,varlığı henüz kanıtlanamamış madde.

karanlık madde ile karıştırılmamalıdır,karanlık enerji evreni genişlemesini sağlar, kara madde ise yerçekimsel kuvvetiyle evrenin hızla genişlemesini önler.

karanlık enerji big bang'dan sonra evrenin genişlemesini sağlayan enerji olarak kabul edilir.

karanlık enerji kimi kaynaklarda "esir" olarak da geçer.
paranteziniçindekiünlem paranteziniçindekiünlem
fiziksel evrenbilim'de, astronomi'de,astrofizik'te ve gök mekaniği'nde karanlık enerji, evreni sürekli genişlettiği ve galaksileri birbirlerinden uzaklaştırdığı varsayılan bir enerji türü.

bilinen fizik kurallarına göre, herhangi bir şekilde hareketlendirilen bir cisim ya zamanla hızı azalarak durur ya da hiçbir enerji kaybı yoksa aynı hızla hareketine devam eder. örneğin dünya'da fırlatılan bir cismin hızı azalır ve bir süre sonra durur. bunun nedeni dünya'da sürtünmeden dolayı enerji kaybı olmasıdır. eğer yerçekimsiz ve havasız bir ortamda (uzayda) aynı cismi fırlatırsak karşısına bir engel çıkana kadar hareket eder. evren'in kendisi ise bahsedilen fizik kuralları aksine big bang'den beri genişlemektedir ve zamanla evrenin genişleme hızı da artmaktadır.

bilimciler bunu keşfettiklerinde bu hızı artıran bir enerji olması gerektiğine karar vermiştir. bu varsayılan enerji "karanlık enerji" olarak adlandırıldı. karanlık enerjiden ilk bahseden bilim adamı "alan guth" evrenin büyük patlamadan sonra ani genişlemesini gizemli bir karanlık enerjinin varlığına dayandırdı (1980). daha sonra "saul perlmutter ve brian schmidt" adlı iki fizikçi gözlemleri sonucu evrenin genişleme hızının arttığı ve bunun uzayın bir tür içsel gerilimi diyebileceğimiz karanlık enerji olduğunundan bahsettiler(1998). tam olarak çözülemeyen karanlık enerji hakkında araştırmalar hala sürmektedir.

"karanlık madde ve karanlık enerji" bu iki kavramda ki karanlık ibaresi bunların bırakın maddeyle ışıkla bile herhangi bir etkileşime girmemelerinden ileri gelir. ışık görmenin anahtarıdır ama bu iki kavram ışıkla etkileşimi olmadığı için görünmezler. büyük patlamadan sonra muhtemelen ilk 5 milyar yıl karanlık maddenin çekim gücü evrenin hakimi iken sonrasında karanlık enerji evrenin mutlak hakimi konumuna yükselmiş bunun sonucu olarak evren her geçen gün artan bir hızla büyümektedir.. bildiğimiz manadaki maddesel kanunlar evrenin sadece kabaca yüzde 5 ile ilgilir geriye kalan %95 hala bizler için muammadır. son gözlemler sonucunda %23'ü karanlık madde, %72'si ise karanlık enerjiden oluştuğu sanılmaktadır.

aslında karanlık enerji kavramını ilk einstein ortaya çıkarmıştır, bulmuş olduğu görecelik kanununa göre formüllerini kullanarak evrenin asla sabit hacimde kalamayacağını genişleyeceğini ve çökeceğini hesaplamıştır. ancak hubble'ın evrenin hep genişlediğini kanıtlamasıyla bulmuş olduğu bu yeni enerjiye saçma sapan enerji demiş, kendi de aslında formülleriyle kanıtladığı karanlık enerjiyi önemsememiştir.

/wikipedia
karamuratbenim karamuratbenim
"portsmouth üniversitesi ve lmu munich üniversitesi'ndeki bir grup gökbilimci evreni sürekli genişlettiği düşünülen gizemli karanlık enerjinin gerçek olduğunu açıkladı.

tommaso giannantonio ve robert crittenden tarafından yürütülen 2 yıllık bir araştırmadan sonra, bilim insanları karanlık enerjinin varlığının yüzde 99.996 ihtimalle gerçek olduğunu söyledi. bulgular monthly notices of the royal astronomical society dergisinde yayınlandı. portsmouth ekibinden prof. bob nichol'a göre: “karanlık enerji günümüzün büyük gizemlerinden biri; birçok bilim insanın bunu araştırıyor olması şaşırtıcı değil.” “fakat bu yeni çalışma sayesinde rahatlıkla evrenin egzotik içeriğinin -henüz karanlık enerjinin içeriğini bilmesek de- gerçek olduğunu söyleyebiliriz.”

bir on yıl kadar önce, süpernovanın parlaklığını gözlemleyen gökbilimciler evrenin genişlemesinin hızlandığını fark ettiler. bu hızlanmanın evrenin yüzde 73'ünü oluşturan karanlık enerjinin itme kuvvetiyle alakalı olduğunu bulan biliminsanları 2011 nobel fizik ödülünü aldı; ama karanlık enerjinin olup olmadığı hala tartışılıyor.

uzay araştırmaları sırasında karanlık enerjinin de keşfi için dolaylı teknikler kullanıldı. karanlık enerjinin varlığına dair çok açık bir bulgu ıntegrated sachs wolfe etkisi adı altında rainer sachs ve arthur wolfe tarafından ortaya kondu.

kozmik mikrodalga arkaplanı ile, büyük patlama sonrası ortaya çıkan radyasyon tortusu gökyüzünde gözlemlenebiliyor. 1967’de sachs ve wolfe bu radyasyondan çıkan ışığın yerçekimi sahasına geçtiğinde, adına yerçekimi etkisiyle kızıla kayma dedikleri renk dönüşümünü buldular. 1996’da, şimdi kanada perimeter enstitüsü’nde bulunan robert crittenden ve neil turok bu bulguyu bir sonraki aşamaya geçirdi ve gökbilimcilerin bu ışık değişimlerini yerel evrende galaksi haritaları yardımıyla ölçüp radyasyon ısısıyla kıyaslayabileceklerini söylediler.

karanlık enerji olmadığı durumda, ya da evrenin eğiminin daha fazla olduğu durumda, bu iki alan arasında (uzak kozmik mikrodalga arkaplanı ve görece daha yakın olan galaksiler) hiçbir etkileşim olmayacakken, karanlık enerji ilginç, düşünülene karşıt bir etki ortaya çıkaracaktı, kozmik mikrodalga arkaplanı ışınlarının (foton) enerji kazanıp öbekler halinde dolaşmaları gibi.

the ıntegrated sachs wolfe etkisi 2003'de tespit edildi ve tespit edilir edilmez de karanlık enerjinin varlığına dair bir bulgu olarak kabul edilip science dergisinde “yılın buluşu” ilan edildi. ama bulgular zayıftı; çünkü iki alan arası beklenen korelasyon küçüktü ve bu korelasyon belki de kimi bilim insanlarının dediği gibi galaksideki toz yüzündendi.

iki yıllık bir araştırmanın sonucu olan yeni makalede araştırma ekibi ıntegrated sachs wolfe etkisine sunulan bütün karşıt argümanları yeniden incelediler ve araştırmada kullanılan haritaları da geliştirdiler. son tahlilde, yüzde 99.996 ihtimalle karanlık enerji, kozmik mikrodalga arkaplanındaki sıcak kısımlardan sorumluydu. (higgs bozonuyla aynı yüzde) tommaso giannantonio’ya göre “bu çalışma aynı zamanda einstein’ın görelilik teorisi için de bazı modifikasyonlar getirebilir. yeni nesil kozmik mikrodalga arkaplanı ve galaksi haritaları çalışmaları kesin ölçütler sağlayabilir ve karanlık enerjiyi de içeren genel göreliliği ispatlayan ya da tam tersi yerçekiminin nasıl çalıştığına dair yeni bir anlayış getirebilir.”

hazırlayan: yaşamın kökeni*

dark energy is real, say astronomers dark energy, a mysterious substance thought to be speeding up the expansion of the universe is really there, according to a team of astronomers at ... sciencedaily
mutombo mutombo
evrenin hızlanarak genişlemesinden sorumlu tutulan einstein'in kozmolojik sabitine denk düşen enerji çeşididir. karalık denmesinin sebebi hakkında bir şey bilmememizden dolayıdır.

karanlık madde hakkında her ne kadar bir bok bilmesek de birkaç aday ortaya koyabiliyorken, karanlık enerji için hiçbir şey söylenemiyor ve herhangi bir açıklama beklendiğinde yalandan telefonun mesaj kutusuna girip girip çıkılıyor, konu değiştirmek için karşıdaki kişinin sevdiği mevzular açılıp soru bertaraf ediliyor.

fakat son zamanlarda portsmouth ve roma üniversiteleri, karanlık enerjinin karanlık madde ile enerji transferinin hesaba katıldığı bir kozmolojik çalışma yaptı. bua göre göre karanlık enerji karanlık maddeyi yutuyor ve uzak gelecekte evren tamamen karanlık eerjinin hakim olduğu bir ortama dönüşecek.

standart model in yeni verileri açıklamakta yetersiz kaldığını ve kendi modellerinin bunları açıklayabildiğini söyleyen çalışma ekibi oldukça iddialı. hayırlısı...
jouissance jouissance
adına karanlık enerjiden ziyade kara delik diyebileceğimiz bir ruhsal karartı da vardır ki o insanın enerjisini çekip hareketlerini yavaşlatır. darkside.
ithinkthereforeiam ithinkthereforeiam
tersinirlik teoreminden yola çıkılarak keşfedilmiş enerji türüdür ve maalesef ki bu da henüz yalnızca teoridir..

ancak teori denildiğine bakmayın, çünkü hakkında oldukça sağlam bulgular vardır.. mesela evrenin oluşumu bunun ile açıklanabilir ve evrenin entropik sonu en sonunda kendini tersine çevirip her şeyi sıfırdan başlatacaktır (teori tabii ki bu da).. entropinin sebebi henüz hala açıklanamadığı için tersinirlik de var olabilir kabul edilmektedir..

en basit açıklaması sıcaklıktır.. mesela -273 c altı yoktur.. ya da acaba yok mudur?
atom ve atom altı parçacıklar -273 c de titreme ve osilasyon hareketini keserler, dururlar yani.. peki durmadan daha eylemsiz bir hareket yok mu? etrafında hareket eden diğer parçacıkların da durmasına sebep olabilecek bir enerji (negatif enerji) teoride var olmak zorundadır..

fakat sorun şurada başlıyor; her hangi bir maddeyi -273 c ye getirmek için evrendeki bütün enerjiyi kullanmamız dahi yeterli gelmiyor.. bunun da altına indirmek için daha fazlası gerekli.. yani sonsuzdan büyük bir şey bulmak zorundayız.. yada karanlık enerji bu sorunumuza bir çözüm olacaktır çünkü teorik olarak karanlık enerji sayesinde sonsuz güç elde edilebilir..

karanlık enerji olur da bir gün keşfedilirse ve yaratılabilirse o gün evrenin kontrolünü ele geçirdiğimiz gün olacaktır ya da yok olacağımız gün olarak bilinecektir..
1 /