kentsel dönüşüm

1 /
brazza brazza
kentsel dönüşüm yeniden yapılandırma işlevi değiştirlebilir ya da korunabilir olarak kentsel mekanı değerlendirmektir. ama bunun içine gecekondulara seçim zamanları verilen tapular ve daha sonra onları def edip yerlerine yerleşme fikri yerleşmiştir. kentsel dönüşümün iki temel sebebi vardır
küreselleşme
postmodernizm

postmodernizm cemaatçilik fikrini barındırdığı için burada her grup cemaat kendi fikrine, tabiatına uygun bir çevre isteyecektir. ama aynı şehirde yaşamaya çalışmak bu fikri hayata geçirmeye uygun olmadığı için postmodern mimaride de olduğu gibi modeni de klasiği de yanyana gelecektir. bunun sonucunda da kent ddiğimiz şey pek de bütün olmayacak büyük parçaların yan yana gelmesinden şekillenen bir saçmalık olacak. bu yüzden kentsel dönüşümle bu farklı yerler ya yeniden yapılanacak ya da aradaki mekanlar bu geçişleri doğallaştıracak güzelleştirecek şekilde yeniden düzenlenecektir.
gelelim küreselleşmeye

küreselleşme etkisindeki her çalışmada olduğu gibi kentleri efendim dünya kenti oacağız bakın arsalarınız şu fiyatlarda olacak bu fiyatlardan satacağız çaresizlikleri içine sürükler. gece kondulular evlerinden uzaklaştırılır villa yapılır ki artı değer artsııınnn artsıınnn. değil mi? oralara lüks konutlar villalar yapılsın fakirler de romanlar da çingeneler de sulukulede , kamberlerde olduğu gibi gitsin efendim şehirden. yanlış anlaşılan yapılan kentsel dönüşüm budur. orman yakarak üniversite için bile yer açılırken, trgut özala burdan selam eder bu gibi yaratıcı çalışmaların önünü açtığı için ve ben de 80 sonrası kuşağında kendimi onun yaptıklarından arındırmaya çalışırken bir güzel selamdan iddialı ne gönderebilirim?
tembel tembel
çok katmanlı olarak tanımlanması gereken bir stratejik planlama aracıdır.

kente ait alanların belli görevleri vardır. bu görevler arasında, kent bütününün işlerliği için gerekli olan bir fonksiyonu yerine getirmek, çevredeki diğer bölgeler ve diğer fonksiyonlarla etkileşime girerek kentin gelişmesine ve değişmesine katkıda bulunmak, kent ekonomisine kendi ölçeğinde fayda sağlayarak kentin değerini arttırmak, gerek içinde yaşayan, gerekse günlük yaşam içinde söz konusu bölgeyle etkileşen kullanıcıları maddi ve manevi olarak mutlu etmek sayılabilir.

ne var ki, kent yaşayan, büyüyen, değişen ama ölmeyen bir organizmadır. bu değişme sırasında bazı işlev bölgeleri, işlevlerini yerine getiremez duruma gelebilirler. dolayısıyla fiziksel yapılarında da çöküntü başlar. artık kullanıcılarını mutlu edemez olurlar. kent bütününe ait işlevler şemasının dışına, yani ofsayta düşerler.

kent kendi doğal evrimine bırakılırsa, bu bölgeler eninde sonunda kendilerini yeni işlevlerle yenileyecek, fiziksel yapılarını günün koşullarına uyarlayacak ve ofsayttan çıkıp yeniden oyuna döneceklerdir. ancak bu çok, hatta çoook uzun bir süreçtir. bu sürecin doğal seyrinde gelişmesini beklemeyip, belli bir senaryo çerçevesinde, işlevini yitirmiş bölgeleri dıştan planlama müdahalesiyle dönüştürme, yani evrimde bir sıçrama yaptırma işi kentsel dönüşümdür.

diyelim ki kentimizde büyük bir sebze-meyve hali var. çok geniş bir alana yayılmış ve tüm kentin taze besin ihtiyacını karşıladığı için kent şeması açısından oldukça kritik bir alan. fakat zamanla kent büyüyor, yeni mahalleler oluşuyor ve halimizin etrafını sarıyor, buna bağlı olarak ulaşım ağları da değişikliğe uğruyor. eldeki durum şudur: kent büyüdüğü için artık ihtiyaçlarını karşılamaya emektar hal yetmez. ulaşım bağlantıları değiştiği için artık halin lojistiği eskisi gibi kolaylıkla sağlanamaz. öte yandan mahallelerin ortasında kalan hale malzeme geliş gidişi şehir trafiğine yük olmaya başlar. son olarak halin kokusu, kalabalığı, pisliği ve atıkları etraftaki diğer bölgelerde yaşam kalitesini düşüren bir etken haline gelir.

bu durumda kentlerimizde yapılagelen uygulama, şehir dışında seçilen bir bölgede yeni bir hal inşa edilmesi, esnafın buraya taşınması ve eski halin de kaderine terk edilmesidir. bu durumda kentte tutunamayan marjinal aktörler bu bölgeye yerleşecek, fiziki üst yapı ve alt yapı zaman içinde bozulacak, sosyal yapı dejenerasyona uğrayacak, bölge marjinal ticari aktivitelerin ve kriminel ilişkilerin yürütüldüğü bir odak haline gelecektir.

kentsel dönüşüm bu gibi bölgelerin yeniden kent yaşamına kazandırılmasını hedefler, ve bu bölgeleri kent merkezinde ihtiyaç duyulan donatılar için rezerv alanlar olarak görür. kentsel dönüşüm kavramının özünde, kent parçalarının sosyal, ekonomik ve fiziki yapısını dönüştürmek için gereken kentsel tasarım çalışmasını, yasal desteği, kamu iradesini, sermaye katkısını ve toplumsal katılımı bir araya getirmek ve yönetmek bulunur. sözü geçen unsurlardan biri bile eksik olursa kentsel dönüşüm ya hiç yapılamaz ya da ülkemizde örneklerini sıkça görmekte olduğumuz şekliyle, eksik ya da yanlış yapılabilir.

bir başka deyişle, kentsel dönüşüm yaygın olarak algılandığı üzere eski bir sokakta cephe iyileştirmesi yapıp emlak fiyatlarını yükseltmek ya da boş alanları çeşitli emlak geliştirme metodları kullanarak rant tesisleriyle donatmak değildir. kentsel dönüşüm, henüz kentleşme ve kentlileşme süreçlerini tamamlamamış türkiye gibi bir ülkenin gün be gün değişen ve hızlı yaşayan kentlerinde, son derecede ihtiyaç duyulan bir yaklaşımdır. zaten kentlerimizde daha önceden bilinmeyen veya öngörülemeyen sosyal/teknik donatı alanlarına olan ihtiyaç arttıkça, bu alanları elde etmek için kentsel dönüşüm dışında pek de çare kalmamaktadır.

kentsel dönüşümün tanım boyutu böyleyken, uygulama araçları açısından, yasal çerçevesi açısından, sosyal yapıya etkisi açısından, koruma ile ilişkisi açısından, deprem güvenliği ile ilişkisi açısından da incelenmesi gerekir. zamanım ve enerjim oldukça kentsel dönüşüm tarifini bu yönlerde genişleteceğimi umuyorum.
julien julien
şu sıralar 4 katlı şirin apartmanları yıkarak yerine 10 katlı daha geniş, ferah ve yeni binalar dikmenin kulağa hoş gelen adı.

bu koca bina eski küçük apartmanın yerine aldığı halde beraberinde ne yol değişir ne araç park yeri miktarı artar ne de kanalizasyon revize edilir, ne de yeni yeşil alanlar yaratılır.

şehirciliğin kelime anlamını bilmeyen insanlarca gerçekleştirilir. merak ediyorum bir amsterdam görseler veya bir londra veya bir paris hadi onu geçelim bir budapeşte görseler yine aynı planları uygularlar mıydı yoksa ya biz galiba bir yerde yanlış yapıyoruz derler miydi, zannetmiyorum zira artık karadenizli müteahhitlerin hepsi artık birer milletvekili.
itirazım var sayın yönetici itirazım var sayın yönetici
kent toprağının değerlenmesi sürecinin en aktif olgusudur kentsel dönüşüm. kent merkezindeki büyüme sona erince, büyüme artık kentin çeperlerine doğru olur. bir süre sonra kentin çepelerine doğru büyüme de sona erer. artık kent toprağı daha değerli hale gelir. rant merkezi kent'in odak noktalarıdır artık. kent toprağının işlevini değiştirerek yeniden üretim mekanizması harekete geçirilir ve böylece yeni bir haksız kazanç elde edilir.

istanbul üzerinden örnekleyecek olursak;

sulukule'de örneğin oldukça sıradışı bir kentsel dönüşüm projesi hakim. kentsel dönüşüm adı altında yapılmak istenen aslında sulukuleli'yi şehir dışına ötelemek ve sulukule'yi yani neslişah mahallesi'ni zenginlere peşkeş çekmektir. toki taşoluk denilen bir yerde aylığı 300 ytl'den sulukuleli'ye konut yapmış. ancak sorun şu ki taşoluk sulukule'ye 40 km uzaklıkta. yani sulukuleli orada kime çalıp kime söyleyecek? geçimini nasıl sağlayacak? ayrıca aylık geliri 200-300 ytl dahi olmayan sulukule halkı aylık 300 ytl nasıl verecek o konutlara.

fatih belediye başkanı mustafa demir'e yönelttiğim bir soruda bu insanları "buradan ötekileştiriyorsunuz, bu insanları neden sulukule'den yolluyorsunuz" dediğimde yanıt vermemişti. üstüne bir soru daha yönelttiğimde ortaya gülünç bir cevap salladı;

"sulukule'ye zenginler için yaptığınız konutlara sulukuleli'yi yerleştirin eğer onların iyiliği için ise bu kentsel dönüşüm?"
el cevap
"parayı verdikten sonra paşa gönülleri bilir, gelip otursunlar"

peki o konutlar ne kadar?
o konutları satın almaya kalksanız en az 500 bin dolardan başlar. kirada oturmak isteseniz en az 1 milyar. yani başkanın paşa gönül kriteri bu. o insanların paşa gönülleri ne yazık ki cüzdanlarının olduğu yerde değil!

bir sürü kentsel dönüşüm politikası uygulanmakta istanbul'da;

ayazma
gülsuyu-gülensu mahallesi
tarlabaşı
küçük armutlu

bir sürü proje devam etmekte ancak ön planda olanları bunlar.

kentsel dönüşüm halka rağmen değil halkla beraber yapılır!
persa persa
her yeri beton yığınına çevirmek,yoksul gecekondu sakinlerini evlerinden uzaklaştırmak,kendi menfaatleri doğrultusunda kentsel dönüşüm değil kentsel rant peşinde koştukları devlet-belediye ve yurttaş ilişkisi şirket-müşteri ilişkisine dönüştürdükleri projelerine verdikleri isim.halkın barınma hakkı vardır ve birileri bunada göz dikmiştir halkın haklarını gasp etmeye çalışan bunu da kılıfına uydurmayı bilen birtakım yöneticiler daha çok kentsel dönüşüm daha çok ceplerimiz para görsün mantalitesi içindedir . kentsel dönüşüm adı altında ceplere giren paralar hangi şekilde aklanıyor,kentsel dönüşüm'ün aslında kentsel rant olduğu gerçeği nasıl yadsınıyor birileri çıkıp önce bunların hesabını vermesi gerekiyor.
alkolik2000vemüslümünkuzeni alkolik2000vemüslümünkuzeni
üzerinde çok konuşulması, bol düşünülmesi ve tartışılması gereken şehircilik enstrumanıdır. son dönemlerde yıldızı parlayan planlama aracıdır. dünyanın birçok yerinde -gelişmiş ülkeler dahil- başarılı olamamış örnekleri "bakın onlar da becerememiş" şeklinde içimizi rahatlatmasın çünkü biz işin başında bile değiliz, her geçen gün, her yeni proje ile daha da geriye gidiyoruz maalesef.
her işte olduğu gibi kentsel dönüşümde de amaç, yöntem ve sonuç ilişkisi çok iyi kurgulanmalıdır ki biz daha amaç aşamasında çuvallıyoruz..
nedir kentsel dönüşümün amacı?
temelde, çöküntü alanı haline gelmiş, fiziksel, sosyal, ekonomik açıdan sorunlu kent parçalarının kente kazandırılması yöntemidir..
bizde durum tahmin ettiğiniz\bildiğiniz üzere rant sağlamak, peşkeş çekmek ve bu durumu meşrulaştırma yöntemidir. yeni projelerle değeri artması muhtemel alanlarda fakiri fukarayı kovup, lüks binalar inşa etmektir. kent kimliğini hiçe saymaktır..
plan yetkisini elinde bulunduranlar için gayet doyurucu oldu bu kavram. hatta 5216 sayılı büyükşehir belediyeleri kanunu ile ekmeği havada kaptı bazıları. artık istediğiniz her yerde kentsel dönüşüm projesi geliştirebilirsiniz ne güzel değil mi? (ilgilenenler ankara'nın son 1/25.000 çevre düzeni planını inceleyebilir)
ankara'daki esenboğa-protokol yolu için yasa hazırlandı, boş araziler planla kentsel dönüşüm alanı ilan edildi. sosyal konut projeleri yapması gereken toki zengine lüks konut yapma çabasında, birileri sulukulenin peşinde..
kentsel kentsel dönüştürün, oh mis..
puxa vida puxa vida
dahilinde; sulukule’de 300, küçükbakkalköy de 240, kağıthane yahya kemal mahallesi’nde 40 evin yıkımı gerçekleşmiş planın ismi. bu yıkımların tümünün çingene vatandaşların başına geldiğini hatırlatmakta fayda var:
romanlara yönelik ayrımcı yasa kalksın hacer foggo * / romanlara yönelik yapılacak çalışmaların başında atılacak ilk adım yabancıların türkiye'de ikâmet ve seyahatleri hakkında kanun'un ... taraf
turhann turhann
kentsel dönüşüm projesince balat-fener sahili, kuruçeşme-bebek gibi olacakmış... al olur....! koca memeli pardösülü çay içen, çekirdek yiyen teyzeler mi dönüşecek, atletle bira içen adamlar mı? yoksa ailece piknik yapıp sosyokültürel dokunun içine zıçanlar mı? bunların arasında ipod'uyla koşu yapan çocuk, kentsel dönüşüm için daha ne yapsın sevgili istanbullular
eyvah vecihi geldi eyvah vecihi geldi
kentsel dönüşümün istanbul ayağını çok iyi anlatan ve analiz eden bir makale der ki; kentsel dönüşüm projeleri efektif uygulanmazsa, fakirliğin bir taraftan bir tarafa taşınmasından başka bir şey değildir ve ayrıca sosyal sınıflar arasındaki sınırların daha getto vari bir şekilde sınırlaşmasına sebep olur.
yaaa... yaa...


1 /