köleliğin kaldırılma sebebi

covanni covanni
tamamen ekonomiktir. kimse insan haklarından falan bahsetmesin. kölelik sanayi devrimi ile birlikte işverene(efendiye) yük olduğu için kaldırılmıştır.

bir köle satın aldığınızda ona barınacak bir yer,yiyecek sağlamak zorundasınız. hastalandığı zaman tedavi ettirmek zorundasınız yoksa köle ölür ve yatırımınız boşa gider.
peki ücretli işçilikte yani emeğin meta haline geldiği kapitalist sistemde durum nedir? işçinin sadece işinize yarayacak belirli saatlerde emeğini satın alırsınız barınması,yemesi içmesi,hastalanması sizi ilgilendirmez. öldüğünde yeni işçi bulursunuz. adam mı yok?

kölelik tarım toplumunda efendinin işine yararken sanayi toplumunda yaramaz,külfettir. bu nedenle kölelik meselesine bakarken üretim biçiminin değiştiğini göz önünde bulundurmak gerekir.
4
plastik cicek plastik cicek
olmayan sebeplerdir. çünkü öyle bir şey olmadı. sadece zamana ayak uydurup, her şey gibi kölelik kavramı da evrimleşti ve daha kibar olduğu düşünülen isimler geldi yerine. bu kadar.
kurbağalara bakmaktan geliyorum kurbağalara bakmaktan geliyorum
marx, bu toplumsal dönüşümleri formülize ederek bize sundu. söylediği şuydu:

"gelişmelerinin belli bir aşamasında toplumun maddi üretici güçleri,o zamana kadar içinde hareket ettikleri mevcut üretim ilişkilerine ya da bunların hukuki ifadesinden başka bir şey olmayan mülkiyet ilişkilerine ters düşerler. üretici güçlerin gelişmesinin biçimleri olan bu ilişkiler onların engelleri haline gelirler. o zaman bir toplumsal devrim çağı başlar."

karl marx / das kapital

bunu köleci toplum örneğinde açıklarsak:

"köleci toplumun başlangıcında boğaz tokluğuna çalıştırılan kölelerle, köle sahipleri arasındaki üretim ilişkileri, köle emeğiyle gerçekleştirilen ilkel tarıma pek uygundu. bu yüzden de köleci toplum günden güne hızla gelişmeye başlamıştı. ne var ki bu gelişme ilkin üretim araçlarını geliştirdi, yeni ve pahalı üretim araçları icad edildi. bu yeni üretim araçlarına, hiçbir çıkarları olmadığından ötürü, en küçük bir ilgi duymayan köleler ya onları hiç kullanamadılar ya da gereği gibi kullanamadılar, kırıp bozmaya başladılar. kölelerle köle sahipleri arasındaki üretim ilişkileri, hızla gelişen üretim araçlarına uymuyor ve onları, eskiden olduğu gibi desteklemek yerine, kösteklemeye başlıyordu. bu yüzden de elde edecekleri verimden kölelere bir pay vermek zorunluğu doğdu köle böylelikle toprak kölesi'ne, köleci toprak beyi'ne ve köleci toplum da feodal topluma dönüştü. " can güngen
6
dumrul dumrul
komünistler yukarıdaki girilerde anlatılan tipteki köleliğe ücretli kölelik derler. şimdi bunu cebimize koyalım. bu, part-time bir kölelik tipidir ve efendinizi seçme imkanı da sunar size.

fakat insanın garip bir huyu var. sürekli ağlama eğiliminde. yani "onlar köleydi efendim biz de köleyiz, hatta şimdi daha fena" filan diyorsanız kusura bakmayın köleliğin ne olduğu hakkında en ufak bir fikriniz yok demektir. yani kendi pozisyonun üzerinden yapılacak kıyaslar meseleleri anlamayı kolaylaştırmadığı gibi etik olarak da hoş değil.

mesela avrupa'nın bir çok ülkesindeki işsiz bizim asgari ücretli işçiden daha rahat koşullarda yaşar. sen ise çin, hindistan ya da bangladeş'teki işçiden çok daha iyi koşullarda çalışıyorsun. oradakiler de şeriatla yönetilen ülkelerdeki köleden çok daha iyi durumdalar. ücretli köle değil düz köle... evet köleliğin hala mevcut olduğu yerler var dünyada.







toplumsal gelişmelerin nedenleri tek boyuta indirgenemez. bunlar çok katmanlı süreçlerdir. konuyu illa ekonomiye bağlamak isterseniz tabii ki bağlayabilirsiniz. nihayetinde bu bir argümantasyon meselesidir. hemen örnek veriyorum. 8 saatlik iş günü nasıl standart hale geldi?

birincisi bunun için işçiler pek çok ülkede seneler süren bir mücadele içinde oldular. bu direnişlerin burjuvaziye maliyeti oldukça yüksek hale geldiyse ve bu maliyeti hesaplayarak 8 saatlik iş günü talebini kabul ettilerse burada sebebin ekonomik olduğunu söyleyebilirsiniz ve argümanı tutarlı bir şekilde kurarsanız kimse size haksız olduğunuzu söyleyemez.

nüfusun aşırı arttığı hallerde işsizliğin sosyal barışı bozacak seviyede yükselmesi, suç artışı vs de aynı sonuca neden olur. sosyal maliyeti düşürmek için çalışma saatleri de düşürülür. buna da ekonomik diyebilirsiniz ve argümanı doğru kurarsanız kimse size haksız olduğunuzu söyleyemez. pekii siz meseleyi gerçekten doğru anlamış olur musunuz?

şimdi yapay zekanın yaygınlaşması, yığınsal göç vs gibi etmenlerden dolayı vatandaşlık maaşının tartışıldığı ülkelerde de konuyu ekonomiye bağlayabilirsiniz. oysa verdiğim bu üç örnekte de çok katmanlı sebeplerin başına yazılması gereken şey ekonomik değil, sosyal maliyettir. ekonomi ikincil sebeptir.

bir de belirli argümanların arkasında farklı motivasyon kaynakları vardır. mesela kültürel, dini sebepler. diyelim ki islam köleliği yasaklamış olsaydı buradaki bazı arkadaşlar bize "kölelik ekonomik sebeplerle kaldırıldı" diyecekler miydi? tabii ki hayır. "islam çoğ güzel olduğu için köleliği yasakladı" diyeceklerdi. şu anda kölelik düzeni ile mevcut durumu eşitlemelerinin arkasında da islam'ın köleliği meşru gören anlayışı vardır. kafa şöyle çalışıyor: islam köleliği kaldırmadı ama ben de köleliği açıkça savunamıyorum, o halde köleliği önemsiz hale getireyim. kölelik arada kaynasın gitsin aq... dahice değil mi? domuz yemek kölelikten daha fena bir şey olduğu için ilkini yasaklamış ama ikincisi baki kalmış. şimdi mümin arkadaş 2019'da bunu nasıl tartışsın? köleliği hafifsersin gider... biz de köleyiz işte, ne değişti ki, hatta bizim durumumuz daha beter falan filan...

bunun benzerini stalin pratiğini savunan adam/kadın da yapar. gulag nedir? siyasi sebeplere dayalı düz köleliktir. açıkça köleliği savunamıyorsa ne yapacak bu arkadaş?

hitler hayranı faşist pezevenk ne diyecek? nazilerin çalışma kampları neydi?

bingo! az önce islam için söylediğim şeyin aynını al buralara uyarla.

marx'ın köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum şablonu da yaşadığımız gerçek dünyayı tarif etmekten çok uzaktır. marx'ın anlatısı avrupa'daki gelişimi özetlemiştir ama kendi yaşadığı dönemde amerika'da, afrika'da ve asya'da halen köleliğin mevcut olmasına dair bir açıklaması yoktur. köleci toplumun dinamikleri feodal toplumun üretim ilişkilerine uymuyordu işte o yüzden şey oldu filan tamam. pekii sen hala hayattayken kapitalist üretim ilişkilerinin hakim olduğu amerika'da kölelik neden vardı? 1941 almanyasında neden kölelik vardı? 1950'lerde sovyetlerde nasıl var olabildi bu meret? güney afrika'daki apartheid yönetimi nasıl oldu da sen öldükten yüz yıl sonrasına kadar varlığını sürdürdü. 2000'lerde arap ülkelerinde neden hala kölelik var?

sadede gelelim. siz belirli bir konuda belirli bir ideolojik yaklaşımı benimsiyorsanız aşırı mantıklı görünen önermelerde bulunabilirsiniz. çünkü kendi teorinize uymayan verilerin tamamını gözardı etmektesinizdir. bu durumda da hiçkimse size yanıldığınızı kanıtlayamaz. ne söylense boştur. çünkü seni desteklemeyen hiçbir veri görüş alanına giremiyor. pekii bunun sebebi ekonomik mi?

aynı kafayı tekrarlarsanız evet. buna da ekonomik diyebilirsiniz. hipotezi kur. sonra onu sına. sonra onu yanlışlayan verilerle karşılaştığında hipotezini düzenle ya da yeniden kur. sonra onu yeniden sına... bi sürü zaman geçti. bi sürü kaynak kullandın. bu arada işinden gücünden oldun bunun da ekonomik maliyeti var... o zaman aklına gelen ilk fikirimsiye sımsıkı sarıl, böylece kaynaklarını gereksiz yere harcamamış olursun.

oha haklı çıktık şimdi değil mi? çok acayip... insan bir şeye iman etmeye görsün. mutlaka haklı çıkmanın bir yolunu buluyor nasıl olsa.
10
bizzatsahsen bizzatsahsen
hala kölelik kalkmadı ki deniyor.bu şımarıklıktır evet dünyada hala köle gibi yaşayan insanlar var ama bu bir suç bunu yapanlar yakalanınca ceza alıyor. biz şunu anlatamıyoruz. kölelik 1900 lerin başına kadar dünyada yasal bir düzenleme halinde resmen desteklenen bir sosyal siyasal yapıydı.şu an ingiltere meksikaya saldırıp zorla 200000 kişiyi londraya getirip tecavüz cinayet açlık tehtidi altında çalıştırmak istese dünya ayağa kalkar. ama bi 400 500 sene öncesinde bu ülkelerin yasal hakkıydı.bazı insanlar diyor ki köle gibi çalışıyoruz az maaş alıyoruz evet bu da insan hak ihlalidir bunun mücadelesi kavgası ayrıca yapılır ama bugün asgari ücretle çalışan hiçbir işçinin patronu gece evine adam yollayıp iki kızını karını bu gece ben alayım eğlenecem diyemez ama 500 yüzyıl önce bir köle sahibi kölelerini yanyana dizip çocuk kadın erkek demeden tecavüz edebiliyordu veya sıkıldığını öldürebiliyordu.vücut bütünlüğünü istediği gibi bozabiliyordu ve bunu yapmaya yasada hakkı vardı. evet kölelik ekonomik sebeplerle kaldırılmış olabilir ama insanların da isyanları ve hak arayışları da etkilidir.insanların düşük ücretle kötü şartlarda çalışması ayrı bir şeydir. kölelik ise çok ayrı bir konjuktürdür karıştırmayın.