kurtuluş hareketi

neondental neondental
74 affı ile salıverilen ve temel çayan tezlerini eleştiren kadrolar tarafından oluşturulan yakın dönem türk radikal solunun en kitlesel hareketlerinden biridir. kuruldugu andan itibaren temel çayan tezlerine ve diger sol gruplara yönelik yaptıgı teorik eleştrilere ragmen antalya,samsun,ankara,izmir gibi illerde ciddi bir kitleselliğe ulaşan hareket milli mesele, işçi sınıfının rolü, ittifaklar evrim-devrim aşamaları, gibi uzun yıllar sonrasını kapsayan türk solunun sorunlarına vurgu yaparak teorik farkındalığını ortaya koymuştur. 12 eylülün etkisi, çeşitli ayrışma ve bölünmelerle 90'lı yıllara gelindiginde hareket gelenegine sahip çıkan kadrolarla kuruçeşme toplantıları ile başlayan süreçte aktif bir biçimde rol aldı ve birleşik sosyalist partinin bir bileşeni oldu. bu partinin kapatılmasından sonra ödp içerisinde yer alan hareket radikal yaklaşımları dolayısı ile bu partiden tasfiye edildi. bu partiden ayrılanlar ve dışarıdan bu oluşuma destek veren bazı çevrelerin birleşmesi ile kurulan sosyalist demokrasi partisinin dominant unsuru olan kurtuluş hareketi tarihi boyunca yaşadıgı ayrışmaların bir yenisinide parti içi cinsel taciz olayı ile yaşadı.parti içi cinsel taciz olayı ile ortaya çıkan ve parti içindeki siyaset metodolojisinden kaynaklanan görüş farklılıkları ile şiddetlenen ayrışma parti içinde kurtuluş hareketi geleneginden gelen bir kısım kadroların partiden ayrılması gene aynı gelenekten gelen bir kısım kadroların ise partide kalması ile hareket dönem dönem yaşadıgı ayrışmalara bir yenisini ekledi. kurtuluş geleneginden gelen önemli isimlerinde aralarında bulundugu muhalif grup sosyalist parti girişimi olarak adlandırdıkları ve geniş spektrumlu sosyalist demokrasi temelli bir oluşumu yaşama geçirdiler.kurtuluş hareketi olumlu teorik açılımları ile türk radikal solunun en özgün oluşumlarından biridir.
beste çalan mahur beste çalan mahur
thkp-c kökenli diğer gruplar da, en çok thkp-c benim iddiası varken, kurtuluş hareketinin en başından thkp-c eleştirisi üzerine kurulması, dönemin özgün hareketlerinden biri olmasına sebep olmuştur.

kurtuluş hareketinin, thkp-c ve onun devamcısı olduğunu öne süren diğer gruplara dair birinci eleştirisi küçük burnuna devrimciliği üzerine olmuştur. kitleden kopuk olmakla suçlamıştır.

not: kurtuluşçuların kitleden kopuk olmakla suçladığı hareketin merkez noktası dev-yol örgütüdür. sanırım kitle ile bağ kurma ve koruma konusunda, dönemin öncü örgütüdür. yıl olmuş 2018 hala her yerde dev-yolcular var. seni var eden eleştiriler bazen en başından yanlışlanma ile son buluyor. kader, kısmet diyip geçelim.

kurtuluş hareketinin bir diğer farklılığı kürdistan üzerine olmuştur. kurtuluşa göre, kürdistan toprakları dört devlet tarafından sömürülmektedir. diğer thkp-c kökenli gruplar türkiye'yi sömürge olarak gördüklerinden, kürdistan meselesine farklı bakmakta ve silahlı kürt grupları ile çok sağlıklı ilişkiler kuramamaktadır. kurtuluş hareketi, kürt gruplarla yakın ilişkilerini güncel olarak devam ettirmektedir.

kurtuluş hareketi işçi mücadelesini merkez alır. tarihi boyunca işçileşme atılımları yapmıştır. üniversite hareketini bırakıp, fabrikalara gönderilen çokça kadrosu vardır.
anti faşist - anti sömürgeci mücadele hattı, kemalizm ile hesaplaşma sürecini çoğu zaman gerçek dünyadan kopuk şekilde hızlandırmıştır.

çin-sovyet kutuplaşmasında, tarafsız kalmasına rağmen, ideolojik olarak sovyetçi çizgiye daha yakındır. sosyalist demokrasi tezi etkisi ile, stalin ile hızlı bir hesaplaşma süreci yaşayan kurtuluş, troçkist işçici tezlerin belki türkiye'ye girmesini sağlamıştır. en azından direniş kültürünü çok fazla yaşatamayan, darbe koşullarını yurt dışına kaçarak atlatan örgüt mensuplarının ülkeye geri dönüşleri, troçkici ve sosyal demokrasici geleneksel olmayan sol fikirler ile olmuştur. sosyalist demokrasi tezi, bu diğer tezlerin ortalama bir birleşkesi gibidir.

(bkz: sosyalist demokrasi partisi )
(bkz: devrimci liseliler )
(bkz: genç kurtuluş )
(bkz: birleşik devrimci parti)
(bkz: devrimci gençlik örgütü )
mhe mhe
mamak askeri cezaevi ve niğde cezaevi'nin thkp-c'li tutsaklarının 1974 affına kadar başta kızıldere pratiği olmak üzere, türkiye sol hareketinin geniş tarihini tartışarak olgunlaştırmaya çalıştığı örgüt idi. kurucu isimler malum, karakter analizleri üzerinden örgüt teorisi tartışmak çok gerekli bir iş değil. ne konuştukları, ortaya konulan pratikler bizlere bir yol göstermiştir. biraz genelleyerek aktarayım.

1. mahir çayan ve parti geleneğinin baş kadrolarının konsolosluk eylemleri öncesinde yaşadığı yarılma, münir ve küpeli'nin korkaklıkları üzerine inşa edilmiş sağ tasfiyeci bir hareketti. münir ve küpeli bu korkaklığı, parti marksizm'i bilmiyor diye geçiştirmişti. 27 yaşındaki bir genç neyi ne kadar bilmesi gerekiyorsa onu biliyordu işte. süreç bir defa kırılmıştı. sonrası biliniyor. çarpışan çarpıştı ve düştü, geri kalan tutsak oldu. bir iki yurtdışına kendini atanlar da görülmedi değil. bu cezaevine düşen kadrolar, yusuf ve münir'i yeniden keşfetti. üzerine bariz, ddko ve tony cliff'in analizlerini içeriden türkçeye çeviren yuvarlak simalar kürt meselesini icat etti. bu bir farklılık olarak ortaya kondu. 1978'e kadar kurtuluş hareketi, devrimci-yol'a birlik birlik diye adete peşinde dört döndü. ta ki devrimci yol "dev-genç" ismiyle sahneye çıkana kadar. kurtuluş biraz eski tsip ve tkp kadrolarına yanladı, o da tutmadı. neyse arada bazı gençlerin karadeniz, ege ve çukurova pratikleri oluştu tabi. i̇zmir, rize, sinop ve antalya'da geniş sayılacak bir çevre oluşturuldu. 12 eylül'e kadar bu çevreye thkp-c işçi örgütü ile bütünleşecek masalı anlatıldı. sonrası darbe. kurtuluş genel siyasi eğilimleri yakın takip eden bir ekipti. 12 eylül için en ciddi kestirimi yapmışlardır diyebilirim. fakat 150 kişilik örgütlerin ülke içinde direnerek faşist darbeye cevap vermeye niyetlendiği bir ortamda, "zor koşullarda oluşan kadroları" çok dağıtmak istemeyen kurtuluş, kendini dışarıya attı.

2. darbeden(1980) 1986'ya kadar ciddi bir akıl tutulması yaşandı diyebilirim. kuruluşundan itibaren özerk bir kürdistan komitesi (yanılmıyorsam şoreş diye bir veya iki gazete basmışlardı) fikriyle yola devam eden kurtuluş hareketi, 1983'te evlere şenlik yeni bir isim takıntısı ile ciddi kadrolarını bilinçli veya bilinçsiz kaybetmiş oldu. kürt siyasetinin güçlü bir alanda ortaya koyduğu pratik sadece kurtuluş'u vurmuş değil bu arada... "eğilimler bizde renktir heval" diyen her kürt gencinin o gün bugün ağzının payını vermişimdir.

3. 1991'de eski mekanizmaya dönüş, 1994'e kadar yasal parti girişimlerine (bsp-sbp) destek vs. gibi atılımlarla yollar bu kez çok farklı çevrelerle ve sonunda dev-yol ile :) ödp'de birleşmiş oldu. tkep, eski tkp'liler, kurtuluş, dev-yol, 4 çeşit troçkizm, 1 kafası karışık anarşizm ve en az 20'ye yakın dergi çevresi ile rengarenk bir yasal partide "demokratik sosyalizm" iddiasının bayrağı taşındı. ayrı bir kategori değil, 2002'de ayrı bir teşkilatlanma ile sdp'yi kurdular. aslında sdp'te ödp kadar olmasa bir yasal-sol çatı partisi idi. kurtuluş'un bıçkın bir iki tipi yüzünden bir kaç okur yazar tip partiden ayrılmıştır. kala kala üniversite çağlarında ödp'de olmuş, şimdi sosyalist demokrasiyi savunan bir kuşak doğmuş oldu.

4. burası kritik. 2008 ve 2014 gibi iki ayrı bölünme ile yola devam edildi. 2008 tamamen ideolojik eksenli bir sadeleşme işlemiydi. örgüt ve devrim iddiasını gerçekten yitirmiş arkadaşları tarihin en kibar haliyle (ki kurtuluş kopuşları çok kavgalıdır) kovdular. 2014'te ise partilerini açık havuz alanına getiren birleşme ile bugün edinilen yere geldiler. tartışılır umarım.

devamı yine çok ama gücüm kesildi. belki sonra.