malte laurids brigge nin notları

usuyitik usuyitik
rilke 'nin muhteşem romanı. behçet necatigil'in bir o kadar muhteşem çevirisiyle hem de!
ilk meb'in pembe kitaplarında görmüştüm, 31 numaraydı. sonra adam yayınları basmış. en son da can'dan çıkmış versiyonunu gördüm.

"demek buraya yaşanacak yer diye geliyorlar; burası ölünecek yer desem daha doğru. sokağa çıkmıştım. gördüğüm şey: hastaneler. bir adam gördüm, sallandı ve yıkıldı. halk etrafını sardı, bu da beni sonrasını görmekten kurtardı…" cümleleriyle başlar.

ve bir ahh ile biter.
sevim koş katil geldi sevim koş katil geldi
erdal öz'ün defterimde kuş sesleri adlı kitabında adı sıkça geçen, ballandıra ballandıra anlatılan ve bu nedenle merak edip okuduğum, iyiki de okumuşum dediğim güzel kitap. gece yatmadan önce okuyorsanız, sızmanıza neden olabilecek kitaptır. çünkü okudukça okuyası gelir insanın.
bismillahirahmanirahimof bismillahirahmanirahimof
''ah malte göçüveriyoruz...

bana öyle geliyor ki herkes dalgın ve meşgul. gidişimizin farkında değiler bile. sanki bir yıldız akıyor da görmüyor kimse. kimse bir niyet tutmuyor.

bir şey dilemeyi unutma malte!
insan, dilemeyi elden bırakmamalı.

bence gerçekleşme yok ama uzun süren bir ömür boyu devam eden dilekler var. öyle ki insan onların gerçekleşmesini bekleyemez zaten.''

malte laurids brigge nin notları / rainer maria rilke
pancho villa pancho villa
mümkün müdür, henüz hiç bir gerçek ve önemli, görülmemiş, bilinmemiş, söylenmemiş olsun? mümkün müdür, görmek, düşünmek ve yazmakla binlerce yıl geçmiş bulunsun ve binlerce yıl, tereyağlı bir dilim ekmekle bir elma yenen bir okul teneffüsü gibi kaybedilmiş olsun?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, icatlara, ilerlemelere rağmen, kültüre, dine, felsefeye rağmen hayatın yüzeyinde kalınsın? mümkün müdür, bilinmesi yine de bir kazanç olan bu yüzey bile; yaz tatillerinde salon mobilyaları gibi, aklın alamayacağı kadar yavan bir kılıfla kaplansın?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, bütün dünya tarihi yanlış anlaşılmış olsun? mümkün müdür, ölen ölen yabancıdan bahsedecek yerde, etrafına üşüşen kalabalığı anlatır gibi, daima yığınların lafı edildiği için, geçmiş yanlış olsun?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, insanlar doğmadan önce geçen şeyleri tekrar yaşamak zorunda olduklarını sansınlar? mümkün müdür, her birine, kendinden önceki insanlardan geldiğini hatırlatmak gereksin ve herkes bunu bilsin de başka türlü söyleyenlerin dediklerine kanmasın?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, bütün bu insanlar, asla var olmamış bir geçmişi tamamen bilsinler? mümkün müdür, bütün hakikatler, onlar için bir şey olmasın? mümkün müdür, hayatları, boş odalardaki saat gibi her şeyden kesilmiş, geçsin?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, yaşayan kızlar bilinmesin? mümkün müdür, "kadınlar" densin, "çocuklar" densin ve bu kelimelerin çoktandır çoğulları yoktur, sayısız tekilleri vardır, farkına varılmasın (tekmil okumuşluğa rağmen farkına varılmasın)?

evet, mümkündür.

mümkün müdür, "tanrı" diyen ve tanrı'nın ortak bir şey olduğunu sanan insanlar bulunsun? okul çağında iki çocuk düşünelim: biri bir çakı satın alsın, arkadaşı da aynı günde, bu çakıya tıpatıp benzeyen bir başka çakı satın alsın. aradan bir hafta geçsin, iki öğrenci, çakılarını birbirlerine göstersinler; şimdi ancak pek uzak bir benzerlik vardır arasında — başka başka ellerde çakılar ne kadar değişmiştir. (çocuklardan birinin annesi şöyle der hatta: sizin elinizde zaten ne sağlam kalır ki...) evet, evet: insanın bir tanrı'sı olsun da kullanmasın, mümkün müdür?

evet, mümkündür.

bütün bunlar, mümkün olduğu, hiç değilse bir imkân zerresi taşıdıkları takdirde, ne pahasına olursa olsun, bir şey yapmalı. herhangi birisi, yani insanı tedirgin eden bu şeyleri ilk düşünen birisi, ihmal edilmiş işleri telâfiye başlamalıdır; hatta rasgele birisi olsun, bu işin tam ehli olmasın: bu işi yapacak başka kimse yok ki. bu genç, âciz yabancı, brigge, beşinci katta oturup yazacaktır; gece gündüz: evet, yazmalıdır; bunun sonu bu olacak.

malte laurids brigge'nin notları
rainer maria rilke