mustafa mümin aksoy

ofansif sol bek ofansif sol bek
gavur mümin olarak da bilinen, kurtuluş savaşı yıllarında çok önemli bir istihbarat faaliyetinde bulunan, 1892-1948 yılları arasında yaşamış olan asker.

izmir'in köklü ailelerinden osmanzade sülalesinin bir ferdi olarak 1892'de dünyaya geldi. 1911'de istanbul/beylerbeyi'ndeki yedek subay okulundan mülazım-ı sani (teğmen) rütbesiyle mezun oldu. 1. balkan savaşı, çanakkale savaşı ve kurtuluş savaşı'nda türk ordusu saflarında savaştı. ancak, en önemli görevi kurtuluş savaşı'ndaki göreviydi. şöhretini de bu göreve borçluydu diyebiliriz.

1919-1920 yılları arasında izmir'de jandarma komutanı olarak görev yapan mustafa mümin bey, şehri işgal eden yunan ordusu ile uyum içinde çalışıyor görünüyordu. gerçekte ise, yunan ordusundan aldığı bilgileri ankara'ya sızdırıyordu. dayısı hacı hasan bey'in de izmir belediye başkanı olarak yunanlılarla uyum içinde çalışması, mustafa mümin bey'in de bu görevde kalmasında etkendir. yunanlılarla görünürdeki işbirliğini o kadar ilerletmiştir ki, mustafa mümin bey'in görevinden haberi olmayan izmir'in türk halkı, mustafa mümin'i gördüğü yerde yüzüne tükürmeye, sözlü saldırılarda bulunmaya başlamıştır. lakabı da "gavur mümin" olmuştur. mustafa mümin bey, bu dönemi anlatırken "ölmekten değil, ama vatan haini olarak anılarak ölmekten korkuyordum. bana yapılan o hücumlar içimi acıtsa da katlanmak mecburiyetindeydim. ne kadar üzülsem de sustum o yüzden" sözlerini kullanmıştır.

ne var ki, savaşın sonlarına doğru mustafa mümin bey'in görevi anlaşılmış, deşifre olunca da tutuklanmıştı. sekiz ay kadar yunanistan'daki cezaevlerinde tutulan mustafa mümin bey, 1923'ün nisan ayındaki bir esir değişimi ile serbest bırakıldı. serbest bırakıldıktan sonra ordudaki görevine geri döndü. 1948'deki vefatına kadar askerliğe devam etti. aynı yıl, albay rütbesindeyken hayatını kaybetti.

vatanım sensin dizisinde halit ergenç'in canlandırdığı miralay cevdet karakteri, gavur mümin lakaplı mustafa mümin aksoy ile özdeşleştiriliyor. dayısı izmir'in işgalinde yunanlılarla işbirliği yapan, türk ordusunun izmir'e girmesinden sonra midilli'ye kaçan ve 150'lilikler listesine alınan eski belediye başkanı hacı hasan bey, amcası ise 1. tbmm'de ertuğrul (bilecik), 3., 4. ve 5. dönemlerde izmir mebusluğu yapan, milli mücadele taraftarı hamdi aksoy idi.