nöroekonomi

easy company easy company
insanların nasıl seçim yaptığını araştırmak için nöroloji, ekonomi ve fizyolojiyi birleştiren, reklamcılık sektörüne hizmet etmesi pek muhtemel bilim dalı. karar verme, risk değerlendirme, diğer insanlarla ilişkler gibi olaylarda beynin rolünü inceler...
recai pengül recai pengül
yakınlarda, bu alana giren bir çalışma okudum. deneyin sağlıklı bir şekilde yapabilmeleri için çekilen numaraları* yok sayarak anlatırsam, araştırmacılar 19 deneğe önce 100'er dolar vermişler sonra da ya zorla ya da gönüllü olarak - seçme şansı vererek - bu 100 doların bir kısmını bir yardım kuruluşuna aktarmışlar. bahsi geçen paralar ve aktarımlar gerçek. dolayısıyla (gönüllü durumda) deneğe "al abi bu 100 dolar senin. şimdi xxx yardım kuruluşuna 30 dolarını bağışlamak ister miydin?" diye sorulduğunda denek evet derse gerçekten de deney sonunda eline 70 dolar geçiyor ve 30 dolar da o yardım kuruluşuna gidiyor. zorunlu durumda ise direkt "al abi bu 100 dolar senin ama biz 30 dolarını alıp senin adına şu yardım kuruluşuna aktaracağız ve senin bu konuda yapabileceğin hiçbir şey yok." deniyor. ilk durumu bağış yapmaya; ikinci durumu da vergi ödemeye benzetiyorlar. ben de bu isimleri kullanacağım aşağıda.

tabi bu kadarla kalmamış araştırmacılar. yukarıda anlattığım deneyi yaparken denekleri fmri aletinin içine sokup beyinlerindeki aktivasyonları kaydetmişler. ilk ilginç sonuç, denekler vergi öderken aktive olan bir bölgenin bağış yaparken de aktive olması. bu bölgenin adını şu an hatırlamıyorum ancak ödüllendirme mekanizması ile ilgili ve muhtemelen dopamin üretimiyla alakalı bir bölge olduğunu hatırlıyorum.

ikinci ilginç sonuç ise vergi öderken meydana gelen aktivasyonları kullanarak deneklerin gönüllü durumda bağış yapıp yapmayacağının tahmin edilebilir çıkması. başka bir deyişle deneği fmri'a sokup, elinden zorla 15, 30 ya da 45 dolarını alıp bir yardım kuruluşuna aktardığımızda beynini görüntüleyip sonradan aynı deneğin gönüllü olarak hangi durumlarda bağış yapıp yapmayacağını şansla açıklanamayacak kadar doğru bir olasılıkla tahmin edebiliyoruz.

çalışmanın adresi de burada: neural responses to taxation and voluntary giving reveal motives for charitable donations civil societies function because people pay taxes and make charitable contributions to provide public goods. one possible motive for charitable con... sciencemag

* fmri aletinde sağlıklı ölçüm yapabilmek için aynı durumun birden fazla kez tekrarlanması gerekiyor. deneklere her ölçüm için ayrıca 100 dolar veremeyecekleri için "elindeki 100 doların 15 (ya da 30 ya da 45) dolarını bağışlamak ister misin?" sorusu birden fazla defa soruluyor ve deneklere deney sonunda verdikleri rasgele bir cevabın seçilip gerçekten uygulanacağını söyleniyor. dolasıyısla denekler için değişen bir şey yok; eğer 30 dolar bağışlamak istiyorsa her 30 dolar sorusunda evet demesi bekleniyor. ama bu sayede fmri aletinde aynı durumun birden fazla görüntüsü alınıp bunların ortalaması kullanılabiliyor.
gebesh gebesh
büyük ihtimalle her geçen gün ve her geçen kriz sonrası daha da zorlaşan pazarlama işinin insanları acayip şeyler aramaya itmesi sonucu ortaya çıktığına inandığım hede.
ölümsüz ortanca ölümsüz ortanca
sonunda iktisat biliminde çığır açıldığını düşünmeme sebep tıp ile iktisadın birlikte çalışarak, iktisadın rasyonel insan varsayımını yıkan yeni bilim alanıdır.