rast

love metal love metal
koç burcu, ateş tabiatlı, kuru-sıcak etkili makam. gece yarısı ve seher zamanları etkilidir. soğuk organlar olan kemik, beyin ve yağlara etkilidir. fazla uyumayı engeller. düşük nabzın yükselmesine yardımcı olur. özellikle çocuk bünyesinde nem hakim olduğu için; bu nedenle oluşan dengesizlikleri düzeltir. akıl hastalıklarına iyidir. sarı safra bağlantılıdır. erkek karakter gösterir. gündüz, salı günleri etkisi fazladır. oğlak burcu ve su ile ilişkilidir. tedavi değeri yüksek olan dört esas makamdan birisidir. sefa, neşe, iç huzuru ve rahatlık verir. felç illetine devadır. başa ve göze etkilidir. kaslara tesiri vardır. en eski makamlardandır. spazmı çözücü özelliği nedeniyle spastik ve otistik hastaların tedavisinde yararlıdır. mars gezegeni ile bağlantılıdır.
enfes enfes
ümmül makamat yani makamların anası olarak kabul edilir. bazı rast parçalar şöyledir;

eski dostlar
darıldın mı gülüm bana
bu kadar yürekten çağırma beni (`bir gece ansızın gelebilirim)
firuze
gelse o şuh meclise naz ü teafül eylese
ben küskünüm feleğe
hasret içimde bir kor
hatıra
bağdat yolu (`bir bakış baktın)
adana nın yolları taşlık
kalenin bedenleri
makber
neden saçların beyazlamış arkadaş
nihansın dideden ey mest i nazım
ömrümce hep adım adım
rüya gibi her hatıra (`ağlama değmez hayat)
sus sus sus
yine bir gülnihal
nayihu nayihu
türk müziğinin temel makamlarındandır.
makamın perdeleri şunlardır;
rast, dügah, segah, çargah, neva, hüseyni, çıkarken genellikle eviç, inerken genellikle acem ve gerdaniye perdeleri.
makam pest bölgede genişlerken -aynı zamanda makamın yedeni de olan- ırak perdesi, hüseyni aşiran perdesi ve yegah perdelerini kullanır.
tize doğru genişlemesi esnasında muhayyer, tiz segah, tiz çargah ve tiz neva perdelerini kullanır.
bunların yanında farklı makam çeşnileri esnasında muhtelif birçok perde bu perdelere dahil edilebilir.
pencügah, suzidilara, rehavi, mahur, pesendide makamları rast'a kardeş makamlardır.

rast makamında bestelenmiş önemli eserler arasında;

hace abdülkadir meragi'nin "kavl-i muhteşem"i ve "karçe"si
acemlerin rast bestesi "hem kamer hem zühre"
hafız post'un "biz alude-i sagar-ı badeyiz" isimli yürük semaii
ismail dede efendi'nin "rast kar-ı nev" i
hacı arif bey'in "esti nesim-i nevbahar açıldı güller subh dem" isimli şarkısı
tanburi refik fersan'ın "rast medhal" i sayılabilir.

malum.. rast, tarihi süreç içerisinde çokça icra edilen ve eser verilen bir makam olduğundan zaman içinde makamın kullanımında bozulmalar olduğunu söylemek mümkündür. bilhassa yirminci yy. dan sonra üretilen eserlerin birçoğunda, müzikal formların da küçülmesiyle birlikte bir tadsızlık, yetersizlik havası hissedilir. artık piyasa müziği anlayışı hakimdir. eski, sanatlı ve asil uslubun yerinde yeller esmektedir. lakin bu kısırdöngüyü kırabilmiş bazı bestekarlar mevcuttur. saadettin kaynak, münir nureddin selçuk, alaeddin yavaşça ve erol sayan bu isimlerden bazılarıdır.

güzel bir icra örneği için


kilciklitazefasulye kilciklitazefasulye
sol notasıdır. yeni başlayanlar için neyden en zor çıkan en zor sestir. o sesi çıkarınca sanırsınız ki yaladım yuttum:) böyle dünyalar sizin olur ama yanılıyorsunuzdur. sırada kaba rast vardır. yani onun bir perde aşağısı... tutuşu aynı alıp sadece dudakla sesi bir perde aşağı çekebilmelisinizdir. dudaklarınız büzüşür kalır ses çıkaracam diye :)