valar

aqua aqua
zamanın başlangıcında eä'ya* inerek arda'yı kurup yönetme görevini üstlenen ulu ainu'lara verilen isim. en güçlü sekiz vala, aratar* olarak kabul görmüştür.

manwë, varda, ulmo, yavanna, aulë, mandos, nienna, oromë.

(bkz: ainur)
dna dna
orta dünyayı seslerinden oluşturduğu eru tarafından yaratılan koro, orta dünyanın mimarı tanrılardır. onbeş tanedirler ;

(bkz: manwe) (rüzgarların tanrısı)
(bkz: varda) (yıldızların kraliçesi)
(bkz: ulmo) (denizlerin tanrısı)
(bkz: nienna) (ağlayan)
(bkz: aule) (demircilerin efendisi)
(bkz: yavanna) (meyve veren)
(bkz: orome) (ormanların efendisi)
(bkz: vana) (genç)
(bkz: mandos) (ölülerin bekçisi)
(bkz: vaire) (dokumacı)
(bkz: lorien) (rüyaların efendisi)
(bkz: este) (iyileştirici)
(bkz: tulkas) (güreşçi)
(bkz: nessa) (dansçı)
(bkz: melkor) (eru ya baş kaldırıp isyancı olduktan sonra lanetlenmiş adı morgoth olarak değiştirilmiştir bir nevi hayatımızdaki şeytanın orta dünya daki karşılığıdır. sauron un efendisidir)


kaynak : tolkien in silmarillion kitabı
erutheilluvatar erutheilluvatar
'valar' is the name given to the fourteen powerful spirits who took physical form and entered arda after its creation to give order to the world and combat the evils of melkor. they dwelt originally on the isle of almaren, but after its destruction long ages before the awakening of theelves they removed to aman and there founded the realm of valinor.

http://www.glyphweb.com/ARDA/

quenya dilinde güçlü olanlar anlamına gelir. zamanın başlangıcında eä'ya inerek arda'yı kurup yönetme görevi verilen güçlere verilen ad.tekili vala'dır.
fantaghiro fantaghiro
jrr tolkien mitolojisine göre zamanın başında arda'yı kurmak için ea'ya (maddi evren, aynı zamanda eru'nun bunu yaratmak için söylediği söz. quenya: "bırak olsun, ol!") inen "ainur"a, eru'nun yarattığı kutsal varlıklara verilen ad. (valar kelimesinin tekili "vala"dır.) quenyada "güçlüler" manasına gelir. 7 valar efendisi, 7 valar kraliçesi (valier -tekili valie) olmak üzere 14 tanedirler. melkor bir ainu'dur ve kötü de olsa ea'ya inmesi dolayısıyla bir vala'dır. ama kesinlikle valar efendilerinden biri değildir.

valar fenomeni ilginç ve derin teolojik soruları beraberinde getirir. vaları kendileri de yaratılmış olduklarından "tanrı/yaradan" kategorisinde değerlendirmek tam olarak doğru değil. diğer yandan valar, ve hatta maiar hiç şüphesiz tanrılardır. bunların icraatları ve hikayeleri mitolojilerdeki tanrılar konseptiyle birebir örtüşür. örneğin bir zeus da yaratılmıştır ve herşeye kadir değildir. öte yandan isterse kendisi de birşeyler (insan değil ama ikincil canlı varlıklar) yaratabilir. valar efendilerinden aule'nin cüce ırkını kendi iradesiyle yarattığını hatırlayalım. istisnasız bütün toplumların mitolojilerinde efsanevi kudretli tanrılar (aynı valar gibi) daha muğlak ama daha kudretli, sürekli perde arkasında kalmayı seçen bir büyük tanrı tarafından (eru gibi) yaratılmışlardır. zaten çok tanrılı/putperest/pagan denilen inanç sistemleri, 3 büyük dinin yaygın etkisiyle düşünce ve inanç dünyası daralan, fikirleri dogmatikleşen insanların kendilerinden öncekilerin, "diğerlerinin" inançlarını -zorla- soktuğu kategoriler.

zaman makinesine atlayıp önce zeus altarına adağını bırakıp, sonra artemis tapınağının yolunu tutan sıradan bir antikçağ insanıyla, örneğin ionyalı bir hemşehrimizle buluşup, şiirsel ion lehçeli hellencemizle "hacı sen aslında çoktanrılısın yanlışlardasın" desek deli olduğumuza hükmederdi herhalde. ya da bir şekilde bu kardeşimizin yolu günümüze düşüp türbelere dikilen mumları, peygamber eşyalarını ziyaret eden kitleleri görse "hmm lan tuhaf yabancı doğru söylemiş ben aslında çok tanrılıymışım" diyeceğinden şüpheliyim şahsen. görkemli tolkien evreni aslında tolkien'in sıkı katolik inancıyla temelde çelişmeyen tek tanrılı bir evren. öte yandan çoktanrılılık niteliklerini içinde barındırmayan hiçbir tektanrılı din yok. (tersi de doğru elbette deminden beri ne söylüyoruz.) valinor'un ışığı üstünüzde olsun efenim.

edit: imla
rasmus rasmus
adam gibi birleşip melkor'la en başında savaşsalardı o puslu kadim elemlerden hiçbiri olmazdı, herkes cennetteymiş gibi rahat rahat takılırdı. bu valar denilen varlıklar 15 tanedir, hadi karanlıklar efendisi melkor'u çıkar, kaldı 14 tane. heh işte bu 14'ü arda'nın başlangıcında birleşip kolayca alt edebilecekleri melkor'a saldırmamış, melkor kuzeydoğuda elf kaçırıp tünel kazarken çiçekle böcekle uğraşmış, elflerin yaratıldığını tesadüfen öğrendikten sonra da "eöm şimdi savaşsak dünyanın tüm yüzeyi bozulacak" tribine girmiştir. bozulsa ne olur? yeniden yaparsın, koskoca vala değil misin? bugün ankara büyükşehir belediyesi bile her allahın günü kavşak ve altgeçit yaparak bi vala'nın çalışması gerektiği gibi çalışmakta ve bu üşengeç varlıklara gereken dersi vermektedir.

ne diyodum? kitaba göre melkor manwe'nin kardeşidir gücü anca aule ile denktir. fanatik gazetesinde maç sonrası futbolculara yıldız veriyoruz sanki peh. velhasıl hepiciğinin birleşip melkor'la en başından savaşmaktansa dünya'da kötü, iğrenç, pis yaratıklar cirit atarken savaşması, iki lambaya sahip çıkamaması, batı kıtasına saklanıp parti yapa yapa güzelim orta dünya'mızı unutması kabul edilebilir gibi değildir.

adamı zorla melkor'cu yapar bunlar. duy bunları eru duy.
sithin sene sithin sene
ainur içerisinden ea ya gelmeyi tercih edenlerin en kudretlileri.

tolkien evreninin yarı tanrı, meleksi varlıklarından dünyayı kendilerine manwe gibi en başta ya da tulkas gibi sonraları mesken tutanlar.

iluvatar senfonisinde müziğe iluvatar dan sonra en çok şekil verip melodi katanlardandır. müzikleri iluvatarın kudreti ile hasıl olmuş olup, yapımında katkıları olan bu dünyayı inşaa etmek üzere yeryüzüne inmişlerdir.

maddi evren var edip şekillendirebilmekle beraber, iluvatarın onayı olmaksızın canlılık var edemedikleri söylenebilir.

aule nin cücelerin 7 babasını var etmesinden bunu anlayabiliyoruz. zira aule nin cüceleri var etmesinden sonra iluvatar aule ye seslenip;

"istediğin nedir ? onlarla ilgilenmediğinde onların öylece hareketsiz seni beklemeleri mi?"

demesi üzerine aule eserini iluvatara sunarak af dilemiş, kabul etmemesi durumunda yok etme niyeti ile çekicini kaldırmış beklerken, iluvatar;

"sen sunmadan eserini kabul ettim. görmüyor musun ? çekicini kaldırdığını gören evlatların senden korkmaktalar. eğer iradeleri halen sana bağlı olsaydı, karşı koymaksızın beklemeleri gerekmez miydi?

diyerek cüceleri evlatlarından saymış, ancak ilkdoğanlardan önce canlanmayacaklarını ifade etmiştir.

diğer bir argüman ise, melkor un onca kudretine rağmen, kendine ait bir ırk var edememesi, ilkdoğanlardan kaçırdıklarını binbir işkence ve zulüm ile ork ırkını başka bir ırktan türetmesidir.

buradan anlaşıldığı üzere, ruh, yani canlılık var etmek sadece iluvatarın kudretinde sınırlı kalmıştır.