yakup şevki subaşı

dünyayı kurtaran adam dünyayı kurtaran adam
milli mücadeleye katılan bir türk komutanı.

mondros mütakeresi sonrası, osmanlı ordusunun tüm askerlerinin terhis edilmesi gerekirken, kendisi ve doğu anadolu'da bulunan kazım karabekir ordularını dağıtmamışlar, milli mücadele yıllarında doğu illerini, rus ve ermeni işgalinden kurtarmış, ve yapılan moskova antlaşması'ndan sonra birliklerini batı cephesine kaydırmıştır.

kendisinden önce batı cephesi'nde bulunan büyük bir askeri birliğin komutasını ismet inönü'nün komutası altına girmekten dolayı çekinen ali ihsan sabis gibi davranmamış, milli mücadelede rütbe, makamın önemli olmadığını belirtmiştir. büyük taarruz'a ise ihtiyatlı davrandığı için karşı çıkmış, fakat fevzi çakmak ve ismet inönü tarafından ikna edilmiştir.

büyük taarruz'da kendisine afyon'un alınması görevi verilmesine rağmen, ivedilikle davranmadığı için [ ihtiyatlı olmasından dolayı ] emir kendisine değil, kendisine bağlı tümen komutanlıklarına verilmiş, afyon düşman işgalinden kurtarılmıştır.

buna rağmen, mustafa kemal atatürk, ismet inönü gibi milli mücadele komutanlarının kendisine saygısı büyüktür. bu saygının esas nedeni ikisinden yaş olarak biraz büyük olması ve harp okulu'nda kendilerine ders vermiş olmasıdır. bu yüzden her ikisi de kendisine " hocam " diye hitap eder, büyük hürmet duyarlardı.
ofansif sol bek ofansif sol bek
kurtuluş savaşı komutanlarından.

1876'da harput'ta (elazığ) doğdu. harput askeri rüştiyesi (ortaokulu) ve erzurum askeri idadisini (lisesi) bitirdikten sonra 29 mayıs 1894'te mekteb-i harbiye'ye (kara harp okulu) kaydoldu. 17 ağustos 1896'da mülazım (teğmen) rütbesiyle mezun oldu. 1898'de mülazım-ı evvel (üsteğmen) rütbesine terfi etti. 17 ocak 1900'de erkan-ı harbiye mektebi'ni (kara harp okulu) kurmay yüzbaşı rütbesiyle bitirdi ve erkan-ı harbiye (genelkurmay) 5. şube'ye atandı. aynı yıl kurmay stajı için 4. ordu'da görevlendirildi. bir süre mekteb-i harbiye'de askeri taktik ve strateji öğretmenliği yaptı. bu görevi sırasında mustafa kemal ve ali fuat gibi genç harbiyelileri eğitti. 1901'de kolağası (kıdemli yüzbaşı) rütbesine terfi etti. 1906'da erzincan harp okulu'na atandı. 1907'de binbaşılığa, 1912'de kaymakamlığa (yarbay) terfi etti. kaymakam rütbesiyle balkan savaşı'na katıldı. 1914'te miralaylığa (albay) terfi etti. 1915'te öğrencisi mustafa kemal'in yerine çanakkale'de 19. tümen komutanlığına atandı. çanakkale cephesi kapandıktan sonra galiçya'ya gönderildi. galiçya'da 15. kolordu'ya komuta ederken mirliva (tümgeneral) rütbesine terfi etti ve paşa unvanını aldı. galiçya'dan sonra 14. kolordu komutanı olarak kafkasya cephesi'ne gönderildi. kars'ın rusya'dan geri alındığı harekata katıldı. 14. kolordu komutanlığından sonra 2. kafkas kolordusu komutanlığı ve 2. ordu komutan vekilliği görevlerini üstlendi. 7 haziran 1918'de 9. ordu komutanlığına atandı.

17 aralık 1919'da tetkik ve tasnif komisyonu başkanlığına, iki hafta sonra da yüksek askeri şura üyeliğine atandı. yaş üyesiyken istanbul'u resmen işgal eden ingilizler tarafından 18 mart 1920'de tutuklandı. bir süre istanbul'da tutulduktan sonra 13 temmuz 1920'de malta'ya sürüldü. 15 aylık sürgünden sonra serbest bırakıldı. 31 ekim 1921'de ankara'ya gelerek kurtuluş savaşı'na katıldı. 18 kasım 1921'de 2. ordu komutanlığına atandı. büyük taarruz planını başlangıçta çok tehlikeli bulduğu için karşı çıktı. büyük taarruzdan sonra rütbesi ferikliğe (korgeneral) yükseldi. çanakkale krizi sırasında krizi türkiye adına yönetmesi ve olası bir çatışmaya meydan vermemesi için çanakkale'ye gönderildi.

20 nisan 1924'te yüksek askeri şura üyeliğine atandı. bu görevi sırasında 1926'da birinci ferikliğe (orgeneral) yükseldi. yüksek askeri şura üyesi olduğu 20 aralık 1939'da ankara'da yaşamını yitirdi. istanbul karacaahmet mezarlığı'ndaki naaşı, 1988'de ankara devlet mezarlığı'na taşındı.

eserleri: türk-yunan harbi, tabiye meseleleri ve tatbikatı.

madalyaları: osmanlı, almanya ve avusturya-macaristan imparatorluklarından aldığı çeşitli madalya ve nişanların dışında harp alametli leopold nişanı ve istiklal madalyası sahibidir.

(bkz: kurtuluş savaşı na katılan üst düzey komutanlar)