yoksullaştıran büyüme

serbest radikal serbest radikal
ekonomik büyümeye rağmen refahın azalabileceğini gösteren ve hintli iktisatçı jagdish bhagwati tarafından ortaya atılan kuram. kısaca dış ticaret haddindeki bozulmaya bağlı olarak ihracat arttığı halde bu ihracattan elde edilen gelirle alınabilecek mal miktarı azalabilir. basit bir örnekle, mesela ihracat-ithalat eşitliği olan bir ülkede hükümet asgari ücreti düşürüp maliyet avantatajıyla diş ticarette rekabet üstünlüğü kazanmak istesin. bu şekilde ihraç ettiği ürünlerin fiyatı düşsün ama sattığı miktar artsın. diyelim ki bu şekilde yarattığı yüzde 10'luk maliyet avantajına karşılık, sattığı ürün miktarı yüzde 15 arttı ve ihracat geliri toplamda yüzde 3,5 artmış oldu. ihracat gelirindeki ve dolayısıyla ithalat talebindeki bu artış nedeniyle ithalat fiyatları yüzde 3,5'ten fazla arttığında artan üretime rağmen bu ülke yoksullaşmış demektir. olay malların talep esneklikleriyle ve dolayısıyla gelişmiş-gelişmekte olan ülkelerin üretim kompozisyonlarıyla ilgili. yine ihracatı yüksek miktarda ithal girdiye bağımlı olarak gelişen bir ülkede de yoksullaştıran büyüme sözkonusu olabilir. zira ihraç malı üretimindeki artış büyük oranda ithal girdi talebine yansıyacak, birde buna ihracat gelirindeki artışın sonucunda oluşan ithalat talebi eklenince dış ticaret haddinde bozulma kaçınılmaz olabilecektir. ne var ki dışarıdan sürekli sermaye girişiyle yani dış borçlanmayla ithal girdi ve tüketim malı fiyatlarındaki artış kontrol altında tutularak bu tablo gizlenebilir. demek ki hiçbir ülkenin "ihracat da ihracat" diye delirmemesi, ekonomi yönetimlerinin nerede duracaklarını bilmeleri gerekir. zira bazı durumlarda ithal edilen malları içerde üretmeye çalışmak, işçinin suyunu sıkıp veya borçlanıp ihracatı arttırmaya kasmaya yeğdir.
gulhane parkindaki ceviz agaci gulhane parkindaki ceviz agaci
"yoksullaştıran büyüme ne kadar sürdürülebilir?"

www.dw.com

"i̇ktisatçılara göre büyüme rakamları yoksuldan zengine kaynak aktarımını teyit ediyor ve iktidarın bilinçli tercihi olan bu politika sürdürülebilir değil."

"dw türkçe'ye konuşan kadir has üniversitesi'nden iktisatçı prof. dr. erinç yeldan, "akp resmi söylemi bunu büyük bir mucize, büyük bir başarı olarak paylaşıyor. fakat bu rakamın ardında yatan gerçekleri biraz incelediğimiz zaman ücretli emek gelirleriyle geçinen insanlar açısından büyük bir tahribat olduğunu görüyoruz" diyor."

"dw türkçe'ye konuşan çalışma ekonomisi uzmanı yrd. doç. dr. özgür müftüoğlu, "bu kadar hazin bir düşüşün, emeğin gelirindeki, bu kadar büyük bir düşüşün göstergesi aslında türkiye'deki sınıflar arasındaki güç dengesinin ne kadar bozuk olduğudur" ifadelerini kullanıyor."

"bazıları belki daha az, bazıları daha çok büyüyor ama tüm türkiye büyüyor, gelirleri artıyor savı tamamıyla yanlış. resmi rakamlar bize bunun tersini söylüyor" diyen profesör yeldan, iktisat literatüründe bunun yoksullaştıran büyüme olarak adlandırıldığını söylüyor. yeldan, "yoksullaştıran büyüme, akp'nin kurguladığı ekonomi politikalarının doğrudan yansıması ve doğal bir sonucu. zira akp özü itibarıyla bir şirketler, yandaş şirketler, cemaatler koalisyonu. akp sürekli olarak bir finansal rant ve spekülatif gelir yaratarak yandaş şirketlere kaynak aktarmak durumunda. ve bu kaynağın ana merkezi de ücretli emeğin sömürüsü olacaktır" diye konuşuyor."

"akademisyen müftüoğlu'na göre de bu akp'nin başarısızlığı değil bilinçli bir tercihi.

"bu veriler, türkiye'deki sömürü ve soygun düzeninin tablosudur" diyen müftüoğlu, "bu siyasi iktidarın bilinçli bir tercihidir ve bu tercihin sonucu olarak da bugün zenginler çok daha zenginleşirken, yoksullar açlık sınırın altında beslenmelerini bile karşılayamaz durumdadırlar" diye devam ediyor.

türkiye nüfusunun büyük çoğunluğunu ücretli çalışanların oluşturduğunu ifade eden müftüoğlu, akp'nin politika tercihleri sonucu ortaya çıkan tablonun sınıf mücadelesinin başarısızlığını da gösterdiği görüşünde.

müftüoğlu, "çalışma bakanlığı'nın son verilerine göre bugün 4 buçuk milyon civarında sendika üyesi var. emekçilerin şimdi gidip o sendikaların kapılarına dayanması lazım. siz ne iş yapıyorsunuz burada bunca emekçi yoksullaşırken, birileri böylesine zenginleşirken niye bir mücadele örgütlenmiyor? bütün emekçilerin, başta sendika üyelerinin bunun hesabını sormaları lazım" diye konuşuyor."

"yatırımların inişli çıkışlı olduğu ve büyümenin tüketime dayandığı bir ekonominin iktisadi anlamda sürdürülebilir olmadığını vurgulayan yeldan "diğer yandan bu kadar yoğun ve şiddetli bir sömürü, yoksulluğu artıran bir büyüme, bu kadar yüksek bir enflasyon ortamının yarattığı belirsizlik ve umutsuzluk dünyasının hukuken ve sosyal olarak sürdürülmesi imkânsız" ifadelerini kullanıyor.

akp'nin büyüme verilerinde de ortaya çıkan yoksulluk tablosunu makyajlamak için seçim öncesinde sosyal yardımlara başvurabileceğine işaret eden yeldan, bunun türkiye'ye kayıt dışı kaynak girişiyle sağlanabileceğine dikkat çekiyor. yeldan, "anlıyoruz ve okuyoruz ki akp her ne pahasına olursa olsun yurtdışından döviz kazandırıcı kayıt dışı kaynak yaratarak bu önümüzdeki altı dokuz ayı bir yama sağlamak üzerine geçirmeye çalışacaktır. bunun bedeli de korkarım çok ağır olacaktır" diyor."

*** *** ***

"i̇ş insanlarından 'önümüzü göremiyoruz' isyanı: yoksullaştıran büyüme

türkonfed yönetim kurulu başkanı süleyman sönmez, "büyümenin toplumsal refah yaratması beklenirken gelir dağılımındaki adaletsizlik öncelikli sorununun enflasyon olduğunu gösteriyor. yüksek enflasyon, yoksullaştıran büyüme yaratıyor" dedi."

www.patronlardunyasi.com