yunan alfabesi

solti solti
çok yabancı olduğumu düşünürken vay be aslında harflerin neredeyse hepsinin ismini biliyomuşum dediğim alfabe.
charlienin dorduncu melegi charlienin dorduncu melegi
24 harften oluşur. ancak yunanca'daki tüm sesleri harfler vermez, çeşitli harf kombinasyonları ile farklı sesler de verilir. başlayacak olursak:

alfa: bizim a'mız gibi
beta(vita): v harfi gibi
gama: bu harfin kullanımı çok fazla. eğer kendisinden sonra bizim ince sesli dediğimiz ünlüler geliyorsa sert bir y, gelmiyorsa yumuşak g'nin biraz daha sert versiyonu şeklinde okunur.
delta: d harfi sesini vermez. ingilizce'de this, that kelimelerindeki "th" nasıl okunuyorsa öyle okunur.
epsilon: e'yi okuduğumuz gibi
zita: z'yi okuduğumuz gibi
ita: yunan alfabesi'nin ilk i'sine hoşgeldiniz. sadece alfabede 3 tane olduğu yetmiyormuş gibi bir de farklı harf kombinasyonlarıyla i sesini çıkarıyorlar.
teta(thita): ingilizce'de thunder, throw, birthday kelimelerindeki "th" sesi gibi okunur.
yota: kısa bir i sesi gibi düşünülebilir, o kadar kısadır ki y gibi çıkıyor. tonos varsa üstünde paşalar gibi i şeklinde okuyorsunuz ama.
kapa: bildiğimiz k harfi.
lamda: l harfini okur gibi okuyoruz
mi: buna nedense biz mü diyoruz, anlayabilmiş değilim sebebini. yunan alfabesi'ndeki m harfidir.
ni: buna da nü diyoruz, allah allah. n harfidir.
ksi:buna ksü demiyoruz çok şükür. ks sesini verir. x gibi.
omikron: o sesidir, omega'ya oranla daha kısadır. ama elbette üzerinde tonos varsa bir şey değişmiyor. yunan arkadaşlardan öğrendiğim kadarıyla yunanca sadeleştirilmeden önce üzerinde tonos varsa da omega'dan farklı okunuyormuş, ama artık böyle bir fark kalmamış.
pi: p harfi.
ro: r harfidir. latin alfabesine alışmış insanlarda pi ve ro harfleri başlangıç aşamasında çok karıştırılıyor, zira ro harfi, bizim latin'de yazdığımız p harfi gibi yazılıyor büyük harfte, küçük harfte bizim yazdığımız gibi kenarları keskin değil ama.
sigma: s harfi. bu harf yunanca'nın sihirli harfidir bence, çok çok keyiflidir söylemesi. yalnız sözcük sonunda, mevcut şekliyle değil, stigma sembolüyle yazılır, kelime sonundaki hali de normal s'den biraz daha keskin okunur. yeri gelmişken söyleyelim, artık stigma diye bir harf yok alfabede, kabul edilmiyor ama bu kullanım kalmış. stigma'nın şekli ise bizim s ile ç arası gibi bir şey.
taf: t harfi
ipsilon: yunan alfabesi'nin 3. i'si. a ve e ile çılgın kombinasyonları var ama, azzzzz sonra.
fi: f harfi.
hi: h harfi. bizim kullandığımızdan daha damaktan ya da kişinin aksanına göre gırtlaktan gelen bir h ama. kendisinden sonra ince sesli harfler geliyorsa almanca'daki ich'teki "ch" gibi okunur, gelmiyorsa almanca'daki machen'daki "ch"den biraz daha "kibar" söylenir (eğer kişi gırtlaktan okumayı tercih ettiyse). damaktan okumayı nasıl tarif edebileceğimi bilmiyorum, ama ben şahsen damaktan okumayı tercih ediyorum, bence daha kolay. yazımı x harfine benzer, bu yüzden içinde hi olan kelimeler latin harfleriyle yazıldığında ch, h ya da x şeklinde yazılır, h ya da x şeklinde yazımı bu yüzden bazen de yanıltır ne dedi şimdi bu ksiyi mi kast ediyor hi'yi mi ita'yı mı diye.
psi: ps sesidir. tepsi derkenki "ps" gibi.
omega: omikron'dan biraz daha uzun okunur ve nedense bana içinde çok çok minicik bir u sesi ile karışımış gibi geliyor. bu benim kişisel düşüncem tabii.

eveeet, ilginiz varsa ve buraya kadar okuduysanız teşekkür ederim, gerçekten mutlu oldum. gelelim harf kombinasyonlarına:

mp(mi ve pi): bu kombinasyon, b sesini verir. cümle başında kullanılıyorsa b, kendisinden önce sessiz bir harf varsa yine b, cümlede iki kez tekrar ediyorsa yine b, kendisinden önce sesli bir harf varsa "mb" şeklinde okunur.
nt(ni ve taf): d sesini verir. kullanımı mp ile aynıdır. kendinden önce şu varsa bu varsa bikbik. aynısı.
gk(gama ve kapa): bu kombinasyonun kullanımı da mp ve nt'de olduğu gibidir. mp'de bahsettiğim ilk 3 durum için g, diğer durum için "ng" olarak okunur.
gg(gama ve gama): bu sesin cümle başında kullanıldığını görmediğim gibi, kendisinden önce sessiz bir harf kullanıldığını da görmedim. ng şeklinde okunur.
ay ve ey(alfa-ipsilon ve epsilon-ipsilon): ipsilon harfinde bahsettiğim çılgın kombinasyona geldik. eğer bu kombinasyondan sonra beta, gama, zita, lamda, mi, ni ve ro, kısaca yumuşak sesli harfler veya sesli bir harf varsa bu harfler "av" veya "ev" şeklinde okunur. bu durumlar dışında "af ve ef" şeklinde okunur.
ai(alfa ve yota): e şeklinde okunur, ancak eğer yota üzerine farklı bir tonos, ü harfindeki gibi iki nokta şeklinde bir şey aldıysa ai diye okunur.
oi(omikron ve yota) i şeklinde okunur. ai'de belirttiğim tonos durumu varsa oi şeklinde okunur.
ei: i şeklinde okunur. tonos alsın almasın. tonosu da i üstüne alır zaten genelde ve normal tonostur bu, tek çizgi.
tz(taf ve zita): c şeklinde okunur, ancak söyleme esnasında dil ön dişlere biraz daha yakındır.
ts( taf ve sigma): ç şeklinde okunur, ancak söylerken dil ön dişlere bizim normal ç sesini çıkarırkenkinden daha yakın olur. tiki kızlar ç'leri böyle söylerler mesela türkçe'de. heh onun gibi.

bir de, bu istisnalar dışında, eğer iki harf arka arkaya tekrar ediyorsa, örneğin thalassa'da* olduğu gibi, bu s'ler tek s imiş gibi okunur.

aklıma bunlar geldi, harf kombinasyonlarında unuttuklarım varsa affola.

birden dank eden edit: omikron ve ipsilon (ou): u şeklinde okunur.
zeus zeus
"i am the alpha and omega" diye bir laf vardır. birinin yunan alfabenin baş harfi, diğerinin de son harfi olduğunu artık bildiğimize göre bu cümleyi "ben başlangıç ve sonum" veyahut "herşeyin başlangıcı ve sonu benim" diye yorumlayıp tanrı ile ilişkilendirmemiz en doğal hakkımız olur.
meyzen meyzen
lisrel'de de çılgıncasına kullanılan alfabe. bu harfleri ve temsil ettiklerini öğrenmedikçe lisrel kullanmak işkencedir. hayır bir de derslerde tahtada filan semboller, lisrel çıktılarında da bu sembollerin romanize edilmiş hali söz konusudur. hiç kaçış yok yani..
ickis ickis
bu alfabeyle kimin sayesinde tanıştığınız önemlidir.zira delta yı birleştirip 8'e tamamlayan bir hocanız varsa,bir müddet tadından yenmez problemler çözersiniz valla.

ayrıca phi olanını boş küme işareti sanan bir kitle de yok değil.