ziya paşa

1 /
varolmayan şövalye varolmayan şövalye
tanzimat devri'nin önde gelen şairlerinden biridir. asıl adı abdülhamid ziyaüddin'dir. kaleme aldığı bazı şiirleri kendisine çok büyük şöhret kazandırmıştır. bazı beyitleri kolay ve sade göründüğü halde bulunup söylenmesi, taklit edilmesi zor ve sehli mümteni olarak addedilen sözler arasında yer almıştır. özellikle sadrazam ali paşa aleyhindeki yazı ve faaliyetlerinden ötürü uzun süre istanbul dışında yaşamak zorunda kalmış ve muhtelif yerlere sürülmüştür. yeni osmanlılar hareketine katıldıktan sonra namık kemal ile birlikte londra'da hürriyet gazetesi'ni yayımlamıştır. fikirlerindeki zikzaklar ve bazı aşırılıkları, yakın arkadaşı namık kemal olmak üzere, bir çok kişi ile arasının açılmasına sebep olmuştur. risâle-i nur'da iki yerde ismi zikredilirken ünlü beyitlerinden birisine yer verilmiştir.

bazı sözleri arasında
ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz / şahsın görünür rütbe i aklı eserinde
(tarihçe-i hayat, s. 18).

incinmemek istersen eğer mülk i fenada / bir kimseyi incitmemeğe hasr ı meram et

ve tabii en ünlüsü
`nush ile uslanmayanı etmeli tekdir,
tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir`
sözüdür.

sultan abdülaziz'in tahttan indirilmesinden sonra, v. murad döneminde maarif müsteşarlığına getirildi. sultan abdülhamid'in ilk yıllarında namık kemal ile birlikte kanun-i esasi encümenliği'nde bulundu. osmanlı rus savaşının * çıkması ve meclis'in tatil edilmesinden sonra vezirlik rütbesiyle suriye (1878), yaklaşık üç buçuk ay sonra da konya valiliğine tayin edildi. son olarak adana valiliğine atandı ve 1880 yılında burada vefat etti. cenazesi adana'da defnedildi.
lightblue lightblue
şimdi iyi bildiğim yerinden başlamak gerek, adananın en güzel,sakin semtlerinden biridir. şehrin göbeğinde, bir güzel mekandır. atatürk caddesine, barlara, sinemalara, gazipaşa bulvarına 5 dakka mesafededir. istasyona da yakındır. yeşildir.

gelelim iyi bilmediğim konulara. zat-ı muhterem vakt-i zamanında adana valiliği yapmış bir şair kişidir. genç yaşta yitirmişizdir. özü, sözü sağlamdır, söz söylediği adam bir haftada ölür.*
örnekleyelim:

kalkın ey felah-ı vatan dediler, kalktık,
herkes oturdu biz ayakta kaldık!

...

eşşek alim olmaz taş taşımakla tekkeye
adam insan olmaz gitmek ile mekkeye

...

çok daha fazlası var, yazarım bi ara.
bee veil bee veil
bir katre içen çeşme-i pür hun-u fenadan
başın alamaz bir dahi baran-ı beladan

asude olam dersen eğer gelme cihane
meydana düşen kurtulamaz seng-i kazadan

erbab-ı kemali çekemez nakıs olanlar
rencide olur dide-i huffaş ziyadan

kıl san'atı üstadı tahayyürle temaşa
dem urma arif isen çün-ü çeradan
x sentos x sentos
terkîb-i bend

pek rengine aldanma felek eski felektir
zira feleğin meşreb-i nasazı dönektir

ya bister-i kemhada ya viranede can ver
çün bay u geda hake beraber girecektir

allah'a sığın şahs-i halimin gazabından
zira yumuşak huylu atın çiftesi pektir

yaktı nice canlar o nezaketle tebessüm
şirin dahi kasdetmesi cana gülerektir

bed-asla necabet mi verir hiç üniforma
zerduz palan ursan eşşek yine eşşektir

bed-maye olan anlaşılır meclis-i meyde
işret güher-i ademi temyize mihenktir

nush ile yola gelmeyeni etmeli tekdir
tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir

nadanlar eder sohbet-i nadanla telezzüz
divanelerin hemdemi divane gerektir

afv ile mübeşşir midir eshab-ı meratib
kanun-i ceza acize mi has demektir

milyonla çalan mesned-i izzete serefraz
birkaç kuruşu mürtekibin cay-i kürektir
minik minik
şinasi ve namık kemal ile birlikte tanzimat'ın birinci neslini oluşturur.
şiir ve inşa makalesi, o yıllarda devrim niteliğindedir.
şiirimize felsefi huzursuzluğu, iç sıkıntısını getiren şairdir. (ondan önce akif paşa'nın adem kaside'si var amma esas ziya paşa'dır)
ilgi çekici bir tarzı vardır. pek çok beyti atasözü olmuş meşhur terkîb-i bend'ini bilardo masasının başında tasarladığı, söze döktüğü söylenir.

bu iddialı ve edebiyat tarihimize geçmiş eserlerinin yanı sıra naif ve çapkın şarkıları da bulunmaktadır:

âşıkları inandırır
yalan vadeyle kandırır
bu huy seni utandırır
çok naz âşık usandırır

nedir senden bu çektiğim
esirinsem ver penciğim
bilmez misin a sevdiğim
çok naz âşık usandırır

mintanının düğmesin çöz
sim tenin görsün bu göz
eskidir söylenir bu söz
çok naz âşık usandırır
heleke heleke
"avamın itîkadı, eşeğin zekeri gibidir; gâh iner, gâh kalkar" bu lafı ile beni benden almış.sayfalarca anlatılabilecek bir olguyu bir cümlede özetlemiştir.
1 /