ziya paşa

2 /
hayalikahraman hayalikahraman
`mısırlı bir ikbalperestin kalemşörlüğünü devlet-i aliyyenin kıbrıs mutasarrıflıgına tercih eden paşa küçük kinlerin harekete geçirdiği büyük bir zekadır. ali paşayı insafsızca hicveder. vatana döndükten sonra ölen sadrazamın mezarına gidip gözyaşları içinde bağışlanmasını dileyecek kadar dürüst.` cemil meriç bu ülkeden
c4h6o6 c4h6o6
mısraları halk tarafından sevilerek kullanılmıştır , bu sebeple bir çoğu atasözü sanılmakla beraber günümüz dili ile kullanılmaktadır.

bed asla necabet mi verir hiç üniforma,
zerdüz palan ursan eşek yine eşektir.

(bkz: eşeğe altın semer vursan da eşek yine eşektir )


nush ile yola gelmeyeni etmeli tekdir
tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir


dinime sebbeden (söven) bari müselman (müslüman) olsa

ayrıca harabat eserinde ömer hayyam'a bir selam çaktığı düşüncesindeyim.

harabat ehline duzah azabın anma ey zahit,
ki bunlar ibn-i vakt olmuş gam-ı ferdayı bilmezler.
(bkz: ömer hayyam)
manofwisdom manofwisdom
"avret gibi mağlûb-ı hevâ olma er ol er
nefsin seni râm etmeye sen nefsini râm et"
mısrasıyla,insanlara adam olmanın yolunu mükemmel bir şekilde işaret etmektedir.
doriangray doriangray
'iç bade, güzel sev, var ise akl-lı şuurun
dünya var imiş ya ki yok imiş ne umurun'

demiş adam.

bazen diyorum ki kendime zamanda yolculuk olsa hani bir sofra kursam o sofra da hayyam olsa fuzuli bir de, bir de ziya paşa, sonradan neyzen tevfikte katılsa onlara misal. şiirin ney'in bade'nin dibine vursalar bunlar. ben dinlesem öyle usul usul. koyun gibi melül melül...

..mına koyim yanlış yüzyılda yaşıyorum ya....
ctrl x ctrl x
cânan gide rindân dağıla mey ola rîzan
böyle gecenin hayr umulur mu seherinde

(sevgili gitse, rintler -âşıklar- dağılsa, şarap dökülse… böyle gecenin sabahından ne hayır umulur?)
ctrl x ctrl x
sen herkesi kör, âlemi sersem mi sanırsın?

her şahsın hârim-i hak’a mahrem mi sanırsın
her tac giyen çulsuzu edhem mi sanırsın

dehri arasan binde bir âdem bulamazsın
âdem görünen harları âdem mi sanırsın

çok mukbili gördüm ki güler içi kan ağlar
handan görünen herkesi hurrem mi sanırsın

bil illeti kıl sonra müdâvâta tasaddi
her merhemi her yâreye merhem mi sanırsın

kibre ne sebep yoksa vezîrim diye gerçek
sen kendini düstûr-i mükerrem mi sanırsın

ey müftehir-i devlet-i yek rûze-i dünya
dünya sana mahsûs u müsellem mi sanırsın

hâlî ne zaman kaldı cihân ehl-i tama’dan
sen zatını bu âleme elzem mi sanırsın

en ummadığın keşf eder esrâr-ı derûnun
sen herkesi kör âlemi sersem mi sanırsın

bir gün gelecek sen de perîşân olacaksın
ey gonca bu cem’iyyeti her dem mi sanırsın

na-merd olayım çerhe eğer minnet edersem
cevrinle senin ben keder etmem mi sanırsın

allah’a tevekkül edenin yâveri hak’tır
nâ-şâd gönül bir gün olur şâd olacaktır
ctrl x ctrl x
nev-i insân haşr’a dek tâzîm ederler âdına,
kim fedâ-yı nefs ederse cinsinin imdâdına…

“kim insanların yardımına koşarak onların uğrunda nefsini fedâ ederse,
bütün insanlık, kıyâmete dek o kimsenin adını saygıyla yâd eder.”
swetlana swetlana
ne kaanuna ne cebr ü zura ne hünkara tabidir
bu bender -gehte herkes dirhem ü dinara tabidir
felek bir mah-rü aşkıyle devr ettirdi dünyayı
benim bahtım aceb bir kevkeb-i seyyara tabidir
müselsel bir esarettir zaruret her hükümette
ki sultan nazıra nazır da hizmet-kara tabidir
giden gelmez gelen meşkuktur bil kadrini halin
bu dehrin mihnet ü zevki bütün efkara tabidir
sehab asa yürürler yerde camid gördüğün dağlar
bütün zerrat bir kaanun-ı istimrara tabidir
ehali tabi-i metbu'dur şaha hakikatte
yekunun hükmü balasındaki mikdara tabi'dir
ziya efkar-ı asra ittiba' et rahat istersen
has ü haşak zira cuşiş-i enhara tabi'dir
rutubetli gözler rutubetli gözler
diyâr-ı küfrü gezdim, beldeler kâşâneler gördüm
dolaştım mülk-i islâmı bütün virâneler gördüm

ve

milyonla çalan mesned-i izzetle ser-efrâz
birkaç kuruşu mürtekîbin câyı kürektir

demiş, söyledikleri bugün de geçerliliğini korumakta olan büyük şair. onu anlamak zor değildir. bazı sözcükleri bilmemek ve sözlüğe başvurmak tabiidir. üşenmeyelim, ziya paşa'yı okuyalım.
rutubetli gözler rutubetli gözler
insana sadakat yaraşır görse de ikrah
doğruların yardımcısıdır hazreti allah

demiştir. bilmem neden, ziya paşa'nın beyitlerini akılda tutması kolay geliyor bana. belki de vecize niteliğinde olmalarından ileri geliyor.
rutubetli gözler rutubetli gözler
ziya paşa kimi zaman atasözlerine yer vermiş, bazen de özlü beyitleri vecize halini almıştır.

bed asl'a necâbet verir mi hiç üniforma
zerdüz-i palan ursan eşek yine eşektir
as time goes by as time goes by
masonmuş, oymuş, buymuş beni çok ilgilendirmez. üstad'dan alıntı yapayım ''ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz.''

ama beni en çok etkileyen, üzerinde tekrar tekrar düşenmeme sebep olan terkib i bend'deki dizeleri;

''idrak i meali bu küçük akla gerekmez,
zira bu terazi bu kadar sıkleti çekmez''
2 /