zorba nasıl olunur

purge me purge me
orjinal adıyla (bkz: how to become a tyrant) ; diktatörlerin hayatını özetleyen (şimdilik) 6 bölümlük, mini, eğlenceli bir netflix belgeseli. gazozun köpürdüğü, mumun söndüğü deneyler yapılan "küçüklere kimya öğretiyoruz" programları tadında ya da ngc'deki science of stupid havasında eğlenceli hoş bir anlatımı var. animasyonlarla süslenmiş, yorumlarla-tespitlerle bezenmiş...zamanın nasıl geçtiğini anlayamıyor insan. allah var, yeni ya da unuttuğum bilgiler de edindim-hatırladım ben şahsen.

izledikten sonra internette yorumlara baktım şöyle bir, maşallah yine herkes kültür deryası olduğunu ispatlamak için "hmm olaylar çok yüzeysel geçilmiş" yazmış. sorsan hepsi ilber ortaylı çünkü ezik ergenlerin sldkfj. şu internetteki, "aslında ben her şeyden çok iyi anlarım ve bilirim" hava atma çabamıza kıçımla gülmekten bile usanmakla beraber, eğlenceli bir yapım işte. hadi hitler ve stalin hayat boyu karşımıza çıka çıka, donlarına kadar bilir oluyoruz filmlerden, kitaplardan, belgesellerden, bbc'nin nazis and final solution gibi büyük bütçeli işlerinden falan filan ama saddam'ın baas günlerini yaşım elvermesine rağmen kaçırmışım, unutmuşum bilmiyordum iyi oldu mesela kabataslak hatırlayıp üzerinden geçmek.

bu tür eğlenceli anlatımlar, konunun meraklılarına, araştırmacı ruhlulara, en azından internette ya da kütüphanelerde hangi konulara ya da kaynaklara yoğunlaşmaları yönünde bir ışık olması açısından da muazzam iş görüyor.

anlatılan şey, diktatörlerin mutlak gücü ele geçirme yolunda kullandıkları taktiklerin ve davranışlarının ortak olduğunu vurgulamak diyebilirim özetle. bu bir biyografik anlatımdan ziyade davranış anatomosi, psikolojik analiz aslında. meraklılarına duyrulur efem.

ve evet, "amerikan yapımı" olduğuna dair tüm taraflılığı fazlasıyla geçiriyor seyirciye.
son olarak...ve evet, izleyen herkesin aklına geldiği gibi benim de aklıma bu davranış kalıplarını kullanan uzun boylu bi abimiz geldi izledikten sonra.